Αγγλοι με οθωμανικά ρούχα

Ο συγγραφέας διαθέτει αναμφισβήτητη αφηγηματική δεινότητα. Περιγράφει τις ωμότητες του 16ου αιώνα με τους Τούρκους να σφάζουν αδιακρίτως αλλά και τον Γερόλεμο να βλέπει την οικογένειά του σφαγμένη όχι από τους Τούρκους αλλά από τους Ενετούς. Περιγράφει τους δισταγμούς των Ελλήνων σε σχέση με το ποιον δυνάστη προτιμούσαν. Εκείνοι που προτιμούσαν τους Οθωμανούς έλεγαν ότι αυτοί θα καταργούσαν τα φέουδα, θα έδιναν χωράφια στους ακτήμονες, θα αποκαθιστούσαν την Ορθοδοξία που είχε πολεμηθεί από Φράγκους και Ενετούς και θα άνοιγαν ξανά τα ελληνικά σχολεία που είχαν κλείσει οι Ενετοί. Αργότερα, όταν θα έρθουν οι Εγγλέζοι, πολλά θα συνεχίσουν να γίνονται σαν να μην άλλαξε τίποτα. Κυρίως ο φόρος της δεκάτης, που εξακολουθεί να εισπράττεται απρόσκοπτα, χάρις και στο τέχνασμα να φορούν οι άγγλοι φοροεισπράκτορες οθωμανικά ρούχα. Ο Καλπούζος δημιουργεί δράση και σασπένς ενώ κάνει λεπτομερείς και γλαφυρές περιγραφές δραστηριοτήτων που δεν βλέπουμε πια, όπως το διτζίμιν (κάτι σαν άρση βαρών της εποχής) ή το κυνήγι των ακρίδων, που κατάφερναν με ειδικά φράγματα να τις εγκλωβίζουν σε λάκκους κατά εκατοντάδες χιλιάδες.

Με τούτα και με τ’ άλλα, η σχέση του ελληνικού μυθιστορήματος με την Ιστορία δυναμώνει συνεχώς. Αν αυτό οδηγεί σε περαιτέρω ομφαλοσκόπηση, καθιστώντας την ελληνική λογοτεχνία μη εξαγώγιμο είδος, όπως υποστηρίζει μερίδα της κριτικής, είναι μια ακόμα μεγάλη συζήτηση.