Πρωτιά αδιαφορίας για τον πολιτισμό

Οκτώ στους δέκα νέους ηλικίας 16 έως 24 ετών δεν επισκέφθηκαν ούτε ένα μουσείο, μνημείο, αρχαιολογικό χώρο ή γκαλερί μέσα στο 2015. Και ο κύριος λόγος δεν ήταν η έλλειψη χρημάτων, καθώς το 19,4% δεν είχε να πληρώσει το εισιτήριό του, ενώ το 69,8% δεν ενδιαφερόταν για μια τέτοια επίσκεψη. Το ποσοστό αυτό δίνει στη χώρα μας ακόμη μια θλιβερή πρωτιά εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με τους νέους της Βουλγαρίας και της Κύπρου να ακολουθούν με ποσοστό 73,7%, ενώ ο μέσος όρος στην Ευρώπη είναι 52,5%.

Το αποτέλεσμα αυτό είναι ίσως το εντυπωσιακότερο και σαφώς ενδεικτικό των τάσεων που αφορούν την «παραγωγή πολιτιστικού προϊόντος για παιδιά και νέους στην περίοδο της οικονομικής κρίσης», όπως καταγράφηκαν στην ερευνητική έκθεση που εκπονήθηκε από το Εργαστήριο Κοινωνικών Επιστημών του Παιδαγωγικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών με επιστημονικούς υπευθύνους τον καθηγητή Δημοσθένη Δασκαλάκη και την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ρέα Κακάμπουρα για λογαριασμό του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Εκθεση που δεν κομίζει γλαύκα εις Αθήνας, καθώς καταγράφει μια οικεία πραγματικότητα, και μάλιστα με τρόπο όχι απολύτως ακριβή. Κι αυτό διότι συντάχθηκε μέσα σε τρεις μήνες, χρόνος που δεν ήταν επαρκής για τη διενέργεια πρωτογενούς έρευνας, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιηθούν ήδη γνωστά δεδομένα από πηγές όπως η Ελληνική Στατιστική Αρχή, η Eurostat, το υπουργείο Πολιτισμού, το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου μεταξύ άλλων, τα οποία αφορούν επί παραδείγματι εν γένει τη θεατρική ή κινηματογραφική παραγωγή, χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία που να αφορούν τα παιδιά και τους νέους στους οποίους εστιάζει η έκθεση.

Τα παιδιά και οι νέοι 10 έως 19 ετών – βάσει της έκθεσης η οποία αποτελούσε ένα από τα θεμελιώδη σχέδια που είχε εξαγγείλει η υπουργός Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά, με αφορμή τη συμπλήρωση 40 ημερών από την ανάληψη των καθηκόντων της – διαθέτουν περίπου πέντε ώρες ημερησίως για τις σπουδές τους (22% του χρόνου τους), δύο ώρες στα μέσα μαζικής ενημέρωσης (τηλεόραση, βίντεο, DVD), στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στα παιχνίδια στον υπολογιστή μιάμιση έως δύο ώρες, ενώ στην αναψυχή, στον πολιτισμό και στην κοινωνική ζωή από 45 έως 75 λεπτά ημερησίως, βάσει στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ την περίοδο 2013-14.

Οι νέοι επίσης δείχνουν να αδιαφορούν για τον κινηματογράφο σε ποσοστό κατά 35,4%, για το θέατρο κατά 44,2% και για τον αθλητισμό κατά 68,8% αποδεικνύοντας πως η έλλειψη χρημάτων, συνεπεία της οικονομικής κρίσης, δεν είναι πάντα ο βασικός λόγος αποχής από τις πολιτιστικές δραστηριότητες. Από τα στοιχεία της έκθεσης ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η εκδοτική παραγωγή παιδικού βιβλίου μειώθηκε το 2011 κατά 32% σε σύγκριση με το 2008, ότι με ελάχιστες αυξομειώσεις σταθερά πρώτες σε προτιμήσεις των παιδιών είναι οι ταινίες animation, ότι η κρατική τηλεόραση συντηρεί την εκπαιδευτική και ψυχαγωγική διάσταση του παιδικού προγράμματος, ενώ τα ιδιωτικά κανάλια προβάλλουν σχεδόν αποκλειστικά σειρές κινουμένων σχεδίων – με αφορμή αυτή τη διαπίστωση θα γίνει διάβημα από το ΥΠΠΟ προς το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής σχετικά με τον χρόνο που διαθέτουν τα κανάλια σε εκπομπές παιδικού και πολιτιστικού περιεχομένου -, κι ότι οι νέες δισκογραφικές παραγωγές για παιδιά το 2011 ήταν μονοψήφιες, ενώ την περίοδο 2000-2008 ήταν 247. Τέλος, στα κρατικά και δημοτικά θέατρα οι παραστάσεις για παιδιά από 1.011 τη σεζόν 2008-2009 ανήλθαν σε 1.483 την περίοδο 2015-2016. Ο κώδωνας του κινδύνου κρούεται και με την παρούσα αφορμή για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς προκύπτει ότι το 80% των αποφοίτων της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης τα εμπιστεύεται για την ενημέρωσή του, χωρίς να αναζητήσει την αλήθεια, με αποτέλεσμα να οργιάζουν τα fake news.

INFO

Η έκθεση θα παρουσιαστεί σήμερα από τις 17.00 έως τις 20.00 σε δύο στρογγυλές τράπεζες που διοργανώνονται στο αμφιθέατρο «Αλκης Αργυριάδης» του Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30)