Διχασμένη η ΕΕ για το ποιος θα την εκπροσωπήσει στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία – Ο φόβος των ρωσικών απαιτήσεων

Σε αναζήτηση ενός κοινού εκπροσώπου που θα βγει μπροστά στις επόμενες ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς οι ΗΠΑ αφήνουν να εννοηθεί ότι οι Ευρωπαίοι θα συμμετάσχουν στον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία. Ωστόσο, η αδυναμία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να συμφωνήσουν σε ένα πρόσωπο, αλλά και οι διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τον ρόλο της ΕΕ, αναδεικνύουν τις εσωτερικές διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν.

Η συζήτηση εντάθηκε μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος ενημέρωσε τους δημοσιογράφους ότι οι Ευρωπαίοι θα έχουν παρουσία στις επόμενες συναντήσεις. Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ και σύμβουλος της αμερικανικής κυβέρνησης, επιβεβαίωσαν ότι η Ευρώπη θα συμμετάσχει στις επόμενες επαφές με τη Ρωσία.

Σύμφωνα με τη Deutsche Welle, η συζήτηση για την ευρωπαϊκή εκπροσώπηση βρέθηκε στο επίκεντρο της Συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο, με τη συμμετοχή 47 Ευρωπαίων ηγετών.

Η Κάγια Κάλας και ο Αντόνιο Κόστα στο επίκεντρο των συζητήσεων

Όταν δημοσιογράφος της DW ρώτησε την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, γιατί η Ευρώπη θα πρέπει να έχει μόνο μία θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, την ώρα που οι ΗΠΑ εκπροσωπούνται από δύο πρόσωπα, η αντίδρασή της ήταν ένα ειρωνικό γέλιο, που αποτύπωσε τη δυσαρέσκεια των Ευρωπαίων για τον περιορισμένο ρόλο τους στις μέχρι τώρα διπλωματικές διεργασίες.

The sequencing of Ukraine-Russia talks is important. The priority should be securing a ceasefire, followed by a peace agreement, and only then can there be discussions on Europe’s wider security architecture. Shifting the focus to Europe’s security architecture is diverting the attention away from where it actually should be, which is stopping the killing in Ukraine. So far, we don’t see any goodwill from Russia. My remarks at the European Political Community in Dublin ↓

Διαφήμιση

Διαφήμιση

— Kaja Kallas (@kajakallas) November 12, 2026

Η Κάλας συγκαταλέγεται στα πρόσωπα που θεωρούνται επικρατέστερα για να εκπροσωπήσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, μαζί με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία για τον ορισμό ενός κεντρικού εκπροσώπου, καθώς αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες επιθυμούν να συμμετάσχουν προσωπικά στις συνομιλίες.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μαζί με την Ουκρανία, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία.

«Στο τραπέζι πρέπει να κάθονται η Ουκρανία, οι Ευρωπαίοι, οι Αμερικανοί και, φυσικά, η Ρωσία», δήλωσε στο Δουβλίνο.

Παράλληλα, πάντως, εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στην ιδέα διορισμού ενός ειδικού απεσταλμένου, θέση που συμμερίζονται και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες.

Οι διαφωνίες

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί απαραίτητη την ουσιαστική συμμετοχή της Ευρώπης στη διαδικασία για τον τερματισμό του πολέμου.

Μιλώντας στους Ευρωπαίους ηγέτες στο Δουβλίνο, αναγνώρισε ότι η ευρωπαϊκή παρουσία δεν είναι ακόμη άμεση στις διαπραγματεύσεις με τη συμμετοχή της Ρωσίας, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η Ευρώπη έχει ήδη ενεργό ρόλο και πρέπει να αποκτήσει σταθερή θέση στη διαδικασία.

«Δεν συμμετέχουμε ακόμη άμεσα, ούτε όταν οι Ρώσοι βρίσκονται στο τραπέζι. Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι εμπλέκονται ήδη. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη θα γίνει σταθερό μέρος αυτών των διαπραγματεύσεων», ανέφερε.

Οι διαφορετικές απόψεις μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων έχουν προκαλέσει δημόσια αντιπαράθεση. Την προηγούμενη εβδομάδα, η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι απέστειλε ιδιαίτερα επικριτική επιστολή στον Αντόνιο Κόστα, εκφράζοντας την έντονη δυσαρέσκειά της για την έλλειψη ενιαίας ευρωπαϊκής στάσης.

In Dublin, I met with the national security advisors of the E4 countries – the United Kingdom, Germany, France, and Italy – as well as those of the European Commission and the European Council. I thanked them for their engagement in communication with the American side, their constructive approach, and their support. We discussed the meetings held in recent weeks and days in Brussels and Abu Dhabi. We all view the resumption of negotiations positively. But the search for solutions that could help end this war must be realistic, pragmatic, and involve Europe to the fullest extent possible. We also exchanged views ahead of my meeting with the U.S. President’s envoys, Steve Witkoff and Jared Kushner, which will take place today in Dublin following the American side’s visit to Russia.

