Έμπολα στο Κονγκό: Εκτός ελέγχου η επιδημία με πάνω από 11.000 κρούσματα και χιλιάδες νεκρούς – Φόβοι για εξάπλωση σε όλη την Αφρική

Έξι μήνες μετά την επίσημη ανακοίνωση της επιδημίας Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η κατάσταση παραμένει εκτός ελέγχου, ενώ οι προσπάθειες περιορισμού της νόσου αποδεικνύονται ανεπαρκείς.

Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, τα καταγεγραμμένα κρούσματα έχουν ξεπεράσει τις 11.000, ενώ σχεδόν ένας στους δύο ασθενείς έχει χάσει τη ζωή του. Πρόκειται για τη φονικότερη επιδημία Έμπολα που έχει πλήξει τη χώρα, ανάμεσα στις 17 εξάρσεις που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα. Η έκταση της τραγωδίας είναι τέτοια, ώστε ο αριθμός των νεκρών κινδυνεύει να ξεπεράσει εκείνον της επιδημίας που σάρωσε τη Δυτική Αφρική την περίοδο 2014-2016, αφήνοντας πίσω της περίπου 11.000 νεκρούς.

Τα μέτρα περιορισμού της επιδημίας, μεταξύ των οποίων η ιχνηλάτηση των επαφών και η απομόνωση των κρουσμάτων, εξακολουθούν να παρουσιάζουν σοβαρές ελλείψεις, προκαλώντας ανησυχία για την αποτελεσματικότητα της αντίδρασης των αρχών. Ειδικοί εκτιμούν ότι οι πιθανότητες να τεθεί η επιδημία υπό έλεγχο μέσα στους επόμενους 12 μήνες είναι περιορισμένες.

Όταν η επιδημία ανακοινώθηκε επίσημα, στα μέσα Μαΐου, είχαν ήδη καταγραφεί 43 θάνατοι, στοιχείο που υποδηλώνει ότι ο ιός κυκλοφορούσε για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να έχει εντοπιστεί. Έκτοτε, η εξάπλωση της νόσου έχει επεκταθεί σε οκτώ από τις συνολικά 26 επαρχίες της χώρας, με οργανώσεις ανθρωπιστικής βοήθειας να περιγράφουν τον ρυθμό μετάδοσης ως «πυρκαγιά».

Παράλληλα, νέες εστίες μετάδοσης εξακολουθούν να εμφανίζονται, ασκώντας ακόμη μεγαλύτερη πίεση σε ένα ήδη επιβαρυμένο σύστημα υγείας.

Αμφιβολίες για χρηματοδότηση και διαχείριση

Η μετάδοση στην κοινότητα παραμένει υψηλή. Σύμφωνα με τα Africa Centers for Disease Control and Prevention, το 80% των νέων κρουσμάτων εντοπίζονται εκτός του συστήματος επιδημιολογικής επιτήρησης, γεγονός που σημαίνει ότι οι περισσότερες μολύνσεις δεν έχουν καταγραφεί από τις αρχές.

Ένα στα τρία θύματα καταλήγει στο σπίτι ή στην κοινότητα, όπου οι ταφές και άλλες διαδικασίες πραγματοποιούνται συχνά χωρίς ειδική επίβλεψη, αυξάνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω μετάδοσης.

Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας έχουν προχωρήσει επανειλημμένα σε απεργίες λόγω καθυστερήσεων στις πληρωμές, αφήνοντας κατά διαστήματα ασθενείς χωρίς θεραπεία.

Οργανώσεις αρωγής εκφράζουν ανησυχίες για τον τρόπο διαχείρισης της ανταπόκρισης. Τον προηγούμενο μήνα, το Africa CDC εξέφρασε προβληματισμό για περισσότερα από 700 εκατ. δολάρια βοήθειας που δεν έχουν ακόμα αποδοθεί.

«Υπάρχει ανησυχητική απόσταση μεταξύ των σημαντικών πόρων που κινητοποιούνται για την ανταπόκριση και αυτών που φτάνουν πραγματικά σε ασθενείς, εργαζόμενους πρώτης γραμμής και κοινότητες», ανέφερε η οργάνωση Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF).

Υψηλά ποσοστά θνησιμότητας στα παιδιά

Τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στον Έμπολα, ειδικά όσα έχουν προϋπάρχουσες παθήσεις, όπως υποσιτισμό, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί.

Οι περισσότεροι ανήλικοι που προσβάλλονται από τη νόσο δεν λαμβάνουν εξειδικευμένη φροντίδα, γεγονός που συμβάλλει στα αυξημένα ποσοστά θνησιμότητας.

Σύμφωνα με τη UNICEF, τα παιδιά αντιστοιχούν στο 35% των θανάτων που έχουν καταγραφεί έως τις 4 Νοεμβρίου. Τα παιδιά κάτω των 5 ετών αποτελούν το 21% των συνολικών θανάτων, ενώ σχεδόν το 72% των μολυσμένων παιδιών σε αυτή την ηλικιακή ομάδα έχει πεθάνει.

Σύγκρουση και επιθέσεις δυσχεραίνουν την ανταπόκριση

Οι υγειονομικοί αντιμετωπίζουν δύσκολες συνθήκες, καθώς τα μέτρα πρόληψης και περιορισμού του Έμπολα συγκρούονται με κοινωνικές και πολιτισμικές πρακτικές.

Από την έναρξη της επιδημίας, έχουν σημειωθεί επιθέσεις εναντίον υγειονομικών, ορισμένες με θανατηφόρα έκβαση, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους σε μια ήδη ασταθή περιοχή. Επίσης, επιθέσεις έχουν δεχθεί και υγειονομικές δομές.

Η επιδημία επικεντρώνεται κυρίως στην ανατολική περιοχή του Κονγκό, ιδίως στις επαρχίες Ιτούρι και Βόρειο Κίβου, όπου οι κοινότητες αντιμετωπίζουν τόσο την επιδημία όσο και τις ένοπλες συγκρούσεις.

Οι συγκρούσεις μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και εκατοντάδων ένοπλων οργανώσεων, μεταξύ των οποίων και η M23, η οποία υποστηρίζεται από τη Ρουάντα, έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση μιας από τις σοβαρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις παγκοσμίως. Παράλληλα, η οργάνωση Allied Democratic Forces (ADF), που συνδέεται με το Ισλαμικό Κράτος, συνεχίζει να εξαπολύει επιθέσεις εναντίον αμάχων.

Την ίδια ώρα, η ταχεία εξάπλωση του ιού Έμπολα εντείνει τις ανησυχίες για επέκταση της επιδημίας σε περισσότερες χώρες της Αφρικής. Κρούσματα έχουν επιβεβαιωθεί στη Νιγηρία, την Κένυα και την Ουγκάντα, καθιστώντας τη συγκεκριμένη έξαρση τη γεωγραφικά ευρύτερη που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα.

Με πληροφορίες από Associated Press