Σκηνές ανθολογίας {LF}στον «Ζητιάνο»

Το ενδιαφέρον με τη σειρά graphic novel των εκδόσεων Polaris, που βασίζονται σε έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, δεν περιορίζεται στην προσεγμένη εικονογράφηση. Αυτή είναι μια κατάκτηση που οφείλεται στο σχεδιαστικό ταλέντο του Γιώργου Γούση («Ερωτόκριτος»), του Παναγιώτη Πανταζή («Τα μυστικά του βάλτου») και, εσχάτως, του Kanellos Cob, χάρη στον οποίο η σειρά εμπλουτίζεται με τον «Ζητιάνο» του Ανδρέα Καρκαβίτσα.

Το ενδιαφέρον, λοιπόν, είναι οι αναφορές και οι «συνάψεις» που προκαλεί κάθε φορά το σενάριο, έτσι ώστε το έργο να έρχεται πιο κοντά στην εποχή μας. Αυτό δεν σημαίνει ότι προγραμματικός στόχος του Kanellos Cob ήταν να «εκσυγχρονίσει» το κορυφαίο δείγμα του ηθογραφικού διηγήματος, στα τέλη του 19ου αιώνα (1896). Από τη στιγμή, όμως, που ανοίγει η καταπακτή και ο δημιουργός εισέρχεται στην αίθουσα με το «μυθολογικό» υλικό, όλα είναι δυνατά.

Ο «Ζητιάνος» είναι ο θρίαμβος της νατουραλιστικής φόρμας – με εξαντλητικές περιγραφές χαρακτήρων και τοπίων -, ένα χρόνο πριν από την εθνική ήττα στο Γουδί. Παράλληλα, είναι και η αποτύπωση της ελληνικής υπαίθρου που μένει αγκυλωμένη στη φτώχεια και τη δεισιδαιμονία, παρά τις πρώτες – απέλπιδες – προσπάθειες για εκσυγχρονισμό (το 1881 με την εκλογή του Χαριλάου Τρικούπη στην εξουσία).

Ο Kanellos Cob – και ο έμπειρος Γιάννης Ράγκος στην επιμέλεια σεναρίου – καταφέρνει να δημιουργήσει το δικό του εικονογραφικό σύμπαν χωρίς να παρεκκλίνει από τις νόρμες του νατουραλισμού που έχει θέσει ο Καρκαβίτσας. Και κατορθώνει έως και σελίδες ανθολογίας μέσα στην εξέλιξη της αφήγησης, κατά την οποία ο επαγγελματίας ζητιάνος Τζιριτόκωστας από τα Κράβαρα μεταμορφώνεται σε περιπλανώμενο «μάγο» και «σατανά» για τους κολίγους στο χωριό Νυχτρέμι του Πηνειού, λίγα χρόνια μετά την ενσωμάτωση της Θεσσαλίας στο ελληνικό κράτος.

Σ’ αυτήν την εικονοποιΐα, πέρα από την απεικόνιση του ίδιου του χωριού, ο αναγνώστης θα επιστρέψει στη δημιουργία της Κρακούρας (σελ. 17 – 21), που στέκεται ως μεμονωμένη δημιουργία μέσα στο σύνολο, στον θαυματοποιό ζητιάνο της σελ. 52, όπου κατέφευγαν οι χωριάτισσες για να ζητήσουν «τ’ άκακα βότανα», αλλά και στη μάζωξη των κολίγων εναντίον του Βαλάχα (σ. 88 – 95). Η τελευταία πανοραμική σελίδα «διαβάζει» κατά πνεύμα το έργο του Καρκαβίτσα, όπου η φύση «θεότης αδιάφορη, ανεπηρέαστη, ίση», δείχνει «αγάπη και στου Κάιν τους καρπούς και στα πρωτοτόκια του Αβελ».