Η προχθεσινή διάταξη του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου κυρίου Τζαβέλλα, με την οποία έκρινε ότι δεν χωρούν λόγοι να ανασύρει την υπόθεση των υποκλοπών από το αρχείο, θέτει τρία κρίσιμα νομικά ζητήματα: πρώτον αν υφίσταται λόγος εξαίρεσής του από τη συγκεκριμένη υπόθεση, δεύτερον ποια είναι η δικαστηριακή πρακτική σε παρεμφερείς περιπτώσεις και τρίτον αν θεμελιώνεται επαρκώς η θέση του εισαγγελέα ότι δεν τεκμηριώνονται λόγοι ανάσυρσης της υπόθεσης από το αρχείο.
Ως προς το διαδικαστικό ζήτημα, διατυπώνεται εύλογα η ένσταση ότι ο ίδιος θα έπρεπε να έχει εξαιρεθεί, δεδομένου ότι διετέλεσε εισαγγελέας στην ΕΥΠ και υπέγραψε παρακολουθήσεις προσώπων που έγιναν στόχος και του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator. Ως προς τη δικαστηριακή πρακτική, που αποτελεί γνώμονα για την αξιολόγηση της επίμαχης εισαγγελικής διάταξης, πρέπει να επισημανθεί ότι πρόκειται για σπάνια εξαίρεση να μην ανασυρθεί μια υπόθεση από το αρχείο όταν προκύψουν νέα στοιχεία τα οποία δεν προσκομίζονται από τους διαδίκους αλλά από δικαστήριο έπειτα από δικαστική απόφαση.
Εν προκειμένω το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών διαβίβασε τη δικογραφία στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου μετά την καταδίκη των τεσσάρων κατηγορουμένων σε βαριές ποινές, κρίνοντας ότι απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση της υπόθεσης. Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου όχι μόνο παρεξέκλινε από αυτή τη σχεδόν πάγια δικαστηριακή πρακτική, αλλά δεν παρήγγειλε καν τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, δεν εξέτασε μάρτυρες, δεν ζήτησε στοιχεία από οποιαδήποτε υπηρεσία. Αντ’ αυτών, αφού κράτησε τη δικογραφία για τρεις εβδομάδες, δημοσίευσε την επίμαχη εισαγγελική διάταξη. Πρόκειται λοιπόν για ανεξήγητη απόκλιση από την πάγια πρακτική, λαμβανομένου υπόψη ότι το αίτημα δεν υποβλήθηκε από τους διαδίκους αλλά από δικαστήριο, σε μια υπόθεση με τεράστια δημοσιότητα και θεσμική σημασία.
Το τρίτο ζήτημα αφορά την αιτιολογία της εισαγγελικής διάταξης, σύμφωνα με την οποία δεν προέκυψαν νέα στοιχεία που να επιτάσσουν να ανασύρει την υπόθεση από το αρχείο. Δημιουργούνται ωστόσο οι ακόλουθες απορίες: δεν χρήζει διερεύνησης το αποδεικτικό υλικό το οποίο διαβίβασε αιτιολογημένα το Μονομελές Πλημμελειοδικείο στον Αρειο Πάγο, ζητώντας μεταξύ άλλων τη διερεύνηση του αδικήματος της κατασκοπείας, δεδομένου ότι παγιδεύτηκε μεγάλος αριθμός υπουργών και η ηγεσία της Ελληνικής Αστυνομίας και των Ενόπλων Δυνάμεων;
Δεν αποτελούν ουσιώδες νέο στοιχείο οι δηλώσεις του καταδικασθέντος ιδιοκτήτη της Intellexa και του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator Ταλ Ντίλιαν, με τις οποίες αποδίδει στην κυβέρνηση την ευθύνη για τις παράνομες τηλεφωνικές παρακολουθήσεις; Δεν είναι κρίσιμο ότι ο συνήγορος θυμάτων των παράνομων παρακολουθήσεων Ζαχαρίας Κεσσές κατέθεσε στον εισαγγελέα τρεις μέρες πριν από τη δημοσίευση της εισαγγελικής διάταξης έγγραφο με το οποίο ζητούσε να του υποδειχθεί με ποιο τρόπο ήταν σκόπιμο να προσκομιστούν εμπιστευτικά έγγραφα που αποδεικνύουν αξιόποινες πράξεις;
Η κριτική των δικαστικών αποφάσεων και των εισαγγελικών διατάξεων, κατεξοχήν όταν αφορούν ζητήματα μείζονος σημασίας, αποτελεί όχι μόνο δικαίωμα αλλά και υποχρέωση του νομικού κόσμου. Ως προς την επίμαχη εισαγγελική διάταξη προκύπτουν ερωτηματικά τόσο σε σχέση με τη μη εξαίρεση του ανώτατου εισαγγελικού λειτουργού όσο και με την ελλιπή αιτιολογία της διάταξης, λαμβάνοντας υπόψη και την πάγια δικαστηριακή πρακτική.
