Ο Γουόρχολ και οι μύθοι του

Οταν ο Αντι Γουόρχολ δεχόταν τη βαρετή αλλά υποχρεωτική ερώτηση «Πώς είστε;», απαντούσε ψυθιριστά «Καλά, αλλά έχω διάρροια». Και δεν ήταν λίγοι εκείνοι που, με περιέργεια ή και χαρά δέχονταν μια πρόσκλησή του, βίωναν τελικά έναν εφιάλτη, όταν υποχρεώνονταν να παρακολουθήσουν την ερασιτεχνική ταινία διάρκειας οκτώ ωρών που είχε γυρίσει ο ίδιος, τον «Υπνο», με μοναδικό θέμα τον ποιητή Τζον Τζιόρνο να λαγοκοιμάται.

Το γεγονός ότι σήμερα, 33 χρόνια από τον θάνατό του, στεκόμαστε σε όλες αυτές τις ανεκδοτολογικές ιστορίες αποτελεί αδιάσειστη απόδειξη ότι ο Αντι Γουόρχολ είναι παρών. Κι όσο ο μύθος του διατηρείται αναλλοίωτος, τόσο μεγαλώνει και η ανάγκη να μάθουμε ποιος ήταν ο άνθρωπος που κάτω από την ασημί περούκα έκρυβε το φαλακρό του κεφάλι, έπινε αμφεταμίνες για να διατηρεί το βάρος του και μισούσε το γεμάτο λεκέδες δέρμα του. Ποιος ήταν εκείνος που ενώ απεχθανόταν την εξωτερική του εικόνα και βίωνε την απόλυτη μοναξιά, κατάφερε αυτήν ακριβώς την εικόνα να τη μετατρέψει σε διαχρονικό σύμβολο και τόσο το όνομά του όσο και το έργο του να αποκτούν διαρκώς αυξανόμενη αξία.

Φως στην προσωπικότητα αλλά και στον κόσμο του επιδραστικού «πατριάρχη» της ποπ αρτ έρχεται να ρίξει μια νέα βιογραφία 960 σελίδων που τιτλοφορείται «Γουόρχολ» και φέρει την υπογραφή του ιστορικού τέχνης και συνεργάτη των «New York Times» Μπλέικ Γκόπνικ. Ο συγγραφέας για τη σύνταξή της μελέτησε επί σειρά ετών περισσότερα από 100.000 πρωτότυπα έγγραφα τα οποία βρίσκονται στο Μουσείο Αντι Γουόρχολ του Πίτσμπουργκ, καθώς ο καλλιτέχνης ήταν και μανιώδης συλλέκτης. Κι ο Γκόπνικ βρέθηκε μπροστά σε ένα χάος από ημερολόγια, επαγγελματικές επιστολές, ραβασάκια, εισιτήρια θεάτρου και εκκαθαριστικά της Εφορίας. Υλικό που φαίνεται πως χρειαζόταν ως υποστηρικτικό για τις τολμηρές διατυπώσεις του, όπως ότι «ο Γουόρχολ ξεπέρασε τον Πικάσο και αναδείχθηκε ο σημαντικότερος και πιο επιδραστικός καλλιτέχνης του 20ου αι.» και ότι «ανέβηκε στην κορυφή του Παρνασσού, δίπλα στον Μιχαήλ Αγγελο και τον Ρέμπραντ». Στο νέο αυτό πόνημα, που συνδυάζει την ιστορία της τέχνης, τη φιλοσοφία και τη βιογραφία, ο συγγραφέας δεν παρασύρεται σε συζητήσεις σχετικά με το αν τα έργα με τα πολλά πρόσωπα της Μέριλιν, της Τζάκι και του Μάο ήταν τέχνη, σχέδιο, μηχανική αναπαραγωγή ή απλά ένα κακό αστείο και υποστηρίζει ότι χρησιμεύουν για την κατεδάφιση των ίδιων όρων πάνω στους οποίους βασίζεται μια τέτοια συζήτηση. «Στην καλύτερη περίπτωση, ο Γουόρχολ δεν σκέφτηκε έξω από το κουτί» επιμένει. «Σκέφτηκε έξω από οποιοδήποτε καλλιτεχνικό σύμπαν του οποίου οι νόμοι θα επέτρεπαν την ύπαρξη κουτιών».

ΣΕΞ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ. Δύο ακόμη μύθοι επιχειρείται – μεταξύ άλλων – να διαλευκανθούν μέσω της νέας βιογραφίας. Αναφορικά με τις φήμες που θέλουν τον Γουόρχολ σεξουαλικά ανενεργό, η έρευνα του Γκόπνικ υποστηρίζει το αντίθετο: τον παρουσιάζει ως δυνατό παίκτη στην ομοφυλοφιλική ζωή της Νέας Υόρκης και αποδίδει το γεγονός ότι είχε θεωρηθεί απόμακρος από τη σεξουαλική δράση στην ομοφοβία της κοινωνίας που δεν μπορεί να αποδεχτεί ότι μια καλλιτεχνική ιδιοφυΐα σχετιζόταν με άνδρες. Ο δεύτερος μύθος αφορά τη σχέση του με τη θρησκεία. Ο Γκόπνικ παρουσιάζει τον Γουόρχολ όχι ως ιδιαιτέρως ευσεβή με την καθιερωμένη έννοια, αλλά υποστηρίζει ότι προσέγγισε τη θρησκεία όπως έκανε με όλα τα ζητήματα: με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο. Δεν άντεχε τη λειτουργία για περισσότερο από πέντε λεπτά, δεν εξομολογούνταν διότι φοβόταν πως οι ιερείς θα τον αναγνωρίσουν και θα διαδώσουν τις αμαρτίες του, αλλά άφηνε τη μητέρα του να ραντίζει με αγιασμό το σπίτι του.