ΗχοΔύναμα

Μπαχ: Εξι Σουίτες για Βιολοντσέλο Σόλο, Πιερ Φουρνιέ, Archiv, 2 CD, 1 bluray audio

Από την ημέρα που τοποθετήθηκαν για πρώτη φορά στις προθήκες των δισκοπωλείων μέχρι και σήμερα, δεν υπήρξε στιγμή που να λείψουν από τον κατάλογο, ούτε και γράφτηκαν ή ακούστηκαν γι’ αυτές λόγια χωρίς ανεπιφύλακτο θαυμασμό. Οταν ο Πιερ Φουρνιέ ηχογράφησε, στις αρχές της δεκαετίας του ’60, τις Εξι Σουίτες για Βιολοντσέλο του Μπαχ, έβαλε μια τελεία στο έργο, παρά το γεγονός ότι κάποιες άλλες σπουδαίες ηχογραφήσεις είχαν προηγηθεί και άλλες έκτοτε ακολούθησαν, με τη δισκογραφία αυτού του τόσο ιδιαίτερου έργου να ξεπερνά σε όγκο ίσως κάθε άλλη για οποιοδήποτε σόλο όργανο, πλην εκείνων του πιάνου. Οι Εξι Σουίτες ήρθαν στο προσκήνιο της μουσικής από τον Πάμπλο Καζάλς, του οποίου, ευτυχώς, η ανάγνωση διασώθηκε και επίσης αποτελεί κεντρικό σημείο αναφοράς στη δισκογραφία. Ομως με τον Φουρνιέ ήταν που, κατά κάποιο τρόπο, το έργο απέκτησε την πιο καθολικής αποδοχής και πιστότητας έκφρασή του. Ο Καζάλς, αν και ιδιοφυής και πρωτοπόρος, υπήρξε ταυτόχρονα και ερμηνευτικά ιδιωματικός, ενώ ο ήχος της ηχογράφησής του «υποφέρει» από την εποχή του, όταν ακόμα η τεχνολογία δεν επέτρεπε επαρκή πιστότητα, κάτι που σε ένα όργανο όπως το βιολοντσέλο, το οποίο βασίζεται τόσο πολύ (και) στο ηχητικό αίσθημα, έχει ιδιαίτερη σημασία. Ο Φουρνιέ ήταν, κατά κάποιο τρόπο, σαν να «έβαλε τα πράγματα στη θέση τους». Ο μέγας γάλλος τσελίστας χαρακτηρίστηκε «αριστοκράτης» και δικαίως: όχι επειδή ήταν γόνος στρατηγού του γαλλικού στρατού, αλλά επειδή ο τρόπος που μετουσίωσε την παρτιτούρα σε ήχο γεννά το σπάνιο αίσθημα της απουσίας διαμεσολάβησης, δημιουργεί την εντύπωση ότι το έργο ακούγεται έτσι και μόνον έτσι. Ακραία δομικός και σοβαρός, αλλά ούτε δευτερόλεπτο ακαδημαϊκός, ο Φουρνιέ παράγει έναν ήχο που δεν μπορεί παρά να τον ζηλέψει κάθε βιρτουόζος, χωρίς όμως να δίνει την παραμικρή σημασία στη δική του ικανότητα να υποτάσσει το όργανο. Αντίθετα, συγκεντρώνεται με όλες του τις δυνάμεις στην υπηρεσία της μεγάλης αυτής μουσικής. Προσδίδει στις Εξι Σουίτες το βάθος των μεγάλων θρησκευτικών έργων του Μπαχ, αλλά με την κοσμικότητα που τους αρμόζει. Και επιτρέπει στον ακροατή να τις κατανοήσει σε όλες τους τις διαστάσεις περισσότερο ίσως από ό,τι το κάνει κάθε άλλη ανάγνωσή τους. Είναι μια μεγάλη, αξεπέραστη στιγμή στην ιστορία της δισκογραφίας συνολικά, που σήμερα επανέρχεται πιο ζωντανή από ποτέ.

Μπρούκνερ: Εννέα Συμφωνίες, Συμφωνική Ορχήστρα της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας, Μάρις Γιάνσονς, Λόριν Μάαζελ, Μπέρναρντ Χάιτινκ, Χέρμπερτ Μπλόμστεντ, BR Klassik, 9 CD

Μια ορχήστρα που έχει καταστεί περίπου ταυτόσημη με το έργο του Μπρούκνερ από την πρώτη κιόλας ημέρα της ύπαρξής της. Και τέσσερις αρχιμουσικοί που έχουν επίσης εμβαθύνει όσο ελάχιστοι σε αυτό. Αν και πρόκειται για μια έκδοση που δεν έχει τη «σφραγίδα του ενός», κάτι που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποδειχθεί προβληματικό για την ενότητα της λογικής και της αξίας ενός πλήρους κύκλου, εν προκειμένω βρίσκεται στην άλλη πλευρά: εκεί όπου τα πλεονεκτήματα της ύπαρξης πολλών μαέστρων υπερτερούν των μειονεκτημάτων, τα οποία, άλλωστε, πρακτικά, δεν υπάρχουν. Κορυφαίες αναγνώσεις, η μία μετά την άλλη, με συναφείς ερμηνευτικές προσεγγίσεις αλλά και με τις ιδιαιτερότητες που χαρακτηρίζουν μορφές όπως ο Χάιτινκ, ο Μπλόμστεντ, αλλά και ο Γιάνσονς, ο νυν επικεφαλής της Ορχήστρας της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας. Η Ορχήστρα που σχηματίστηκε για πρώτη φορά μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου πέτυχε πολύ γρήγορα να βρει τη θέση της ανάμεσα στις μακροβιότερες και με τη μεγαλύτερη παράδοση στη Γερμανία και την Ευρώπη, έχοντας επικεφαλής της τον Ευγένιο Γιόχουμ, ίσως τον πιο ολοκληρωμένο και συστηματικό ερμηνευτή του έργου του Μπρούκνερ σε ολόκληρο τον 20ό αιώνα. Αυτός έπλασε τη μεγάλη παράδοσή της, η οποία έκτοτε ουδέποτε έπαψε να καλλιεργείται συστηματικά και που εδώ ο ακροατής μπορεί να την πιστοποιήσει ο ίδιος σε όλη της την έκταση. Αν και πολλές από τις ηχογραφήσεις αυτού του ιδιόμορφου κύκλου με τους πολλούς μαέστρους έχουν εκδοθεί στο παρελθόν και μεμονωμένα, ορισμένες βλέπουν εδώ για πρώτη φορά το φως, όπως, ανάμεσά τους, η Ενατη Συμφωνία υπό τον Χέρμπερτ Μπλόμστεντ. Και αποτελούν πολύ ισχυρά χαρτιά στην αναζήτηση μιας μουσικής με τέτοιο βάθος που, πολύ απλά, όσα χρόνια κι αν περάσουν και όσες μεγάλες στιγμές της κι αν καταγραφούν, αυτή ουδέποτε τελειώνει ή τελεσιδικεί. Οσοι αγαπούν τη μουσική του Μπρούκνερ δεν πρέπει να έχουν την παραμικρή αμφιβολία ότι αυτός ο κύκλος από το Μόναχο τους επιφυλάσσει σημαντικές στιγμές.