«Ας πάψουμε να είμαστε οι έφηβοι που ζητούν την τελειότητα»

άνω στην περιστροφική σκηνή του θεάτρου Πόρτα στήθηκε ένα λούνα παρκ – μέχρι και συγκρουόμενα αυτοκινητάκια τα οποία κινούνται κανονικά. «Το σκηνικό είναι περισσότερο συμβολικό» λέει ο σκηνοθέτης Θωμάς Μοσχόπουλος. «Υπάρχουν σαφώς στοιχεία, όμως μην περιμένει κάποιος να δει κινηματογραφικής πιστότητας λούνα παρκ. Είναι περισσότερο ο υπαινιγμός του στροβιλισμού ενός καρουζέλ που διαπερνά την ουσία του έργου, παρά αυτός καθαυτός ο σκηνικός χώρος. Για την ακρίβεια, οι βασικοί ήρωες φεύγουν από αυτό το παιδικό όνειρο που δημιουργεί το καρουζέλ και αρχίζουν να προσγειώνονται σε μια περίεργη πραγματικότητα, η οποία σταδιακά τους οδηγεί στην ωρίμαση».  

Την πρώτη φορά που διάβασε το έργο του Φέρεντς Μόλναρ «Λίλιομ» ο σκηνοθέτης γελούσε, τη δεύτερη έκλαιγε και την τρίτη ξαναγελούσε. Αυτό που τον γοήτευσε είναι ότι ενώ οι άνθρωποι έχουν εκμηδενιστεί, σχεδόν έχουν τσαλαπατηθεί, τα συναισθήματά τους με κάποιον τρόπο εκρήγνυνται. Το έργο αναμειγνύει στοιχεία λυρικά και σατιρικά, ενώ οι ανατροπές είναι συνεχείς. Εκεί όπου στήνεται μια σκηνή με κωμικό τρόπο αμέσως αναιρείται δραματικά και όταν υπάρχει μια δραματική σκηνή αναιρείται κωμικά.

«Αυτό το στοιχείο της χαράς ενισχύει το συναισθηματικό κομμάτι του έργου» συνεχίζει ο σκηνοθέτης. «Είναι ένα έργο το οποίο μιλάει για αξίες όπως η αξιοπρέπεια, το μεράκι, για τον πόνο που νιώθει ο άνθρωπος καθημερινά και δεν ξέρει πώς να τον εκφράσει. Ολα αυτά που μας έχουν λείψει τον τελευταίο καιρό που ο καθένας έχει κλειστεί στον εαυτό του. Το θέατρο είναι ένα από τα τελευταία πράγματα που δεν μπορείς να το κάνεις μόνος σου. Μπορείς να δεις μια ταινία μόνος σου, ακόμα και να ακούσεις μουσική μόνος σου. Στο θέατρο πρέπει να είσαι μαζί με άλλους και αυτό το μαζί ήταν και ο τρόπος και ο στόχος της παράστασης».

Στον ήρωα του έργου, τον Λίλιομ που στα ουγγρικά σημαίνει κρίνος αλλά στην αργκό είναι το «λουλούδι, η «μάρκα», η «μούρη», ο άνθρωπος του υποκόσμου, δίνεται η ευκαιρία να επιστρέψει στη γη και να διορθώσει τα ομολογημένα λάθη του. Ο ήρωας δίνει τέλος στη ζωή του, επειδή τα πράγματα δεν ήταν ποτέ όπως τα φαντάστηκε. Το σχόλιο που κυριαρχεί είναι ότι «όλα εδώ πληρώνονται». «Οπως πολύ χαρακτηριστικά λένε κάποιοι “νομίζεις ότι επειδή έμπηξες ένα μαχαίρι στην καρδιά γλίτωσες;”. Οσο θα σε θυμάται κάποιος, πάντα θα έχεις ανοιχτούς λογαριασμούς» σημειώνει ο σκηνοθέτης. «Με το θέμα μνήμη δεν ξεμπλέκεις ποτέ. Οπότε με κάποιον τρόπο οι ήρωες προσπαθούν να αποκαταστήσουν λίγο την ισορροπία ανάμεσα στη μνήμη και στην πραγματικότητα».

ΑΠΙΑΣΤΟ ΟΝΕΙΡΟ. «Πρέπει με κάποιον τρόπο να πάψουμε να είμαστε οι έφηβοι που ζητάμε την τελειότητα και να μπορέσουμε να γίνουμε οι ώριμοι άνθρωποι, οι οποίοι πορευόμαστε με τα τραύματά μας και πάμε παραπέρα» συμπληρώνει ο Μοσχόπουλος. Ο έρωτας, για παράδειγμα, είναι ένα τέτοιο τραύμα, ένα άπιαστο όνειρο μέσα στην παράσταση. «Το θέμα του έργου είναι πως η πραγματικότητα συγκρούεται με αυτό που έχουμε πλάσει ως ιδανικό. Υπάρχει αυτή η γλυκόπικρη αίσθηση: ενώ δεν πρέπει να πάψουμε ποτέ να ονειρευόμαστε, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να γίνουμε πραγματικοί άνθρωποι εάν δεν θυσιάσουμε αυτό το φαντασιωσικό μας κομμάτι».

Το στοιχείο της στιγμιαίας γοητείας και της απογοήτευσης διαπερνά την ιστορία που αφηγείται ο Μόλναρ. Σαν τους κύκλος που κάνει το ίδιο το καρουζέλ επί σκηνής, το οποίο από τη μια γυρνάει και σου εμφανίζει κάτι και την άλλη στιγμή εξαφανίζεται από τα μάτια σου αφήνοντάς σου την προσδοκία ότι θα το ξαναβρείς. «Ξέρετε, είναι αυτό το πράγμα που όλοι μας βιώνουμε και λέγεται ζωή: οι αέναοι κύκλοι μεταξύ χαράς και λύπης».

INFO
«Λίλιομ» του Φέρεντς Μόλναρ. Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος. Παίζουν: Λευτέρης Βασιλάκης, Αννα Καλαϊτζίδου, Γιάννης Κλίνης, Εμιλυ Κολιανδρή, Φιλαρέτη Κομνηνού, Ηλίας Μουλάς, Κίττυ Παϊταζόγλου, Σωκράτης Πατσίκας, Γιώργος Χρυσοστόμου. Στο θέατρο Πόρτα (Μεσογείων 589, τηλ. 210-7711.333) από αύριο Σάββατο.