120 χρόνια, 45 αναμετρήσεις, ούτε μία τον Ιούλιο…

Ηταν και πάλι γερό καλοκαίρι, περίπου τέτοιες μέρες όπως αυτές που θα διεξαχθούν οι επερχόμενες εκλογές, όταν πριν από 91 χρόνια, στις 4 Ιουλίου 1928, ο Ελευθέριος Βενιζέλος επέστρεφε έπειτα από καιρό για μία ακόμα φορά στην εξουσία. Η τετραετής κυβέρνησή του που μόλις ξεκινούσε έχει μείνει στην Ιστορία ως η κύρια εκσυγχρονιστική περίοδος της Ελλάδας του 20ού αιώνα. Ηταν επίσης η μία από τις δύο φορές στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας κατά την οποία απαιτήθηκε να διεξαχθούν εκλογές μέσα στο βαθύ καλοκαίρι. Και πάλι, όμως, όχι τον Ιούλιο: κάτι τέτοιο ουδέποτε έχει ξανασυμβεί μέχρι σήμερα. Οι εκλογές του 1928 διεξήχθησαν στις 19 Αυγούστου. Μα και γι’ αυτή την εξαίρεση υπήρχαν ανυπέρβλητοι λόγοι σεβασμού της δημοκρατίας, όπως και για τη μοναδική άλλη, στις 21 Αυγούστου 1910, που έγιναν κατόπιν ανυπέρβλητης ως προς τον χρόνο ρητής βασιλικής εντολής για αναθεωρητική Βουλή, πριν από 109 χρόνια.

ΛΗΣΤΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΠΑΓΩΓΕΣ. Οταν έπεσε η κυβέρνηση Ζαΐμη, κυριαρχούσε ένα κλίμα έντονων μα αποτυχημένων διεργασιών σε ολόκληρο το πολιτικό φάσμα και υπήρχε μεγάλη ανησυχία για την πορεία των πολιτικών εξελίξεων. Ηταν ακόμα η εποχή που ο κοινοβουλευτικός βίος κάθε άλλο παρά είχε διασφαλιστεί οριστικά και τα κινήματα καραδοκούσαν. Επίσης ανθούσε το φαινόμενο της «ληστείας», που καταδυνάστευε την ελληνική κοινωνία. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι εκλογές του 1928 παραλίγο να αναβληθούν με εντολή του Βενιζέλου, όταν απαγωγείς συνέλαβαν επιφανείς πολιτευτές και ζητούσαν εξωφρενικά λύτρα προκειμένου να τους επιτρέψουν να επιστρέψουν γενικά και ειδικά στην εκλογική μάχη! Το φαινόμενο ήταν σε τέτοια έξαρση, ώστε ο Βενιζέλος δήλωνε πως ακόμα κι αν κατάφερνε όλους τους άλλους πολιτικούς του στόχους, αν δεν συνέτριβε τη «ληστεία» θα αποχωρούσε από την κυβέρνηση – αλλά καλύτερα να μην αναπτυχθεί αυτό, γιατί με τη σημερινή κατάσταση της Αστυνομίας, που ο αρχηγός της έχει καταστεί, για πρώτη επίσης φορά, περίπου «συγκεντρωσιάρχης» του ΣΥΡΙΖΑ, δεν είναι να μπαίνουν ιδέες…

Η ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΟΥ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ. Σε αυτό το περιβάλλον είχε καλέσει τον Βενιζέλο για να του αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, νικητής των Βαλκανικών Πολέμων και απελευθερωτής των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, ναύαρχος Κουντουριώτης. Υπήρχε όμως ένα πολύ σοβαρό ζήτημα που ο Βενιζέλος ήταν αποφασισμένος και όφειλε πριν από καθετί άλλο να αντιμετωπίσει: τη στιγμή εκείνη ο ίδιος δεν ήταν καν βουλευτής. Επίσης, ήταν αδιανόητο η νέα κυβέρνησή του να στερείται νομιμοποίησης. Ετσι, έθεσε ως απαράβατο όρο στον Κουντουριώτη ότι θα αποδεχόταν την τοποθέτηση μόνο με διάλυση της Βουλής και άμεση προσφυγή στις κάλπες με εφαρμογή του πλειοψηφικού εκλογικού συστήματος. Αυτό και έγινε. Και αυτές ήταν οι μόνες… βαθιά θερινές εκλογές (εκτός ελαχίστων του Ιουνίου) στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.

ΚΑΜΙΑ ΤΟΝ ΙΟΥΛΙΟ. Οι πρώτες εκλογές του 20ού αιώνα στην Ελλάδα είχαν διεξαχθεί από την τότε κυβέρνηση Ζαΐμη στις 17 Νοεμβρίου 1902. Εκτοτε, 45 εκλογικές αναμετρήσεις έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια ολόκληρου του 20ού αιώνα και – μέχρι σήμερα – και του 21ου. Από όλες αυτές τις εκλογικές αναμετρήσεις περίπου 120 χρόνων ούτε μία δεν πραγματοποιήθηκε στην καρδιά του καλοκαιριού, τον μήνα Ιούλιο. Ούτε μία! Το ίδιο συνέβαινε και επί δεκαετίες ακόμα και στον 19ο αιώνα. Ολες οι κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως συγκρότησης, πολιτικής ιδεολογίας ή συνθηκών με τις οποίες προέκυπταν, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, δεν παραβίασαν αυτόν τον άρρητο, πλην παγιωμένο κανόνα: να μην οδηγούν τη χώρα σε εκλογές τον Ιούλιο.

Τα «μπάνια του λαού». Είναι ο κανόνας που γνώριζε πολύ καλά και φυσικά σεβόταν και ο Ανδρέας Παπανδρέου όταν κατά τη δεκαετία του ’80 απλώς τον «βάφτισε» ως «τα μπάνια του λαού»… Κανόνας που άπαντες τον σεβάστηκαν, πλην του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ, την ώρα που δεν είχαν κανένα λόγο να τον παραβιάσουν και το πράττουν λέγοντας ψέματα: υποτίθεται για να τελειώσουν οι Πανελλαδικές Εξετάσεις, στην πραγματικότητα όμως για να προλάβουν να διορίσουν νέα ηγεσία στη Δικαιοσύνη και να περάσουν τα τελευταία τους ρουσφέτια κατά βίαιη παράβαση κάθε συνθήκης του πολιτεύματος. Οι εκλογές που έρχονται στις 7 Ιουλίου έχουν λοιπόν μια θλιβερή πονηρή πρωτιά. Ακόμα και οι εκλογές της λεγόμενης Βουλής του Βουνού, που έγιναν από την άρτι τότε συγκροτηθείσα Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ) και με μεγάλη συμμετοχή κομμάτων από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα μέσα στην περίοδο της γερμανικής κατοχής, διεξήχθησαν μεταξύ 28 και 30 Απριλίου, με επίκεντρο το χωριό Κορυσχάδες της Ευρυτανίας. Ομως ο Τσίπρας δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον για όλα αυτά. Από την άλλη, όμως, έχει μια λογική που πρέπει να την αναγνωρίσει κανείς: Ποια μπάνια του λαού; Εχει κανείς πια στην Ελλάδα του Τσίπρα χρήματα να πάει για μπάνια; Εκτός κι αν έχει καλούς φίλους με κότερο που νοιάζονται να ξεκουραστεί. Ομως το κότερο δεν έχει ανάγκη από Ιούλιο: χαρίζει γαλήνη όλους τους μήνες – ακόμα και τους χειμερινούς. Στις Μαλδίβες…