Οι Ρώσοι πλέον συνειδητοποιούν ότι οι πόλεμοι είναι ακριβοί. Το Κρεμλίνο συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ανατολική Ουκρανία και τη Συρία, αλλά δεν είναι βέβαιο αν η χώρα μπορεί να αντέξει το οικονομικό κόστος. Ως η ενδέκατη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, η Ρωσία μπορεί να αντέξει το κόστος βραχυπρόθεσμα, αλλά μακροπρόθεσμα; Ανάμεσα στο 2008 και το 2016 η Ρωσία αύξησε τις στρατιωτικές της δαπάνες από το 3,3% του ΑΕΠ στο 5,3%. Σύμφωνα με τις δημοσιονομικές στατιστικές της κυβέρνησης, τα έξοδα για τη λειτουργία των υπηρεσιών στην κατεχόμενη Κριμαία ανέρχονται στα 2 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο. Αν προσθέσουμε και το κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Ανατολική Ουκρανία, τότε το συνολικό κόστος ανέρχεται στα 4 δισεκατομμύρια.
Πέρα από τις στρατιωτικές δαπάνες, η Ρωσία επιβαρύνεται και από τις οικονομικές κυρώσεις που της έχουν επιβληθεί. Τον Ιούλιο του 2014 η Ευρώπη και οι ΗΠΑ επέβαλαν οικονομικές κυρώσεις στη Ρωσία ως απάντηση για τις στρατιωτικές επιθέσεις στην Ουκρανία. Μέχρι σήμερα αυτά τα μέτρα είναι αποτελεσματικά. Στην παγκόσμια οικονομία το δολάριο είναι ο βασιλιάς. Μέσω των κυρώσεων οι ΗΠΑ μπορούν να αφήσουν τη Ρωσία χωρίς ξένες επενδύσεις. Το 2015 το ΔΝΤ είχε υπολογίσει ότι οι οικονομικές κυρώσεις θα μειώσουν το πραγματικό ΑΕΠ της Ρωσίας κατά 1%-1,5%. Μεσοπρόθεσμα όμως το ΔΝΤ συμπέρανε ότι οι κυρώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε σωρευτική απώλεια στην παραγωγή της τάξης του 9% του ΑΕΠ.
Αφού αποκόπηκαν από το δολάριο, οι ρωσικές επιχειρήσεις δεν είχαν άλλη επιλογή από το να πληρώσουν το χρέος τους στη λήξη της προθεσμίας. Ως αποτέλεσμα, το εξωτερικό χρέος της Ρωσίας μειώθηκε από 732 δισεκατομμύρια δολάρια τον Ιούνιο του 2014 σε 519 δισεκατομμύρια δολάρια τον Δεκέμβριο του 2015 και έχει μείνει σε αυτό το επίπεδο από τότε. Παρομοίως τα αποθέματα ξένου συναλλάγματος της Ρωσίας μειώθηκαν από 510 δισεκατομμύρια δολάρια το 2013 σε 356 δισεκατομμύρια δολάρια το 2015, για να αυξηθούν στη συνέχεια σε 458 δισεκατομμύρια δολάρια. Ομως ανάμεσα στο 2015 και το 2017 οι ξένες επενδύσεις αποτελούσαν λιγότερο από το 2% του ΑΕΠ τον χρόνο, ενώ παλιότερα αποτελούσαν το 4%.
Μέσα σε αυτή την κρίση η Ρωσία έχει διατηρήσει σταθερή τη μακροοικονομία της και το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών της, αλλά η παραγωγή και το βιοτικό επίπεδο έχουν σημειώσει πτώση. Στο μεταξύ, η Ρωσία και η Ουκρανία επιβάλλουν οικονομικές κυρώσεις η μία στην άλλη. Ως συνέπεια το αμοιβαίο τους εμπόριο μειώθηκε κατά 80% ανάμεσα στο 2012 και το 2016 και η Ρωσία έχασε μια σημαντική αγορά εξαγωγών. Καθώς το ουκρανικό ζήτημα δεν πρόκειται να λυθεί σύντομα, οι οικονομικές κυρώσεις μάλλον θα παραμείνουν για καιρό. Τα νέα μέτρα έχουν χτυπήσει άσχημα το ρούβλι και το χρηματιστήριο. Αργά ή γρήγορα το αυξανόμενο κόστος θα έχει σοβαρές πολιτικές συνέπειες.
Ο Αντερς Οσλουντ είναι οικονομολόγος και επιστημονικός συνεργάτης του Ατλαντικού Συμβουλίου στην Ουάσιγκτον
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από