«Κατάλαβα την ευθύνη για τον διπλανό μας»

Στην εποχή του κορωνοϊού, οι χολιγουντιανές ταινίες που μιλούν για πανδημίες, φονικούς ιούς και αποκαλυπτικές καταστάσεις αναβαθμίζονται σε επίκαιρες ή, αν μη τι άλλο, ρεαλιστικές. Κι ας είναι επιστημονική φαντασία επί της ουσίας. Καμία από αυτές, ωστόσο, δεν μπορεί να περιγράψει πιο πιστά τα όσα εκτυλίσσονται σε όλο τον κόσμο αυτήν την περίοδο όσο το «Contagion» του Στίβεν Σόντερμπεργκ, που βγήκε στις αίθουσες το 2011. Η ταινία δεν επιστρατεύει κάποιο τέρας ή εξωγήινους για ν’ αυξήσει τους παλμούς των θεατών αλλά κάτι πολύ πιο τρομακτικό: τη βιολογία και την αληθινή επιστημονική έρευνα, την αξία των οποίων αναγνωρίζουμε πλέον για τα καλά. Γι’ αυτό και το «Contagion» κάνει πλέον δεύτερη «καριέρα», από τον περασμένο Ιανουάριο κιόλας, βρισκόμενο στην 9η θέση των πιο δημοφιλών παραγωγών στο iTunes, πιο μπροστά και από μπλοκμπάστερ όπως το «Μια φορά κι έναν καιρό στο Χόλιγουντ» ή το «Frozen 2».

Η εξέλιξή του περιγράφει την εξάπλωση ενός θανατηφόρου ιού σε όλο τον κόσμο. H πρώτη ασθενής μολύνεται ύστερα από ένα επαγγελματικό ταξίδι στο Χονγκ Κονγκ και πεθαίνει στα χέρια του συζύγου της που πρέπει να μπει σε καραντίνα. Μια ομάδα ανθρώπων γύρω τους προσπαθεί να σωθεί από την πανδημία, έχοντας ως σύμμαχο έναν λοιμωξιολόγο. Σας μοιάζουν γνώριμα όλα αυτά;

Ο εμπνευστής αυτής της ιστορίας, ο σεναριογράφος Σκοτ Ζ. Μπερνς, μίλησε στο περιοδικό «Variety» και το «Slate» για την έμπνευση πίσω από την ταινία, την έρευνα που χρειάστηκε να κάνει και τη σύμπτωση με τον κορωνοϊό. Σύμφωνα με τον Μπερνς, όλα ξεκίνησαν από μια συζήτηση με τον πατέρα του για τη γρίπη των πουλερικών. «Οι άνθρωποι ανησυχούσαν για το αν η γρίπη θα περνούσε σ’ αυτούς. Και είπα στον Στίβεν να κάνουμε μια ταινία πανδημίας, αλλά ήθελα να βασίζεται πολύ στην επιστήμη. Κι εκείνος μου είπε “είμαι μέσα”», ανέφερε ο σεναριογράφος. Ο ίδιος πέρασε δύο με τρία χρόνια κάνοντας έρευνα για το θέμα της πανδημίας, συνεργαζόμενος με τον βιολόγο του Πανεπιστημίου Κολούμπια Ιαν Λίπκιν και μελετώντας τους ιούς, γεγονός που τώρα του φαίνεται εξαιρετικά χρήσιμο. «Ενα από τα πιο ωραία πράγματα που έμαθα κατά την έρευνά μου τότε ήταν η συνειδητοποίηση του τι ακριβώς σημαίνει δημόσια υγεία. Κατάλαβα τις υποχρεώσεις και την ευθύνη που έχουμε ο ένας απέναντι στον άλλον και τώρα, ζώντας σε μια εποχή που η χώρα είναι ιδεολογικά διαιρεμένη, είναι η στιγμή που πρέπει να καταλάβουμε ουσιαστικά πράγματα για την ασφάλειά μας. Να πλένουμε τα χέρια μας, να μένουμε σπίτι αν είμαστε άρρωστοι. Αυτά είναι πολύ καλά πρώτα βήματα για τη δημόσια υγεία, καθώς μέχρι να έχουμε φαρμακευτική θεραπεία, εμείς είμαστε η θεραπεία», σχολιάζει.

«ΝΑ ΑΚΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ». Η νέα πανδημία του κορωνοϊού έκανε την ταινία του δημοφιλή ξανά και, όπως δήλωσε ο Μπερνς, πολλοί πλέον επικοινωνούν μαζί του για να σχολιάσουν πόσο επίκαιρη μοιάζει. «Δεν το βρίσκω τόσο τυχαίο, καθώς οι επιστήμονες με τους οποίους μίλησα τότε (και ήταν πάρα πολλοί) συμφωνούσαν στο ότι το ερώτημα δεν είναι αν θα συμβεί κάτι τέτοιο, αλλά πότε. Και ως άνθρωπος που πιστεύω στην επιστήμη θεωρώ ότι πρέπει να τους ακούμε συχνότερα. Σε όσους μου λένε ότι η ταινία μοιάζει να πλησιάζει την πραγματικότητα, απαντώ πως δεν είναι δυνατόν να έχουμε ηγεσία στη χώρα που δεν μας προστατεύει από κάτι τέτοιο – έχοντας, για παράδειγμα, διαλύσει τις ερευνητικές ομάδες προετοιμασίας για πιθανή πανδημία. Δεν είναι δυνατόν να ακούμε πως προστατευόμαστε χτίζοντας τείχη, την ίδια ώρα που δεν υπάρχουν άμεσα τεστ για τον κόσμο», επισημαίνει ο δημιουργός και καταλήγει με νόημα: «Εχοντας περάσει αρκετό χρόνο στο κέντρο λοιμώξεων, ήξερα ότι υπήρχαν πραγματικά αφιερωμένοι άνθρωποι εκεί, περιμένοντας να ασχοληθούν με τέτοια προβλήματα. Δεν είχα εξετάσει όμως ως σεναριογράφος τι θα συνέβαινε με μια διοίκηση η οποία θα αχρήστευε τη δημόσια υγεία και θα άμβλυνε την ετοιμότητα για την πανδημία, ενώ θ’ αποτελείωνε την επιστήμη, και στη συνέχεια θα πήγαινε ένα βήμα μπροστά και  θα απειλούσε τους αξιωματούχους της υγείας που προσπαθούν να μας προστατεύσουν. Αυτό ήταν κάτι που ως σεναριογράφος δεν θα μπορούσα ποτέ να περιμένω».