Τόνι Αλεν, μια ιδιοφυΐα πίσω από τα ντραμς
Μουσικοί και φίλοι θυμούνται στην «Guardian» τον καλλιτέχνη της afrobeat, που πέθανε στις 30 Απριλίου
FILE PHOTO: Nigerian singer Tony Allen performs at the Mawazine Festival in Rabat, May 17, 2008. Picture taken May 17, 2008. REUTERS/Rafael Marchante/File Photo (File: 2020-05-01T082013Z_1325837764_RC2KFG9TJVML_RTRMADP_5_NIGERIA-MUSIC-ALLEN.JPG )
Ο Τόνι Αλεν έφυγε από τη ζωή στις 30 Απριλίου στο σπίτι του στο Παρίσι, σε ηλικία 80 ετών. Αφησε κενό στη διεθνή μουσική σκηνή, αλλά και μια τεράστια παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Οι afrobeat ήχοι έχουν τη σφαγίδα του, αφού χάρη στον σπουδαίο ντράμερ από το Λάγος της Νιγηρίας απέκτησαν υπόσταση. Στη γενέθλια πόλη του γνώρισε και συνεργάστηκε με τον σπουδαίο Φέλα Κούτι. Οταν εκείνος αποφάσισε να εγκαταλείψει τη Νιγηρία εξαιτίας της πολιτικής καταπίεσης, ο Αλεν τον ακολούθησε. Μαζί έγραψαν ιστορία χτίζοντας το δικό τους ιδίωμα. Τη δεκαετία του ’70 περιόδευσαν με την μπάντα τους Africa 70 κάνοντας γνωστή την πολυρυθμική μουσική της πατρίδας τους σε όλον τον κόσμο. Οι ηχογραφήσεις των 30 δίσκων τους θεωρούνται πλέον ιστορικές. Επειτα από αυτή τη μακρά συνεργασία ακολούθησαν χωριστούς δρόμους και ο Τόνι Αλεν άρχισε σόλο καριέρα και συνεργασίες με ονόματα-θρύλους από την εναλλακτική ποπ, τη ροκ, την τζαζ και την dance σκηνή. Ο Τόνι Αλεν ενέπνευσε μουσικούς που σήμερα έχουν κατακτήσει το δικό τους κομμάτι στην παγκόσμια μουσική σκηνή. Ενας από αυτούς είναι ο σπουδαίος ντράμερ Φεμί Κολοζέο. Ακουσε για πρώτη φορά τους δίσκους του Φέλα Κούτι στο αυτοκίνητο του πατέρα του και τον ρώτησε ποιος παίζει ντραμς: «Ω, αυτός είναι ο Τόνι Αλεν» του απάντησε. Από τότε ο σπουδαίος Νιγηριανός έγινε ο σούπερ σταρ του, που ο ήχος του, όπως λέει, «είχε μια ενέργεια και δύναμη. Δεν ήταν ούτε επιθετικός αλλά ούτε και εξημερωμένος». Αυτή την ποιητική ισορροπία του ήχου ο λονδρέζος ντράμερ είχε την τύχη να τη διδαχθεί από τον ίδιο τον Τόνι Αλεν, όταν αποφάσισε να πάρει το λεωφορείο και να ταξιδέψει μέχρι το Παρίσι για να τον συναντήσει. Επαιξε ατελείωτες ώρες μαζί του, αλλά κυρίως έμαθε από τον θρύλο του ρυθμού πόσοι πολλοί τρόποι υπάρχουν για να κάνεις τους γύρω σου να χορέψουν.
Οταν η σπουδαία αφρικανή τραγουδοποιός Αντζελίκ Κιντζό – εμφανίστηκε στο Sani Festival το Ιούλιο 2018 – τον συνάντησε, το πρώτο πράγμα που παρατήρησε ήταν ότι δεν ίδρωνε ποτέ όσες ώρες και να έπαιζε. Ο Τόνι Αλεν – ο οποίος επίσης έχει ανέβει στη σκηνή του Half Note και του Fuzz – έδωσε τον ξεχωριστό του ήχο στο δίσκο της Κιντζό «Celia», ο οποίος της χάρισε το Grammy. Το μεγάλο δώρο όμως για εκείνη είναι πως ο δάσκαλος του ρυθμού τής έδωσε την αυτοπεποίθηση «να παίρνω σεβασμό ως γυναίκα και ως καλλιτέχνις και αυτό είναι που μου δίνει δύναμη. Είναι πολύ δύσκολο να είσαι γυναίκα στη μουσική βιομηχανία. Είσαι Αφρικανή, είσαι μαύρη; Ο Θεός να σε βοηθήσει. Αλλά υπάρχουν αυτοί οι σπουδαίοι άντρες σαν τον Τόνι που σου λένε “τι φοβάσαι; Είμαστε εμείς εδώ”». Για τον Γάλλο Σεμπαστιάν Τελιέ – η μουσική του έχει ακουστεί στο «Χαμένοι στη μετάφραση» της Σοφία Κόπολα – ο Τόνι Αλέεν ήταν «αληθινή ιδιοφυΐα των ντραμς. Ντυνόταν ωραία και φορούσε πάντα υπέροχα αθλητικά παπούτσια. Ηταν σαν ένας φανταστικός παππούς, εύθραυστος αλλά έντονος. Επινε και κάπνιζε πολύ. Σεμνός, ταπεινός, διακριτικός, με ένα σύννεφο καπνού πάντα να τον τυλίγει…».














