Μπέρναρντ Χάιτινκ: Πορτρέτο, BR Klassik, 10 CD

Αναμφίβολα ένας από τους σημαντικότερους μαέστρους της εποχής μας, ο Ολλανδός Μπέρναρντ Χάιτινκ έφτασε αισίως στα 90 του χρόνια. Προς τιμή του, η Ορχήστρα της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας, με την οποία διατηρεί εδώ και χρόνια στενότατους δεσμούς, εξέδωσε μία πολύ ενδιαφέρουσα συλλογή με ζωντανές, κυρίως, κοινές τους ηχογραφήσεις, ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνονται η μέχρι τώρα ανέκδοτη των «Εποχών» του Χάιντν, η Τέταρτη Συμφωνία του Μάλερ, που είχε πριν εκδοθεί μόνο σε ένα κουτί με το σύνολο των συμφωνιών του συνθέτη. Για να ξεκινήσει κανείς από την τελευταία, ο Χάιτινκ διαθέτει ήδη στο ενεργητικό του περισσότερες από τρεις ηχογραφήσεις του έργου και όλες θα μπορούσαν να θεωρηθούν ηχογραφήσεις αναφοράς. Εδώ, πετυχαίνει εκ νέου αντίστοιχης αξίας αποτέλεσμα, ενώ, σε ορισμένα τουλάχιστον σημεία της ανάγνωσής του, προσθέτει μια διάσταση που γενικά δεν τον χαρακτηρίζει. Βαριά συμφωνικός μαέστρος, πλησιάζει εδώ κατά στιγμές τις αρετές της μουσικής δωματίου, κάτι το οποίο στην Τέταρτη Συμφωνία, αν πετύχει, αποδίδει εντυπωσιακούς καρπούς. Και πετυχαίνει. Χωρίς μάλιστα να αποποιηθεί την πάγια ερμηνευτική ταυτότητά του. Η ανταπόκριση της ορχήστρας είναι περίπου υπνωτιστική. Είναι μία Τέταρτη για την οποία και μόνο θα άξιζε κανείς να έχει στα χέρια του ολόκληρο αυτό το κουτί – πολλώ δε μάλλον που κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τα περισσότερα από τα άλλα έργα που αυτό περιλαμβάνει, όπως τον υποδειγματικό του Μπρούκνερ, αλλά και έναν ιδιαίτερα noble Χάιντν.

Ο Χάιτινκ είναι σήμερα ένας από τους μεγαλύτερους μαέστρους στον κόσμο – και αυτό δεν αποτελεί αναφορά στην ηλικία, αλλά στη σημασία του. Εχοντας ταυτιστεί με την Κονσέρτχεμπαου του Αμστερνταμ και με το «βαρύ πυροβολικό» του παραδοσιακού ρεπερτορίου της, τον Μπρούκνερ και τον Μάλερ, ο Χάιτινκ έχει δώσει ηχογραφήσεις – σφραγίδες και σε έργα συνθετών όπως ο Ντεμπισί, ο Ραβέλ, οι λιγότεροι γνωστοί Ολλανδοί του ύστερου ρομαντισμού, αλλά και πολλοί άλλοι, με εξίσου σημαντικό Μπραμς και ενίοτε Μπετόβεν. Η θητεία του στο Αμστερνταμ είχε καθοριστικό ρόλο στη σταθεροποίηση της Ορχήστρας σε μία κρίσιμη μεταβατική εποχή και πέτυχε να την παραδώσει στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, με μία ταυτότητα ισχυρή και αναγνωρίσιμη. Στη συνέχεια, κάποιες από τις πιο αποδοτικές συνεργασίες του έγιναν στο Λονδίνο, το Βερολίνο και τη Βοστώνη, όπως και στο Μόναχο από όπου και αυτές οι ηχογραφήσεις, με το πλεονέκτημα και ενός εξαιρετικού ήχου. Ομως, από όπου κι αν πέρασε, το στίγμα του έμεινε αναλλοίωτο. Ενας μαέστρος που δεν θα ήταν υπερβολή να πει κανείς ότι ερμηνευτικά κάποιες φορές πλησιάζει όσο ελάχιστοι σε αξία ορισμένους από τους γίγαντες του πρώιμου μεταπολεμικού κόσμου, όπως τον Οτο Κλέμπερερ. Στον Χάιτινκ ακούς την παράδοση στα καλύτερά της και όχι όπως κάποτε τη χαρακτήρισε ο Τοσκανίνι ως «την τελευταία κακή ερμηνεία»…

Ιβόν Λοριό: οι ηχογραφήσεις στη Vega 1956-1963, 13 CD

Λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό από όσο της αξίζει, αλλά με στάτους «γκουρού» στους ανθρώπους που γνωρίζουν καλά τη μουσική, ειδικά τη σύγχρονη, η Ιβόν Λοριό υπήρξε μία πολύ σημαντική πιανίστρια με «διπλή» ιδιότητα: όχι μόνον αυτοτελώς, αλλά και ως σύζυγος του πατριάρχη της σύγχρονης μουσικής Ολιβιέ Μεσιάν, το σύνολο σχεδόν του πιανιστικού έργου του οποίου περιλαμβάνεται σε αυτή την έκδοση με τη μέγιστη δυνατή μουσική ποιότητα και αυθεντικότητα, καθώς, άλλωστε, σε μεγάλο μέρος αυτών των ηχογραφήσεων η παρουσία του ήταν δεδομένη. Ομως, δεν είναι μόνον αυτά. Μια σειρά έργων άλλων συνθετών, από τον Μότσαρτ και τον Σοπέν μέχρι τη Δεύτερη Σχολή της Βιέννης, πιστοποιούν εδώ την αξία αυτής της σπουδαίας μουσικού, που, αν και δεν απευθυνόταν πάντα στο «ευρύ» κοινό, σίγουρα αυτό θα είχε όφελος να την ακούσει.