Για τον Λευτέρη

Ισως δεν είναι τυχαίο ότι κυκλοφόρησε στις αρχές αυτού του δύσκολου καλοκαιριού: το βιβλίο «Ο σκηνοθέτης, ο ηθοποιός Λευτέρης Βογιατζής – μελέτες και μαρτυρίες για το έργο του» αποτελεί ένα από τα πιο δυνατά χαρτιά στήριξης του θεάτρου, σε μια εποχή που το έχει μεγάλη ανάγκη. Οχι βέβαια γιατί αναφέρεται στην επιδημία και στον κορωνοϊό (!), αλλά γιατί μέσα από φίλους, συνεργάτες, συνοδοιπόρους και ειδικούς (καθηγητές, αναλυτές) αναδύεται η αξία αυτής της τέχνης για αυτούς που την υπηρετούν και η σημασία για αυτούς που την παρακολουθούν / απολαμβάνουν. Και φυσικά αναδύεται η μορφή του Λευτέρη Βογιατζή, όσο βέβαια μπορεί κανείς να την αποτυπώσει. Ενας στρόβιλος για το θέατρο, ίσως…

Με κάποιες εξαιρέσεις το βιβλίο φιλοξενεί τους ανθρώπους του Λευτέρη – αν και «όλοι οι άνθρωποι του Λευτέρη» είμαστε εμείς, οι θεατές, το κοινό του.

Μεταξύ πολλών άλλων στάθηκα σε αυτό που γράφει η Αγγελική Παπαθεμελή και έχω την εντύπωση ότι θα το είχαν μοιραστεί πολλοί συνάδελφοί της: Η ηθοποιός περιγράφει κάτι πολύ χαρακτηριστικό από τον κόσμο του Λευτέρη Βογατζή, προτού συνεργαστεί μαζί του, καταλήγοντας στη φράση «Ποτέ! Δεν θα πάμε ποτέ εκεί!»: Ηταν όταν έκανε πρόβα στο Οδού Κεφαλληνίας και στα διαλείμματα συναντούσε στην αυλή που ενώνει τα δύο θέατρα τους ηθοποιούς που έκαναν πρόβα στο Οδού Κυκλάδων. Οι μεν χαρούμενοι και λαλίστατοι, οι δε σιωπηλοί, βουβοί, ίσως και κλαμένοι. Μόνο, όπως συμπληρώνει παρακάτω, αυτή η εμπειρία δεν εμπόδισε την ίδια (και όχι μόνον) να ενδώσει και να δουλέψει μαζί του: «Και ναι, δεν το τηρήσαμε…».

Μια αντίφαση λοιπόν που οδηγούσε σε μια κατάφαση – κατάφαση θεάτρου.

Αντί επιλόγου, κρατώ τις σκέψεις της σκηνογράφου Εύας Μανιδάκη: «Ο Λευτέρης μετρούσε σε μια άλλη κλίμακα. Αυτήν πιστεύω πως χάσαμε – και οφείλουμε να ξαναβρούμε».

Δεν ξέρω αν και ποιος μπορεί να το κάνει, αλλά αξίζει…

Την έκδοση επιμελήθηκαν οι καθηγήτριες του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ Αννα Ταμπάκη (ομότιμη) και Αλεξία Αλτουβά (επίκουρη). Αποτελεί καταγραφή της επιστημονικής διημερίδας που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2017 με πρωτοβουλία της Α. Ταμπάκη και της Ειρήνης Λεβίδη.