Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Medicine παρουσιάζει το Reti-Pioneer, ένα πρωτοποριακό σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ικανό να ανιχνεύει έξι κοινές ενδοκρινολογικές και μεταβολικές παθήσεις, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση και η οστεοπόρωση, μέσα από απλές έγχρωμες φωτογραφίες του αμφιβληστροειδούς. Η έρευνα θεωρείται μία από τις πιο φιλόδοξες εφαρμογές στον αναδυόμενο τομέα της οφθαλμομικής (oculomics), που αντιμετωπίζει το μάτι ως παράθυρο στη συνολική υγεία του οργανισμού.
Πώς λειτουργεί το σύστημα
Το Reti-Pioneer συνδυάζει τρία προ-εκπαιδευμένα οπτικά μοντέλα θεμελίωσης με μια μονάδα αξιολόγησης ποιότητας εικόνας, επιτρέποντάς του να επεξεργάζεται ακόμη και φωτογραφίες χαμηλής ευκρίνειας του αμφιβληστροειδούς. Το σύστημα έχει εκπαιδευτεί σε περισσότερες από 107.000 εικόνες από περίπου 54.000 άτομα, αντλώντας δεδομένα από το UK Biobank και κινεζικά νοσοκομεία.
Μπορεί να ανιχνεύσει σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, υπερλιπιδαιμία, ουρική αρθρίτιδα, οστεοπόρωση και παθήσεις θυρεοειδούς από μία μόνο εικόνα βυθού. Σε πιλοτική μελέτη με 606 συμμετέχοντες, το σύστημα πέτυχε την υψηλότερη απόδοση στην ανίχνευση οστεοπόρωσης (AUROC 0,877) και υπέρτασης (0,843), ενώ σε ξεχωριστή δοκιμή με 1.017 άτομα παρήγαγε αποτελέσματα σε μόλις 30 δευτερόλεπτα, έναντι περίπου οκτώ ωρών των παραδοσιακών εξετάσεων.
Ο αναπτυσσόμενος τομέας της οφθαλμομικής
Η δημοσίευση έρχεται σε μια περίοδο έντονου ενδιαφέροντος για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην ανάλυση του αμφιβληστροειδούς. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Τοχόκου ανέπτυξαν μοντέλο που εκτιμά τη βιολογική ηλικία του αμφιβληστροειδούς, δείκτη που συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων, χρησιμοποιώντας πάνω από 50.000 εικόνες.
Παράλληλα, το ÉTS του Μόντρεαλ και η εταιρεία DIAGNOS ανακοίνωσαν νέα ερευνητική έδρα με στόχο την ανάπτυξη τεχνολογιών ΤΝ που θα μπορούν να ανιχνεύουν περισσότερες από 100 ασθένειες μέσω οφθαλμικών εξετάσεων. Στο συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας, ερευνητές του Στάνφορντ παρουσίασαν στοιχεία που δείχνουν ότι η ανάλυση εικόνων αμφιβληστροειδούς μπορεί να εντοπίζει ασθενείς με αυξημένο αθηροσκληρωτικό κίνδυνο μέσα σε 30 έως 60 δευτερόλεπτα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, προς το παρόν, ο πιο αξιόπιστος ρόλος του Reti-Pioneer είναι η διαλογή και η εκτίμηση κινδύνου και όχι η αυτόνομη διάγνωση. Η απόδοσή του διαφοροποιήθηκε ανάλογα με τον πληθυσμό, καθώς στη μελέτη SEED της Σιγκαπούρης η ακρίβεια για τον διαβήτη τύπου 2 μειώθηκε σημαντικά (AUROC 0,686).
Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι η εφαρμογή του συστήματος σε νέους πληθυσμούς απαιτεί τοπική επικύρωση. Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με αναλυτές, είναι αν τέτοιου είδους εργαλεία μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά τα κλινικά αποτελέσματα για τους ασθενείς μέσω έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας — και όχι απλώς να εντοπίζουν τον κίνδυνο ταχύτερα από τις συμβατικές εξετάσεις.
