Η αποκάλυψη ενός αλχημιστή της τέχνης

Η εκπληκτική αποκατάσταση του τέμπλου που ζωγράφισε ο Γιαν Βαν Εϊκ στην Αγία Τράπεζα στην εκκλησία της Γάνδης είναι ο πρωταγωνιστής στην  έκθεση του Μουσείου Καλών Τεχνών της πόλης και επιβεβαιώνει την υπεροχή του φλαμανδού ζωγράφου.

Σύμφωνα με τον ιταλό κριτικό τέχνης Τζόρτζιο Βαζάρι, ο οποίος έγραψε εκατοντάδες μίλια μακριά και πάνω από έναν αιώνα αργότερα, ο φλαμανδός ζωγράφος Γιαν Βαν Εϊκ «απολάμβανε την αλχημεία». Καθώς αναμείγνυε στοιχεία και υλικά  με το φως των κεριών στο εργαστήριό του σε ένα κανάλι στην Μπριζ, βρήκε το μυστικό της ελαιογραφίας. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη αυτού του γεγονότος – αλλά καθώς οι θεατές κοιτάζουν τους απρόσκοπτα τέλειους πίνακές του στη νέα έρευνα της μεγαλοφυΐας του που εκτίθεται στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Γάνδης είναι εύκολο να πιστέψουν ότι ο ίδιος ασχολήθηκε με τη μαγεία.

Αυτή η συναρπαστική έκθεση οργανώθηκε με αφορμή την πλήρη αποκατάσταση του τέμπλου της Αγίας Τράπεζας το οποίο ο Βαν Εϊκ ολοκλήρωσε το 1432. Από το 2012, το Μουσείο Καλών Τεχνών της Γάνδης ξεκίνησε σταδιακά την αποκατάστασή του. Τώρα το πιο διάσημο τμήμα του τέμπλου, η «Λατρεία του Αμνού», παρουσιάζεται στο κοινό καθώς απέκτησε ξανά τα αρχικά του χρώματα και τις ζωγραφικές του λεπτομέρειες. Ολα είναι τόσο σαφή και καθαρά που φαίνεται ότι το ζωγράφισε ο Βαν Εϊκ.

Το Μουσείο Καλών Τεχνών άνοιξε τον θησαυρό της Γάνδης και τον παρουσιάζει στο κοινό. Η πραγματική σημασία του έργου αφορά τον δημιουργό του και όχι τη θρησκευτική αξία του. Πρόκειται για τέχνη. Ο Μιχαήλ Αγγελος θα κατηγορηθεί, πολύ αργότερα, επειδή δόξασε τη δική του τέχνη στο Παρεκκλήσι της Σιστίνας και όχι τον Θεό. Αυτό που κάνει και ο Βαν Εϊκ είναι ότι δηλώνει την ελευθερία της τέχνης και τη θεϊκή δύναμη της ζωγραφικής. Δείχνει σε εκπληκτική κλίμακα ότι η ζωγραφική μπορεί να επαναδιατυπώσει τους κόσμους. Σε ένα κομμάτι του ζωγραφικού πολύπτυχου, ένα παράθυρο ανοίγει σε έναν μπλε ουρανό γεμάτο πουλιά πάνω από ένα μεσαιωνικό δρόμο, όπου οι άνθρωποι κουβεντιάζουν όπως έκαναν πριν από 600 χρόνια. Ο Γιαν Βαν Εϊκ διατήρησε αυτή τη στιγμή με μια πράξη μαγείας.