Η «προσβολή» των μουσουλμάνων και το σεντόνι στα έργα τέχνης

Η γκαλερί Σαάτσι στο Δυτικό Λονδίνο κάλυψε δύο πίνακες του καλλιτέχνη SKU έπειτα από πίεση ενοχλημένων μουσουλμάνων επισκεπτών, οι οποίοι θεωρούν ότι η δουλειά του καλλιτέχνη είναι βλάσφημη. Η έκθεση «Rainbow Scenes» πραγματεύεται το θέμα πώς τα άτομα υποβάλλονται σε ευρύτερες πολιτιστικές, οικονομικές, ηθικές και πολιτικές δυνάμεις στην κοινωνία. Ενα μέρος της έκθεσης ασχολείται με τον αντίκτυπο αυτών των δυνάμεων πάνω στον κοινωνικό περίγυρο και με την προβολή και την προώθηση αξιών μέσα από σύμβολα προπαγάνδας. Μια τελευταία ενότητα περιλαμβάνει έργα που αντιπροσωπεύουν «ένα κάλεσμα στα όπλα – μια ενθάρρυνση για εκ νέου εκκίνηση του κόσμου», όπως αναφέρει το δελτίο Τύπου της Σαάτσι για τον καλλιτέχνη που υπογράφει με το ακρωνύμιο SKU (Stock Keeping Unit – Μονάδα Τήρησης Αποθεμάτων). Τα έργα που καλύφθηκαν με λευκό ύφασμα, χωρίς να κατεβούν από τους τοίχους της γκαλερί, αφορούσαν εικόνες γυμνών γυναικών πάνω στις οποίες ο καλλιτέχνης είχε γράψει σε αραβική γραφή τη «σαχάντα», μια δήλωση της πίστης και της εμπιστοσύνης με την οποία πρεσβεύεται ότι υπάρχει μόνο ένας Θεός και ότι ο Μωάμεθ είναι αγγελιαφόρος του Θεού. Καθώς η «σαχάντα» αποτελεί έναν από τους πέντε πυλώνες της θρησκείας του Ισλάμ, ορισμένοι επισκέπτες της έκθεσης αντέδρασαν στο θέαμα των πινάκων. Η γκαλερί, που ιδρύθηκε από τον μεγιστάνα διαφημιστή Τσαρλς Σαάτσι, απέρριψε το αίτημά τους να απομακρύνει τα συγκεκριμένα έργα, υποστηρίζοντας ότι εναπόκειται στους επισκέπτες να καταλήξουν σε δικά τους συμπεράσματα σχετικά με τη σημασία της τέχνης. Ωστόσο, ο ίδιος ο καλλιτέχνης SKU – ο οποίος ζει στο Λονδίνο και δεν έχει λογαριασμούς κοινωνικών μέσων ή άλλη δημόσια παρουσία – πρότεινε τη συμβιβαστική λύση της κάλυψης των έργων του και της παραμονής τους στην έκθεση. «Φαίνεται ότι είναι μια σεβαστή λύση που επιτρέπει τη συζήτηση για την ελευθερία της έκφρασης απέναντι στην αντίληψη της προσβολής» ανέφερε σε δήλωσή του στους «Sunday Times». Η γκαλερί δήλωσε επίσης στην εφημερίδα ότι υποστηρίζει πλήρως την ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης. Συμπλήρωσε μάλιστα ότι αναγνωρίζει την ειλικρίνεια των καταγγελιών που έγιναν εναντίον αυτών των έργων και υποστήριξε την απόφαση του καλλιτέχνη να τα καλύψει μέχρι το τέλος της έκθεσης.

ΣΤΟ ΕΔΙΜΒΟΥΡΓΟ. Πρόσφατα, ανάλογη προσπάθεια κάλυψης έργων τέχνης που παρουσιάζονταν δημόσια απέτυχε όταν το διεθνές αεροδρόμιο του Εδιμβούργου αποφάσισε να καλύψει ένα έργο του Πικάσο. Επρόκειτο για την αφίσα του έργου «Γυμνή γυναίκα σε κόκκινη πολυθρόνα» που πρόβαλλε την έκθεση έργων του Πικάσο και σύγχρονών του βρετανών καλλιτεχνών στην Εθνική Πινακοθήκη της Σκωτίας. Η αφίσα είχε σκανδαλίσει ορισμένους ταξιδιώτες στο αεροδρόμιο του Εδιμβούργου, οι οποίοι ζητούσαν την κατάργησή της.