Μια φιλία που δεν κατέληξε σε έρωτα

Οι δυο τους γνωρίστηκαν στην Ντεϊά της Μαγιόρκα το 1956. Εκείνος βρισκόταν καιρό στο νησί, αφιερωμένος στην ποίησή του, γράφοντας κάποια από τα σημαντικότερα έργα του όπως «Εγώ, ο Κλαύδιος» και «Η λευκή θεά». Οταν κι εκείνη βρέθηκε εκεί, ένα φιλικό της ζευγάρι τής μίλησε για εκείνον. Δεν θέλησε όμως να τον γνωρίσει γιατί θεώρησε πως ήταν ένας επιστήμονας που βρίσκεται απλά σε διακοπές. Ο Ρόμπερτ Γκρέιβς ωστόσο αντιμετωπίζοντας τον κινηματογράφο ως μια διέξοδο προς την οικονομική του σωτηρία επέμεινε να συναντήσει την Αβα Γκάρντνερ από κοντά. Της έγραψε μάλιστα την πρώτη του επιστολή σημειώνοντας μεταξύ άλλων: «Δεν είμαι ακαδημαϊκός, αρχαιολόγος, ανθρωπολόγος ή συγκριτικός μυθολόγος, αλλά έχω καλή μύτη και αίσθηση αφής και έχω συνδέσει πολλά μυθικά μοτίβα που δεν είχαν συνδεθεί πριν. Οι κλασικές σχολές θα με μισούν και θα δεχτώ πολλές υπεροπτικές κριτικές».

Η στενή σχέση που καλλιεργήθηκε μέσα από τέτοιες επιστολές έρχεται τώρα στο φως χάρη στη βιογραφία του Τζορτζ Γκρέιβς και στην καλλιτεχνική κληρονομιά του, η οποία φυλάσσεται στο κολέγιο Σεντ Τζον της Οξφόρδης και το Πανεπιστήμιο της Βικτόρια στον Καναδά. Τα χειρόγραφα επιτρέπουν πια την ανασύνθεση αυτής της φιλίας που σημαδεύτηκε από αποκαλύψεις και αμοιβαία εκτίμηση.

Γνωριμία. Η πρώτη ουσιαστική επαφή των δύο έγινε τον Φεβρουάριο του 1956 όταν η Γκάρντνερ πείστηκε να περάσει μία εβδομάδα χαλάρωσης στο σπίτι του Γκρέιβς στην Ντεϊά. Η δικαιολογία για να τη φέρει κοντά του, όπως έγραψε ο ίδιος ο ποιητής, ήταν η δυνατότητα «να κοιμηθεί επιτέλους, να μελετήσει την ισπανική γραμματική, να κολυμπάει κάθε μέρα και να τον συμβουλεύεται για να ολοκληρώσει την ακατάστατη εκπαίδευσή της με εντατικά μαθήματα αγγλικής ποίησης». Η μεγάλη πρωταγωνίστρια κατέφτασε στη Μαγιόρκα τον Μάρτιο. Ανάμεσα σε πικνίκ, νυχτερινούς περίπατους, πολύ κρασί και λίγη γραμματική, εκείνη του ζήτησε να τη μάθει να διαβάζει ποίηση κι εκείνος της απάντησε πως «το να χτυπάς το κόσκινο αναζητώντας χρυσά ψάρια μπορεί να είναι πολύ βαρετή δουλειά. Τα ποιήματα είναι όπως οι άνθρωποι. Υπάρχουν πολύ λίγοι που είναι αυθεντικοί γύρω σου».

Εκτοτε, ο ποιητής και η ηθοποιός δεν σταμάτησαν να συναντιούνται στη Μαγιόρκα, τη Μαδρίτη, τη Νέα Υόρκη ή ακόμα και στο Λονδίνο. Οπως εκείνος σημειώνει στα κείμενά του «Είναι πολύ ωραίο να μην είσαι ερωτευμένος μαζί της». Η Γκάρντνερ χαρακτήριζε τη σχέση τους ως μια «ερωτική συνωμοσία» κι εκείνος της έγραφε ποιήματα. Της έδινε επίσης συμβουλές για το πώς θα συλλάβει παιδί. Στις επιστολές της η Αβα του εκμυστηρευόταν τους φόβους, τις απογοητεύσεις της, όπως αυτή κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της «Βίβλου» αλλά και τις πιο βαθιές σκέψεις της για τον ίδιο. «Ρόμπερτ, μου δίνει χαρά να γνωρίζω κάποιον που αγαπώ κι εκτιμώ κι αφιερώνει τόσο χρόνο από τη ζωή του για να μου πει όμορφα πράγματα» του έγραφε χαρακτηριστικά. Ο Γκρέιβς από την πλευρά του της εξιστορούσε τις περιπέτειες με τις νεαρές «μούσες» του. Ο θάνατός του όμως το 1985 έβαλε τέλος σε αυτή την τρυφερή σχέση και επηρέασε σημαντικά την ηθοποιό. Εγκατέλειψε τα πάντα για να παραβρεθεί στην κηδεία του στο Λονδίνο. Οσοι ήταν επίσης εκεί την είδαν να στέκεται για πολλή ώρα εκτεθειμένη στον άνεμο και τη βροχή πενθώντας με τον δικό της τρόπο, μέχρι που κάποιος την πλησίασε με μια ομπρέλα.