Γέλασαν και χειροκρότησαν όπως πριν από 20 χρόνια

Δεν ήταν η πρώτη φορά που η «Σαμία» του Μενάνδρου ανέβαινε στο Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου. Πριν από 20 χρόνια, το 1993, οι ίδιοι συντελεστές συνέπραξαν στην ίδια παράσταση. Από τότε πολλά έχουν αλλάξει, όχι όμως το χειροκρότημα του – πάντως όχι μεγάλου – κοινού.

«Αλλ’ εγώ είμαι Σαμία / και εις κόσμον ουδεμία / θα υπάρξει εμού ομοία / και εταίρα και τιμία», λέει κάπου η εταίρα Χρυσίς η Σαμία (Στέλλα Φυρογένη), η οποία κάνει μια πράξη όχι μόνο έντιμη αλλά και γενναία: λέει ότι το παιδί που βρίσκει στο σπίτι του ο Δημέας (Κώστας Δημητρίου), όταν επιστρέφει έπειτα από μεγάλη απουσία, είναι το δικό τους παιδί που γεννήθηκε όταν αυτός έλειπε. Ενώ στην πραγματικότητα είναι του γιου τού Δημέα, του Μοσχίωνα (Αλκίνοος Ιωαννίδης), με μια φτωχή γειτονοπούλα. Ο Μοσχίων φοβόταν την αντίδραση του πατέρα του και δεν τολμούσε να του πει την αλήθεια, κάτι που δίνει στο έργο τη δυνατότητα να αποκτήσει μια διάσταση κωμωδίας παρεξηγήσεων.

Οι θεατές που παρακολούθησαν τις δύο παραστάσεις της «Σαμίας» του Μενάνδρου από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου ήταν οπωσδήποτε λιγότεροι από ό,τι σε άλλες παραστάσεις των Επιδαυρίων. Το μικρό όμως αυτό κοινό συμμετείχε ενεργά με το χειροκρότημα και το γέλιο του. Εξάλλου, κάποιες στιγμές αναπτύχθηκε και διάλογος – κάτι όχι και τόσο συνηθισμένο για το Θέατρο της Επιδαύρου – ανάμεσα στη σκηνή και στις κερκίδες. Ολα αυτά συνηγορούν στο ότι, εκτός από το έργο, άντεξε και η παράσταση στον χρόνο – πρόκειται για αναβίωση μιας παράστασης με σχεδόν τους ίδιους συντελεστές που είχε πρωτοπαρουσιαστεί στην Επίδαυρο το 1993 και είχε εισπράξει καλές κριτικές.

Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης τότε ήταν μόλις 24 χρονών και είχε σπουδάσει θέατρο – το τραγούδι ήρθε αργότερα. Οπως ήρθαν αργότερα και οι πολλές «φαν» του. Κάποιες από αυτές, παρότι έχουν συχνά την ευκαιρία να τον δουν στην Αθήνα, δεν παρέλειψαν να έρθουν και στην Επίδαυρο. Αλλωστε μπορεί ο ίδιος να έχει πια χάσει την επαφή με τη θεατρική ερμηνεία, ωστόσο έχει εξηγήσει γιατί αυτό δεν είναι πρόβλημα στον συγκεκριμένο ρόλο. «Δεν απέχω ως άνθρωπος από αυτά τα χαρακτηριστικά, δεν μου είναι ξένα. Εύκολα τα αναγνωρίζω μέσα μου. Νιώθω σαν να ξέρω τον Μοσχίωνα από πολύ παλιά», έχει πει.

Ο σκηνοθέτης Εύης Γαβριηλίδης κράτησε όχι μόνο τους ίδιους ηθοποιούς αλλά και τη μετάφραση του προσφάτως εκλιπόντος Γιάννη Βαρβέρη, η οποία ήταν εσκεμμένα σε απλή καθαρεύουσα – κάτι που ανέδειξε και το στοιχείο του χιούμορ. Το έργο έχει μεταφερθεί στην Αθήνα του 1920, την εποχή του αθηναϊκού κωμειδυλλίου, καθώς ο σκηνοθέτης θεωρεί ότι τα κοινωνικά ήθη και ο γλωσσικός κώδικας εκείνης της εποχής έχουν αναλογίες με τα συντηρητικά ήθη του 320 π.Χ.  

Τα σκηνοθετικά του ευρήματα τραβούσαν, αν μη τι άλλο, το βλέμμα του θεατή. Ο Χορός εμφανίστηκε μια φορά με παιδικά καροτσάκια και μωρά ενώ σε άλλη σκηνή χόρευε σαν σε σύγχρονο τάνγκο, με κούκλες για παρτενέρ. Επίσης, αρκετό γέλιο έβγαζε και ο «μάγειρος» (Σταύρος Λούρας), ένας χαρούμενος χαρακτήρας που εμφανίζεται με ένα ποδήλατο, το οποίο στο πίσω μέρος είχε μία θήκη με πολλά μαχαίρια-εργαλεία δουλειάς. Στην αρχή φοράει φράκο που αργότερα αφαιρείται, οπότε μένει με την ποδιά και το καπέλο του σεφ. Το κοινό φάνηκε να εκτίμησε ιδιαίτερα την ερμηνεία του Κώστα Δημητρίου, καθώς και τα ασπρόμαυρα σκηνικά και τα κοστούμια του Γιώργου Ζιάκα.