Ενεση 5,6 δισ. ευρώ στις ελληνικές τράπεζες από τον Μηχανισμό Εκτακτης Βοήθειας (ELA)

H Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έριξε χθες αερογέφυρα βοήθειας στις ελληνικές τράπεζες, αυξάνοντας το όριο της ρευστότητας που μπορούν να αντλήσουν μέσω του Μηχανισμού Εκτακτης Βοήθειας (ELA) κατά 5,6 δισ. ευρώ.

Eτσι ο ELA, που αποτελεί πλέον σχεδόν τη μοναδική πηγή άντλησης ρευστότητας για τις ελληνικές τράπεζες, διαθέτει ένα συνολικό ποσό 65 δισ. ευρώ για τη στήριξή τους.

Με τα 50 δισ. ευρώ εξ αυτών αντικαταστάθηκε η απευθείας φθηνή χρηματοδότηση που έπαιρναν οι ελληνικές τράπεζες από την ΕΚΤ, όταν έπαψαν να γίνονται δεκτά τα ελληνικά ομόλογα ως εγγύηση, πριν από μία εβδομάδα. Τα υπόλοιπα καλύπτουν επιπλέον ανάγκες των τραπεζών, λόγω των εκροών καταθέσεων το τελευταίο διάστημα.

Με τη χθεσινή της απόφαση, που ελήφθη με τηλεδιάσκεψη και έπειτα από ελληνικό αίτημα, η ΕΚΤ έστειλε ένα σήμα ότι δεν θέλει να αφήσει χωρίς στήριξη τις ελληνικές τράπεζες, παρά την αυστηρή απόφασή της, την περασμένη εβδομάδα, να διακόψει τη φθηνή απευθείας χρηματοδότησή τους, λόγω της αμφισβήτησης του μνημονιακού προγράμματος από την κυβέρνηση.

ΥΠΟ ΟΡΟΥΣ. Ωστόσο η στήριξη αυτή είναι περιορισμένης διάρκειας και υπό όρους, όπως προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο του ELA. «Για να δικαιούνται να επωφεληθούν από τον μηχανισμό έκτακτης ρευστότητας οι τράπεζες πρέπει να παραμένουν φερέγγυες» είπε με νόημα χθες ο Πέτερ Πρετ, μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ.

Ενα σχόλιο που ερμηνευόταν, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, ως προειδοποίηση ότι αν η Ελλάδα δεν συμφωνήσει με τους εταίρους της έως τις 28 Φεβρουαρίου που λήγει το πρόγραμμά της η ΕΚΤ μπορεί να κλείσει τη στρόφιγγα, καθώς οι τράπεζές της θα είναι τότε εκτεθειμένες σε φυγή κεφαλαίων και άρα σε κατάρρευση.

Πάντως αυτό είναι θέμα ερμηνείας. Κανονικά, για τη χρηματοδότηση από τον ELA η ύπαρξη προγράμματος δεν αποτελεί προϋπόθεση. Υπό αυτή την έννοια, ο αυστριακός κεντρικός τραπεζίτης Εβαλντ Νοβότνι είπε χθες ότι η μη επίτευξη συμφωνίας δεν οδηγεί αυτόματα στο κλείσιμο της στρόφιγγας του ELA.

Αντίθετα, είπε ότι σε περίπτωση συμφωνίας θα μπορέσουν οι ελληνικές τράπεζες να αποκτήσουν ξανά πρόσβαση στη φθηνότερη χρηματοδότηση της ΕΚΤ, η οποία προϋποθέτει την ύπαρξη προγράμματος.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θα συνεδριάσει και πάλι σε μία εβδομάδα, στις 18 Φεβρουαρίου, για να αποφασίσει σχετικά με την περαιτέρω παροχή ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες, καθώς οι σχετικές αποφάσεις είναι πλέον εξαιρετικά βραχυπρόθεσμες.

Είναι βέβαιο, εκτιμούν τραπεζικές πηγές, ότι η έως τότε εξέλιξη των διαπραγματεύσεων για το πρόγραμμα θα παίξει καθοριστικό ρόλο.

ΚΡΑΤΑΕΙ ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ. Ο Μάριο Ντράγκι κρατάει εδώ και μία εβδομάδα τα κλειδιά του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, αφού μπορεί οποιαδήποτε στιγμή να αποφασίσει τη διακοπή της χορήγησης ρευστότητας μέσω ΕLA.
 
Πληροφορίες αναφέρουν ότι στην Κεντρική Τράπεζα στη Φρανκφούρτη εκφράζεται ενόχληση, όχι μόνο γιατί η κυβέρνηση αμφισβητεί το πρόγραμμα (κάτι που οδήγησε στη διακοπή της αποδοχής των ελληνικών ομολόγων), αλλά και εξαιτίας των δηλώσεων του κ. Βαρουφάκη ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα χρεοκοπημένη.

Ο ισχυρισμός αυτός, σημείωναν τραπεζικές πηγές, αν εκληφθεί κυριολεκτικά, προσφέρει επιχείρημα στα «γεράκια» της ΕΚΤ να διακόψουν τη χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών, αφού ως τράπεζες μιας χρεοκοπημένης χώρας δεν μπορούν να θεωρηθούν φερέγγυες.

Προς το παρόν, πάντως, η ΕΚΤ στήριξε και πάλι χθες τις ελληνικές τράπεζες που υφίστανται το τελευταίο διάστημα μεγάλη αιμορραγία. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις οι εκροές καταθέσεων έχουν φθάσει τα 17 δισ. ευρώ από τις αρχές Δεκεμβρίου. Χωρίς να επικρατεί πανικός σημειώνονται σταδιακά καθημερινές απώλειες, που έφθασαν τα 300 εκατ. ευρώ την τελευταία εβδομάδα, σύμφωνα με πληροφορίες. Κάτι που επέτεινε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της ρευστότητάς τους.

Αν όμως η ΕΚΤ στηρίζει τις τράπεζες, αποτρέποντας τον κίνδυνο να επιβληθούν περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων, δεν σημαίνει ότι θα υποστηρίξει και την ευρύτερη συμμετοχή τους στην κάλυψη των δανειακών αναγκών του Δημοσίου, που γίνονται όλο και πιο πιεστικές.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η διοίκηση της ΕΚΤ εμμένει στην άρνησή της να αυξήσει το όριο συμμετοχής των τραπεζών στις εκδόσεις εντόκων γραμματίων του Δημοσίου, που είναι σήμερα 15 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση ήθελε να αυξηθεί αυτό το όριο κατά 10 δισ. ευρώ, ώστε να μπορέσει να καλύψει με αυτό τον τρόπο τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας έως τον Ιούλιο.

Ομως η ΕΚΤ το αρνήθηκε, ενισχύοντας την πίεση στην κυβέρνηση να συμφωνήσει σε νέο πρόγραμμα. Βεβαίως, αν τις επόμενες ημέρες επιτευχθεί συμφωνία και δώσει την πολιτική εντολή το Eurogroup για κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών, η στάση της ΕΚΤ ενδέχεται να προσαρμοστεί αναλόγως.

17 δισ. ευρώ υπολογίζονται, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, οι εκροές καταθέσεων από τις αρχές Δεκεμβρίου 2014. Χωρίς να επικρατεί πανικός, σημειώνονται σταδιακά καθημερινές απώλειες οι οποίες την τελευταία εβδομάδα έφτασαν τα 300 εκατ. σύμφωνα με πληροφορίες. Κάτι που επέτεινε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών