Ελλάδα και θάλασσα είναι δύο έννοιες άρρηκτα συνδεδεμένες. Πέρα από την ιστορία και τον πολιτισμό της, η χώρα φημίζεται διεθνώς για τις μοναδικές φυσικές ομορφιές της και τις παραλίες με τα κρυστάλλινα, γαλαζοπράσινα νερά που προσελκύουν κάθε χρόνο εκατομμύρια επισκέπτες.
Οι ελληνικές θάλασσες θεωρούνται από τις πιο ασφαλείς παγκοσμίως, σε αντίθεση με άλλους εξωτικούς προορισμούς όπου το κολύμπι συνοδεύεται από τον φόβο πιθανής επίθεσης καρχαρία. Ωστόσο, στην ιστορία έχουν καταγραφεί και στη χώρα μας ορισμένα τραγικά περιστατικά επιθέσεων.
Στα ελληνικά ύδατα εντοπίζονται 33 είδη καρχαριών, ανάμεσά τους και ο λευκός καρχαρίας, το μεγαλύτερο αρπακτικό του είδους. Οι περισσότεροι είναι αβλαβείς και σπάνια πλησιάζουν ρηχά νερά. Παρ’ όλα αυτά, πρόσφατες εμφανίσεις έχουν καταγραφεί σε περιοχές όπως το Πόρτο Λάφια Ευβοίας και η μαρίνα Γλυφάδας, ενώ μέσα στο 2025 σημειώθηκε εμφάνιση μεγάλου καρχαρία στην Κέρκυρα, νησί με πλούσια ιστορικά περιστατικά τέτοιου είδους.
Οι θανατηφόρες επιθέσεις στις ελληνικές θάλασσες
Η πρώτη γνωστή επίθεση σημειώθηκε το 1847 στην Κέρκυρα. Τότε, στρατιώτης του 36ου τάγματος του Worcestershire της Αγγλίας, ο 19χρονος William Mills, βρήκε τραγικό θάνατο ενώ κολυμπούσε κοντά στο Φρούριο του νησιού. Το γεγονός δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Εφημερίς των Ιονίων Νήσων» στις 24 Ιουλίου 1847.
Ο Διονύσιος Σολωμός, που τότε ζούσε στην Κέρκυρα, εμπνεύστηκε από το περιστατικό και το 1849 έγραψε τον «Πόρφυρα».
Το καλοκαίρι του 1903 στην Κρήτη καταγράφηκαν δύο θανατηφόρες επιθέσεις σε σφουγγαράδες, όπως αναφέρει το χειρόγραφο του Γιάννη Γεράκη. Κατά τη διάρκεια του πολέμου δεν υπάρχουν αναφορές, όμως μεταπολεμικά, το 1948, ο Πειραιάς συγκλονίστηκε από νέα τραγωδία.
Στις 22 Σεπτεμβρίου 1948, ο Δημήτρης Παρασάκης δέχθηκε επίθεση από «γιγαντιαίο σκυλόψαρο» ενώ κολυμπούσε στο Κερατσίνι, σύμφωνα με την εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ». Το γεγονός προκάλεσε πανικό, με τους κατοίκους να βλέπουν παντού καρχαρίες.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 26 Οκτωβρίου 1948, αλιεύθηκε κοντά στην Αίγινα ένας καρχαρίας μήκους 4,5 μέτρων, ο οποίος θεωρήθηκε –χωρίς αποδείξεις– υπαίτιος για τον θάνατο του Παρασάκη.
Η τραγωδία της Βάντας Πιέρρη
Στις 17 Αυγούστου 1951 στο Μον Ρεπό της Κέρκυρας, η 16χρονη Βάντα Πιέρρη έχασε τη ζωή της έπειτα από επίθεση λευκού καρχαρία, ενώ κολυμπούσε με τον 17χρονο Γιώργο Αθανάσαινα. Το περιστατικό συγκλόνισε το νησί.
Η υπόθεση της Αυστριακής συγγραφέως
Στις 1 Ιουνίου 1963, στον Παγασητικό κόλπο, η Αυστριακή συγγραφέας Χέλγκα Πόγκλ κατασπαράχθηκε από καρχαρία ενώ κολυμπούσε κοντά στη νησίδα Πυθούς, μπροστά στα μάτια της φίλης της Βίλκεν. Το γεγονός προκάλεσε τρόμο στον Βόλο και οδήγησε σε μαζικό φόβο σε όλη τη Μαγνησία.
Λίγο αργότερα, στις 6 Ιουλίου 1963, κάτοικοι της Κασσάνδρας στη Χαλκιδική ανέφεραν την παρουσία πεντάμετρου καρχαρία, τον οποίο θεώρησαν τον ίδιο που είχε σκοτώσει τη Χέλγκα Πόγκλ.
Το 1981 σημειώθηκε νέα επίθεση στον Παγασητικό, ξανά σε τουρίστα από την Αυστρία. Πολλοί απέδωσαν την αυξημένη παρουσία καρχαριών στην περιοχή στην ανάπτυξη της βιομηχανίας και της ναυτιλίας μετά το 1977, όταν το λιμάνι του Βόλου έγινε εμπορικός κόμβος.
Οι τελευταίες καταγραφές
Με την εξάπλωση της αυτόνομης κατάδυσης, αυξήθηκαν και οι περιπτώσεις επαφής με μεγάλα θαλάσσια είδη. Στις 30 Δεκεμβρίου 1983, ο 36χρονος Ιωάννης Δ. Χρυσάφης έχασε τη ζωή του ενώ ψάρευε. Αν και αρχικά θεωρήθηκε ότι τον σκότωσε καρχαρίας, η ιατροδικαστική εξέταση απέδωσε τον θάνατο σε χτύπημα από προπέλα σκάφους.
Ανάλογες θεάσεις είχαν σημειωθεί και νωρίτερα, όπως στην Κάτω Αχαΐα το 1962, όπου αλιεύθηκε καρχαρίας με περίμετρο στόματος 2 μέτρα.
Συνολικά, στα τελευταία 180 χρόνια έχουν καταγραφεί 15 επιβεβαιωμένα περιστατικά επιθέσεων καρχαρία στις ελληνικές θάλασσες, εκ των οποίων τα έξι υπήρξαν θανατηφόρα. Παρά τα μεμονωμένα αυτά γεγονότα, οι ελληνικές ακτές παραμένουν από τις ασφαλέστερες στον κόσμο για το κολύμπι και την αναψυχή.
