Ηταν κάποτε {CR}το πανκ…

Ενας υαλοπίνακας είναι γεμάτος πολύχρωμες κονκάρδες. Αχνές ανδρικές μορφές, αστέρια, λογότυπα και ατάκες γεμίζουν τη μικρή επιφάνειά τους και σε κάνουν να μην ξέρεις πού να πρωτοεστιάσεις το βλέμμα σου. Απέναντί τους, τρεις γυναικείες κούκλες ντυμένες με φαρδιά ρούχα και στάμπες πάνω, όπως «Bad Politics», στις μπλούζες δίνουν τον τόνο. Στο βάθος, οι αφίσες σε νέον τόνους, έντονα σχέδια και ψυχεδελικές γραμμές διαδέχονται η μία την άλλη στήνοντας ένα εντυπωσιακό, μα συνάμα εκκεντρικό κολάζ πάνω σε μαύρο φόντο. Κάποιοι από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του πανκ των δεκαετιών του 1970 και 1980 ξεπροβάλλουν στους τοίχους για ν’ αφήσουν το αποτύπωμά τους στον επισκέπτη. The Cure, The Clash, Frankie Goes to Hollywood, Talking Heads, New Order, Blondie, The Sex Pistols. Αυτοί είναι οι αληθινοί πρωταγωνιστές της έκθεσης «Punk graphics: too fast to live, to young to die» που φιλοξενείται έως τις 26 Απριλίου στο μουσείο ντιζάιν των Βρυξελλών The Adam.

Η έκθεση, μετά την πρώτη της παρουσίαση το καλοκαίρι στο Μουσείο Τεχνών και Ντιζάιν της Νέας Υόρκης, μετακομίζει για πρώτη φορά στην Ευρώπη και στη «πρωτεύουσά» της για να παρουσιάσει το οπτικό σύμπαν του πανκ από τις δεκαετίες του 1970 και 1980. Μέσα από 400 φυλλάδια, αφίσες, άλμπουμ, περιοδικά και προωθητικά προϊόντα εμφανίζεται σε πρώτο πλάνο η γλώσσα του μουσικού κινήματος που κατέκλυσε τις σκηνές της Αμερικής και της Βρετανίας και έφτασε να επηρεάζει την τέχνη, τη μόδα και φυσικά το ντιζάιν. Τα περισσότερα εκθέματα προέρχονται από την ιδιωτική συλλογή του Αντριου Κριβάιν, φανατικού συλλέκτη έργων για το πανκ, και όπως τοποθετούνται στους τοίχους του μουσείου καλούν τον επισκέπτη ν’ ανακαλύψει τις διαφορετικές γραμμές που ακολούθησαν οι εκφραστές του πανκ, το εκκεντρικό τους στυλ αλλά και τα στερεότυπα που πλέον μπορεί να συνοδεύουν το όνομά τους.

Η πινελιά που διαφοροποιεί την έκθεση από την προηγούμενη ζωή της στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού είναι η βελγική γωνιά της, η οποία με παρόμοιο υλικό δείχνει να είναι συνεχίστρια της πανκ επανάστασης.

ΚΟΛΑΖ ΚΑΙ ΜΟΝΤΑΖ. Ολο το οπτικό υλικό είναι χωρισμένο όχι με βάση τον καλλιτέχνη που εκπροσωπεί, αλλά κυρίως με τα θέματα που αναδεικνύει. Ετσι η προσοχή πέφτει στις διαφορετικές οπτικές προσεγγίσεις στις αφίσες και στα εξώφυλλα, αλλά και στην τεχνική του ντιζάιν. Στις εικόνες δηλαδή που συχνά εμφανίζονται να είναι δανεισμένες από την καθημερινότητα αλλά παραποιημένες, στο κολάζ και στο μοντάζ που φέρνουν αισθητικά στα μέτρα των εναλλακτικών καλλιτεχνών το τελικό αποτέλεσμα, αλλά και στη χειροποίητη αίσθηση που συχνά αφήνουν.

Εργα που έγιναν από επαγγελματίες, όπως ο Μάλκομ Γκάρετ και ο Πίτερ Σαβίλ, μπλέκονται με τα αντίστοιχα ερασιτεχνών, φανερώνοντας τις επιρροές άλλων ειδών όπως τα κόμικς ή τα θρίλερ. Πολλά σχέδια κάνουν χιουμοριστικές αναφορές, επιστρατεύουν τη σάτιρα και την παρωδία ενώ παράλληλα αντικατοπτρίζουν την ενέργεια που έτρεφε τους καλλιτέχνες του κινήματος. Βαδίζοντας κανείς από την πρώτη έως την τελευταία αίθουσα της έκθεσης, από το πανκ στο ποστ πανκ και από την ηρεμία των καθαρών γραμμών του μινιμαλισμού στις εκρηκτικές χρωματικές παλέτες και στις υπερβολικές εκφραστικές μορφές, βουτά για τα καλά στην ιστορία του μουσικού ρεύματος. Και μπορεί εύκολα να κάνει συνειρμούς με σημερινές εικαστικές πρακτικές της ποπ κουλτούρας που έχουν τις ρίζες τους στο πανκ και στη διαρκή του προσπάθεια να σβήσει το νήμα της Ιστορίας, να υπονομεύσει τα συνηθισμένα μηνύματα και να παραβιάσει κατά κράτος τους δομημένους αισθητικούς κανόνες.