Η ρωσοκινεζική συμμαχία που τόσο επιθυμεί το Κρεμλίνο

H εμμονή της Ευρώπης με τη Ρωσία θα μένει πλέον αναπάντητη καθώς η Μόσχα δεν ενδιαφέρεται πια για τη Γηραιά Ηπειρο. Αυτό σημειώνει με άρθρο του στο «Politico» ο συγγραφέας και πρώην υπουργός επί Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Πορτογαλίας, Μπρούνο Μακάες. Οπως σημειώνει, η Ρωσία δεν ενδιαφέρεται ούτε για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ούτε για δική της «μετάβαση» προς την Ευρώπη. Δεν νοιάζεται για το αν θα επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για επικείμενη αποσύνθεση της Ευρώπης, αλλά ούτε και επιθυμεί να «τραβήξει» χώρες μακριά από τη Δύση, φέρνοντάς τες εντός της δικής της σφαίρας επιρροής.

Το μόνο που ακούγεται και συζητείται αυτές τις μέρες στους διαδρόμους του Κρεμλίνου είναι η Κίνα και το κατά πόσο θα καταφέρει η Μόσχα να πείσει το Πεκίνο να συμμαχήσουν ενάντια στη Δύση.

Αυτή είναι η εμμονή της Ρωσίας. Κάτι που έχει γίνει φανερό ήδη από το 2017, κατά τη διάρκεια των εργασιών του Βάλνταϊ Κλαμπ, του ετήσιου φόρουμ συζητήσεων μεταξύ ακαδημαϊκών, δημοσιογράφων και διανοούμενων ειδικών για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής της Ρωσίας.

Στην τελευταία τους συνάντηση, στα τέλη του 2018, η ιδέα μιας τέτοιας συμμαχίας φάνηκε να μετατρέπεται από υπόθεση εργασίας σε κάτι που η Ρωσία θέλει όντως να πραγματοποιήσει και μάλιστα σύντομα.

Ολοι οι ρώσοι ομιλητές, από αφανείς ακαδημαϊκούς μέχρι τον υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ αλλά ακόμα και τον ίδιο τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν,  κινήθηκαν προς την κατεύθυνση αυτή. «Θα έλεγε κανείς ότι μπορούσες να διαισθανθείς μια πρωτόγνωρη αίσθηση απελπισίας στον αέρα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μακάες, ο οποίος μεταφέρει και σχόλιο του Σεργκέι Καραγκάνοφ, πρώην συμβούλου του Πούτιν, σύμφωνα με τον οποίο «τώρα όλα πρέπει να αφορούν την Κίνα».

Ο τρόπος που η Ρωσία αντιμετωπίζει την Κίνα έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία πέντε χρόνια. Η Μόσχα εγκατέλειψε κάθε ελπίδα μίμησης του κινεζικού οικονομικού μοντέλου. Ολες οι προσπάθειές της επικεντρώνονται πλέον στο πώς θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί την Κίνα για την επίτευξη των γεωπολιτικών της στόχων.

Η ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΕΛΙΤ. Στο Βάλνταϊ δεν υπήρχε η παραμικρή αμφιβολία ότι η Κίνα, σε αντίθεση με τη Ρωσία, γνωρίζει πολύ καλά τον τρόπο με τον οποίο επιτυγχάνεται η οικονομική ανάπτυξη. Μάλιστα, η ρωσική ελίτ, που είναι πάντα έτοιμη να αντισταθεί σε οποιοδήποτε δείγμα έκφρασης της «δυτικής ηγεμονίας», δεν έχει κανένα πρόβλημα να παραδεχθεί την οικονομική ανωτερότητα της Κίνας. «Η αποδοχή αυτή μου θύμισε τον τρόπο που η Βρετανία έκανε ένα βήμα πίσω, μπροστά στην εμφάνιση της ΗΠΑ ως νέας παγκόσμιας οικονομικής δύναμης», σχολιάζει ο Μακάες.

Στην περίπτωση της Ρωσίας πάντως δεν μιλάμε απλώς για «ένα βήμα πίσω», καθώς όπως δηλώνει ο Μακάες δεν υπάρχει ίχνος ρωσικής αντίστασης μπροστά στο ενδεχόμενο δημιουργίας μιας συμμαχίας που θα καθοδηγείται από την Κίνα. Και τώρα που οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει χρεώσεις στις κινεζικές εξαγωγές, η Ρωσία ελπίζει ότι η Κίνα θα καταλάβει ότι το πρόβλημά της είναι η Ουάσιγκτον και όχι η Μόσχα. Αυτό ήταν το μήνυμα που προσπαθούσε να περάσει κάθε ομιλητής στο Βάλνταϊ προς την Κίνα. Οταν ο Πούτιν μετά το τέλος της ομιλίας του ολοκλήρωσε και το καθιερωμένο κομμάτι ερωταπαντήσεων, άρχισε να αποχωρεί από την αίθουσα. Ξαφνικά όμως επέστρεψε, σχεδόν τρέχοντας, για να «γραπώσει» τον πρώην υπουργό Εξωτερικών της Κίνας και κατά πολλούς αρχιτέκτονα της κινεζικής εξωτερικής πολιτικής, Γιανγκ Γιετσί, προκειμένου να τον συνοδεύσει ο ίδιος ώς την έξοδο.

ΟΙ ΚΙΝΕΖΟΙ ΤΟ ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΙ. Προς το παρόν, η κινεζική διστακτικότητα συνεχίζει να αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο για τη ρωσοκινεζική συμμαχία και η Μόσχα το γνωρίζει πολύ καλά. Οπως αναφέρει ο Μακάες, σε συνάντηση που είχε ο Καραγκάνοφ με κινέζους αξιωματούχους και αναλυτές στο Πεκίνο, του εξέφρασαν τις αμφιβολίες τους σχετικά με τους ρωσικούς ισχυρισμούς ότι ο κόσμος βρίσκεται στο μέσον ενός νέου Ψυχρού Πολέμου.

«Σύμφωνα με δικές μου συζητήσεις, οι Κινέζοι αξιωματούχοι συμφωνούν ότι το ρολόι έχει αρχίσει να χτυπά. Απλώς δεν είναι ακόμα πεπεισμένοι ότι πρέπει να πάνε σε πόλεμο – ακόμα και Ψυχρό» γράφει ο Μακάες, ο οποίος  αναφέρεται και στον ρόλο που μπορεί να παίξει η Ευρώπη. «Οι κινεζικές Αρχές ξέρουν τι να περιμένουν από την Αμερική και σαφώς περισσότερο τι να περιμένουν από τη Ρωσία. Η Ευρώπη όμως είναι μια άλλη υπόθεση. Το Πεκίνο θα διστάσει να το πάει στα άκρα και θα περιμένει πρώτα να αποφασίσουν οι Ευρωπαίοι. Μπορούμε όμως να τους αφήσουμε να περιμένουν. Μπορούμε να τους αφήσουμε να ζυγίζουν και να υπολογίζουν. Σε έναν επικίνδυνο κόσμο, η Ευρώπη είναι αυτή που κρατάει τις ισορροπίες».