Ενα αριστούργημα και μια πατάτα

«Κατηγορώ…!» («J’ accuse», Γαλλία/Ιταλία, 2019). Στη Γαλλία, τέλη του 19ου αιώνα, ο Αλφρεντ Ντρέιφους, ένας γάλλος στρατιωτικός εβραϊκής καταγωγής, κατηγορείται για προδοσία και παρά τις εκκλήσεις του ότι είναι αθώος καταδικάζεται σε φυλάκιση πολλών ετών στο Νησί του Διαβόλου. Λίγο αργότερα, όμως, ένας άλλος στρατιωτικός, ο Πικάρ, έντιμος, δίκαιος, αποφασιστικός, ευφυής και με έναν τρόπο αντισυστημικός, αντιλαμβάνεται από τη θέση του επικεφαλής του τμήματος αντικατασκοπίας ότι ο Ντρέιφους είναι στ’ αλήθεια αθώος. Και παρότι δεν είχε ποτέ συμπάθεια για αυτόν (ο Ντρέιφους υπήρξε μαθητής του), ο Πικάρ θα κάνει τα πάντα για να πείσει τους ανωτέρους του για την αθωότητά του. Μόνο που κανείς δεν θέλει να το πιστέψει.

Παρακολουθώντας το «Κατηγορώ…!», τελευταία, θαυμάσια ταινία του Ρόμαν Πολάνσκι, δεν μπορεί παρά να περάσει από το μυαλό σου ότι έμμεσα και εντελώς σημειολογικά είναι συγχρόνως μια αναφορά του πολωνού σκηνοθέτη πάνω στη δική του περίπτωση και στα δικά του τραβήγματα με τον νόμο για τις κατηγορίες που τον βαραίνουν από το 1977 με την υπόθεση αποπλάνησης ανήλικης στο Λος Αντζελες. Αν όχι όλοι, οι περισσότεροι έχουν «καταδικάσει» τον Πολάνσκι, όμως, κακά τα ψέματα, η αλήθεια είναι δεν ξέρουμε όλη την… αλήθεια.

Η υπόθεση Ντρέιφους, βέβαια, είναι πολύ διαφορετική. Ο Ντρέιφους κατηγορήθηκε και καταδικάστηκε έχοντας πρώτα περάσει από δίκη, κάτι που δεν συνέβη ποτέ με τον Πολάνσκι, που το 1977 εγκατέλειψε την Αμερική και από τότε δεν επέστρεψε ποτέ εκεί.

Και πάλι, όμως, με το «Κατηγορώ…!» ο πολωνός σκηνοθέτης δείχνει να ενδιαφέρεται να μιλήσει πάνω από όλα για τη «συνωμοσία της σιωπής» και για τους πραγματικούς ενόχους που παραμένουν στο απυρόβλητο, για τον χειρισμό της κοινής γνώμης που συχνά πλανάται και οδηγείται σε λανθασμένα συμπεράσματα, αλλά και για τον ρόλο του Τύπου και των ΜΜΕ που στην περίπτωση του Ντρέιφους ήταν θετικός. Γιατί ο Τύπος ήταν που φιλοξένησε το περίφημο άρθρο του Εμίλ Ζολά μέσω του οποίου ο γάλλος συγγραφέας κατηγορούσε όλους τους εμπλεκομένους στην υπόθεση Ντρέιφους, οι οποίοι δεν έκαναν σωστά τη δουλειά τους ακόμα και όταν ήξεραν την αθωότητα του Ντρέιφους μέσω του Πικάρ.

Η πάλη ανάμεσα στην ενοχή και στην αθωότητα είναι ένα ζήτημα που ανέκαθεν γοήτευε τον δημιουργό αυτής της ταινίας (ας θυμηθούμε την «Τσαϊνατάουν», τον «Αόρατο συγγραφέα», ακόμα και την πιο αδύναμη «Ενατη πύλη») και αυτό ακριβώς το ζήτημα διαχειρίζεται αριστοτεχνικά εδώ, έχοντας ως βάση μια πραγματική υπόθεση, που όμως «αναπλάστηκε» μυθοπλαστικά στο μυθιστόρημα από τον βρετανό συγγραφέα Ρόμπερτ Χάρις (το βιβλίο του οποίου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός στην Ελλάδα). Ολα εκείνα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν τις σημαντικότερες στιγμές του Πολάνσκι υπάρχουν σε αυτό το χορταστικό θρίλερ, που τυγχάνει να έχει ιστορικές βάσεις (κάτι που ξεχνάμε αμέσως) και το οποίο ο έμπειρος σκηνοθέτης χειρίζεται καθαρά, στρωτά, εντελώς αφηγηματικά. Στυλ, εικόνα (η φωτογραφία του Πάβελ Εντελμαν σε κερδίζει από το πρώτο πλάνο της καθαίρεσης του Ντρέιφους), μουσική (ο Αλεξάντρ Ντεσπλά μάς θυμίζει πόσο μεγάλος συνθέτης είναι) και φυσικά  ερμηνείες: τόσο ο Ζαν Ντιζαρντέν στον ρόλο του Πικάρ, ενός αυστηρού και συγχρόνως προοδευτικού, πεισματάρη αξιωματικού, όσο και ο Λουί Γκαρέλ, που είναι αγνώριστος από το μακιγιάζ, δίνουν έκτακτες ερμηνείες.