Διαφήμιση

— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) November 12, 2026

«Προβάλλοντας την εικόνα μιας Ευρώπης που βρίσκεται σε σύγχυση, εξυπηρετούμε ουσιαστικά τα συμφέροντα όσων επιθυμούν τη συνέχιση αυτού του πολέμου», έγραψε χαρακτηριστικά.

Η έλλειψη ομοφωνίας αποτυπώθηκε και στις δηλώσεις των ηγετών στο Δουβλίνο. Ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας, Γιάνεζ Γιάνσα, έκανε λόγο για κακό κλίμα μεταξύ των Ευρωπαίων εξαιτίας της κατάστασης, με τον πρωθυπουργό της Λετονίας, Άντρις Κούλμπεργκς, να διαφωνεί, δηλώνοντας ότι δεν συμμερίζεται αυτή την εκτίμηση.

Η ευρωπαϊκή ασφάλεια στο επίκεντρο των ρωσικών απαιτήσεων

Πέρα από το ζήτημα της εκπροσώπησης, η μεγαλύτερη ανησυχία των Ευρωπαίων αφορά το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να αποδεχθούν ρωσικές απαιτήσεις που θα επηρεάσουν άμεσα την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης και τη λειτουργία του ΝΑΤΟ.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι στις απαιτήσεις της Μόσχας θα μπορούσε να περιλαμβάνεται η δέσμευση ότι η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί ποτέ στη Βορειοατλαντική Συμμαχία. Παράλληλα, έχει θέσει ζητήματα που αφορούν τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, με αναφορές ακόμη και στην πιθανότητα ανατροπής της ένταξης της Φινλανδίας και της Σουηδίας.

Κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς απεσταλμένους, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, στη Μόσχα, ο Ρώσος πρόεδρος προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία μετά την υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας θα θεωρηθεί από τη Ρωσία νόμιμος στρατιωτικός στόχος.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση ενισχύει τους φόβους των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου μπορεί να συνοδεύεται από όρους που θα περιορίσουν τη δυνατότητα της Ευρώπης να καθορίζει αυτόνομα την αμυντική της πολιτική.

«Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στην παγίδα της Ρωσίας. Εάν κάτι αποτελεί απειλή για εσένα, θα συζητούσες την άμυνά σου με την ίδια την απειλή;», διερωτήθηκε ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μίχαλ.

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει την αισιοδοξία του για την επίτευξη μιας «πολύ μεγάλης και εξαιρετικής συμφωνίας», η οποία, όπως έχει δηλώσει, θα μπορούσε να αφορά ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Ζελένσκι, ωστόσο, χαρακτήρισε κάπως παράξενη την αμερικανική προσέγγιση.

Σύμφωνα με τη DW, αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες υπενθύμισαν στο Δουβλίνο τις προηγούμενες συμφωνίες με τη Ρωσία, τις οποίες η Μόσχα κατηγορείται ότι παραβίασε. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι Συμφωνίες του Ελσίνκι του 1975, ο Χάρτης των Παρισίων του 1990, η Ιδρυτική Πράξη ΝΑΤΟ-Ρωσίας του 1997 και, κυρίως, το Μνημόνιο της Βουδαπέστης του 1994, με το οποίο η Ρωσία είχε δεσμευτεί να σεβαστεί την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.

Συζήτηση και για την χρηματοδότηση της Ουκρανίας

Την ώρα που οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να εξασφαλίσουν θέση στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα παραμένει ανοιχτό: η οικονομική και στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας όσο συνεχίζεται ο πόλεμος.

Τον Οκτώβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντόπισε χρηματοδοτικό κενό ύψους 70 δισ. ευρώ σε σχέση με τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί για τη στήριξη της ουκρανικής οικονομίας.

Η Σλοβακία, υπό τον πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο, εξακολουθεί να αντιτίθεται στην παροχή περαιτέρω οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο, εντείνοντας τις διαφωνίες στο εσωτερικό της Ένωσης.

Αντίθετα, ο Φρίντριχ Μερτς έχει προειδοποιήσει ότι ενδέχεται να μπλοκάρει τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, εάν τα κράτη-μέλη δεν συμφωνήσουν να συνεισφέρουν στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.

Έτσι, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια διπλή πρόκληση: να εξασφαλίσει ουσιαστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου και ταυτόχρονα να διατηρήσει την ενότητα που απαιτείται για τη χρηματοδότηση και την ασφάλεια της Ουκρανίας.