Ενα εφιαλτικό σενάριο για τον Ολάντ
Σκαρφαλωμένοι πάνω στο μνημείο Θρίαμβος της Δημοκρατίας της Πλας ντε λα Νασιόν του Παρισιού, νεαροί Γάλλοι απαιτούν την απόσυρση του «νόμου Ελ Κομρί»
Εχουν περάσει δέκα χρόνια, αλλά πολλοί στη Γαλλία θυμούνται την ιστορία σαν να συνέβη χθες – ίσως διότι τη συγκρίνουν ακριβώς με όσα συνέβησαν χθες, τις δεκάδες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας ανά τη χώρα με τη συμμετοχή 224.000 (σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών) έως 500.000 (σύμφωνα με τους διοργανωτές) ατόμων, εργαζομένων και ανέργων, φοιτητών και μαθητών, ενάντια στην προτεινόμενη μεταρρύθμιση του εργατικού κώδικα που έχει γίνει γνωστή ως «νόμος Ελ Κομρί», από το όνομα της υπουργού Εργασίας Μιριάμ Ελ Κομρί.
Ηταν 16 Ιανουαρίου 2006 όταν ο τότε (δεξιός) πρωθυπουργός της Γαλλίας Ντομινίκ ντε Βιλπέν, φιλοδοξώντας να μειώσει την ανεργία μεταξύ των νέων που άγγιζε το 24%, προανήγγειλε τη δημιουργία μιας νέας μορφής σύμβασης εργασίας, της Σύμβασης Πρώτης Απασχόλησης (CPE). Απευθυνόμενη σε νέους κάτω των 26 χρόνων, η CPE ήταν μια σύμβαση αορίστου χρόνου, που συνδυαζόταν ωστόσο με μια πολύ μακρά δοκιμαστική περίοδο: δύο χρόνια κατά τα οποία ο εργοδότης μπορούσε να απολύσει τον νέο εργαζόμενο χωρίς εξηγήσεις. Μαθητές και φοιτητές εξαγριώθηκαν. Μέσα σε λίγες ημέρες κατάφεραν να συμπαρασύρουν στην οργή και τα συνδικάτα των εργαζομένων. Αποτέλεσμα; Επειτα από τρεις μήνες μαζικών κινητοποιήσεων, κοινωνικής αναταραχής και πολιτικής κρίσης, στις 10 Απριλίου, η CPE εγκαταλείφθηκε – αφού πρώτα είχε περάσει από τη γαλλική Εθνοσυνέλευση, χωρίς ψηφοφορία, με προσφυγή στο βολικό άρθρο 49-3 του Συντάγματος, και είχε υπογραφεί από τον πρόεδρο Ζακ Σιράκ.
Ο νόμος Ελ Κομρί δεν αφορά ειδικά τους νέους. Ενα 70% των Γάλλων ωστόσο δηλώνει αντίθετο με τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις, τη δυνατότητα υπέρβασης της 35ώρου εργασίας σε περίπτωση αναδιάρθρωσης, ανοίγματος σε νέες αγορές ή «εξαιρετικών συνθηκών», οπότε μπορεί να φτάνει ακόμα και το 60ωρο, τη διευκόλυνση των απολύσεων, το ψαλίδισμα των αποζημιώσεων. Και ένα 58% των Γάλλων εκτιμά πως το κύμα των αντιδράσεων μπορεί να φτάσει σε μέγεθος εκείνο που πυροδότησε η CPE το 2006. Η δημοτικότητα του Φρανσουά Ολάντ που έχει ορίσει επισήμως τη μείωση της ανεργίας ως προϋπόθεση υποψηφιότητάς του για δεύτερη θητεία το 2017 βρίσκεται στα Τάρταρα, η Αριστερά βρίσκεται στα πρόθυρα νευρικής κατάρρευσης, η Γαλλία βιώνει γενικευμένη κρίση. «Δεν είμαστε εδώ μόνο για τον νόμο Ελ Κομρί. Γενικά, έχουμε απαυδήσει. Αυτή έπρεπε κανονικά να είναι η θητεία της νεολαίας» δήλωνε χθες στη «Μοντ» ένας από τους φοιτητές που συμμετείχαν στη διαδήλωση διαμαρτυρίας του Παρισιού.
Και από αυτή ακριβώς τη δήλωση αντλεί «νομιμότητα» το «εφιαλτικό για τον Φρανσουά Ολάντ και τον Μανουέλ Βαλς σενάριο» για το οποίο μιλούσε χθες η «Κανάρ Ανσενέ»: «Μια σύνδεση ανάμεσα στο συνδικαλιστικό κίνημα και σε εκείνο της νεολαίας», «μια εξέγερση που θα κέρδιζε όλη την Αριστερά» και θα υποχρέωνε τον γάλλο πρωθυπουργό να παραιτηθεί, κάτι που, σύμφωνα με έναν υπουργό, «θα γονάτιζε τον Ολάντ». Το υπόλοιπο του «εφιαλτικού σεναρίου» το παρουσίασε ο Ζαν-Κριστόφ Καμπαντελίς, ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών: «Ο Ολάντ χάνει στον πρώτο [προεδρικό] γύρο, κατόπιν κανένας βουλευτής του ΚΚ και των Οικολόγων και 80 σοσιαλιστές βουλευτές μάξιμουμ. Λιγότεροι δηλαδή από ό,τι οι βουλευτές του Εθνικού Μετώπου, που μπορεί να φτάσουν τους 100».
Μπροστά στις αντιδράσεις, όχι μόνο των συνδικάτων και των νέων αλλά και βετεράνων Σοσιαλιστών όπως η Μαρτίν Ομπρί, πέρα από τους «συνήθεις υπόπτους» Σοσιαλιστές «αντάρτες», ο Βαλς ανέβαλε την παρουσίαση της προτεινόμενης μεταρρύθμισης στο γαλλικό υπουργικό συμβούλιο και θα καταθέσει την ερχόμενη Δευτέρα μια «αναθεωρημένη» εκδοχή – ξεκαθαρίζοντας πάντως σε όλους τους τόνους ότι η μεταρρύθμιση θα προχωρήσει. Το συνδικάτο των φοιτητών UNEF όμως προγραμματίζει ήδη νέα κινητοποίηση για τις 17 Μαρτίου. Και τα συνδικάτα των εργαζομένων προγραμματίζουν νέα απεργία για τις 31 Μαρτίου. Δεν θα ήταν υπερβολή να πει κανείς ότι τις επόμενες εβδομάδες θα κριθεί η πολιτική συνέχεια του Φρανσουά Ολάντ.
Απεργία στους σιδηροδρόμους
Ημέρα διπλής κινητοποίησης ήταν η χθεσινή για τη Γαλλία. Πέραν των διαδηλώσεων εναντίον του «νόμου Ελ Κομρί», οι εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους, την SNCF και τη RATP είχαν κηρύξει απεργία, διαμαρτυρόμενοι για τις συνθήκες εργασίας και διεκδικώντας μισθολογικές αυξήσεις. Προβλήματα παρουσιάστηκαν κυρίως στα τρένα μεγάλων αποστάσεων και στον προαστιακό του Παρισιού.