Υστερα από κάποιες παιχνιδιάρικες ταινίες, ενδιαφέρουσες μεν, που ωστόσο έμοιαζαν γυρισμένες περισσότερο για το κέφι του παρά για οποιονδήποτε άλλο λόγο («Η Αφροδίτη με τη γούνα» «Μια αληθινή ιστορία»), ο Ρόμαν Πολάνσκι επέστρεψε στο κλασικό αφηγηματικό σινεμά, ένα σινεμά καθαρό, με πολλή ουσία και κρυφά υπονοούμενα, τον κινηματογράφο που ξέρει καλά να κάνει, εκείνον που αγαπάμε τόσο πολύ.

Βαθμολογία: 9 ½

«Για πάντα» (Ελλάδα, 2019). Οχι τόσο μια κινηματογραφική ταινία, όσο ένα glossy, μεταχειρισμένο κουτσομπολίστικο περιοδικό της δεκαετίας του 1990, ιδανικό για να το ξεφυλλίζεις στο κομμωτήριο, χωρίς να σκέφτεσαι απολύτως τίποτε. Απαράλλακτος εδώ και 20 χρόνια, ο Γιάννης Τσιμιτσέλης παραμένει μεν ένα πολύ ωραίο παλικάρι, που ωστόσο (όπως πάντα) δεν έχει πού αλλού να στηριχτεί. Την ίδια ώρα η Κατερίνα Γερονικολού, μια πραγματικά πανέμορφη γυναίκα, δεν μπορεί καν να στηριχτεί στα κάλλη της, εφόσον ακόμα και τα κάλλη, στον κινηματογράφο, ένα στοιχειώδες σενάριο, ε, το χρειάζονται.

Ο πρώτος υποδύεται έναν σεφ της ελίτ (της μόδας βλέπετε, το επάγγελμα λόγω τηλεοπτικής γαστρομανίας) ο οποίος έχει μάθει να γεύεται περιστασιακό σεξ με πόρνες. Εκείνη ράβει παιδικά ρούχα και ονειρεύεται τον τέλειο πρίγκιπα… Ουάου! Το σινεμά του Νίκου Ξανθόπουλου ζει και βασιλεύει! Η γνωριμία τους θα γίνει ενώ εκείνη αναζητεί την πρώτη έκδοση ενός βιβλίου (αυτή η νότα κουλτούρας είναι σχεδόν προσβλητική για κάθε αναγνώστη βιβλίων), αλλά από τη στιγμή που γνωρίζονται τον πρώτο λόγο παίρνει η απόλυτη ανία, γιατί ουδόλως σε ενδιαφέρει πού θα καταλήξει αυτή η σχέση ανάμεσα σε μια καστανή Μπάρμπι με έναν μελαχρινό μάγειρα του οποίου η ευλυγισία  στην υποκριτική δεν διαφέρει και τόσο από μιας κολόνας της ΔΕΗ. Εχω ξεφυλλίσει το περιοδικό «Μανίνα» (το παραδέχομαι) και μπορώ να πω ότι ανάλογες ιστορίες είχαν περισσότερο ενδιαφέρον. Και με το χέρι στην καρδιά δηλώνω επίσης ότι το μόνο που ευχαριστήθηκα από όλη αυτή την αδυσώπητη σπατάλη χρόνου είναι το τραγούδι των τίτλων αρχής, όπου ξαναθυμήθηκα το «Ετσι είναι η ζωή» του Μάικ Ροζάκη και των Playboys, ένα τραγούδι που είχα χρόνια ν’ ακούσω.

Η ταινία του Γιάννη Παπαδάκου είναι γυρισμένη προφανώς για να «θρέψει» την «καλλιτεχνική» πορεία του ζευγαριού  Τσιμιτσέλης – Γερονικολού στη ζωή. Θυμίζω ότι κάτι παρόμοιο έκαναν ο Μπεν Αφλεκ και η Τζένιφερ Λόπεζ γυρίζοντας σαχλαμάρες τύπου «Gigli» όταν ήταν ζευγάρι. Και μετά χώρισαν.

Βαθμολογία: 0

«Jumanji: Η επόμενη γενιά» (Jumanji: The Next Level, ΗΠΑ, 2019). Πληθωρική «συνέχεια» (η δεύτερη) της τεράστιας επιτυχίας «Jumanji» (1995), στην οποία τέσσερις έφηβοι επιβίωσαν από τις δοκιμασίες που βρίσκονταν κρυμμένες στο επιτραπέζιο τραπέζι του τίτλου στο οποίο είχαν εγκλωβιστεί. Οταν σήμερα ένας από αυτούς επιστρέφει στο παιχνίδι, οι υπόλοιποι τρεις θα χρειαστεί να κάνουν το ίδιο για να τον σώσουν. Να όμως που πολλοί από τους κανόνες έχουν αλλάξει και σε αυτό το σημείο βρίσκονται τα ευρήματα της πληθωρικής αυτής περιπέτειας, απευθυνόμενης κυρίως σε παιδιά. Παίζουν: Ντουέιν Τζόνσον, Τζακ Μπλακ, Κέβιν Χαρτ κ.ά. (προβάλλεται με υποτίτλους αλλά και μεταγλωττισμένη).

Βαθμολογία: 4

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Λόγω της εορταστικής περιόδου συνιστούμε τηλεφώνημα για επιβεβαίωση στην αίθουσα της προτίμησής σας πριν από την έξοδό σας.