Σκωτσέζικο ντους πριν από το «ουφ»

Τετάρτη βράδυ στις Βρυξέλλες, λίγη ώρα μετά την ολοκλήρωση της συνάντησής του με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, ο Γιώργος Παπανδρέου ζητάει από τους συνεργάτες του «να πάει κάπου για φαγητό».

Θέλει να σκεφτεί και να ηρεμήσει ενόψει της κρίσιμης, από κάθε άποψη, επόμενης μέρας- «μητέρα όλων των διαδικασιών», σύμφωνα με την ελληνική αντιπροσωπεία. Το «τελεσίγραφο» Παπανδρέου έχει ήδη διαπεράσει όλες τις κλίμακες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο τελευταίος παραλήπτης είναι και εκείνος που το είχε παραλάβει πρώτος, προ ημερών: ο κ. Μπαρόζο ενημερώνεται από τον κ. Παπανδρέου ότι «για την Ελλάδα δεν μπορεί να υπάρξει άλλη αναβολή. Ή θα ληφθεί απόφαση αύριο ή θα αναγκαστούμε ως χώρα να αναζητήσουμε άλλες επιλογές». Παραδόξως, ο κ. Μπαρόζο, στην εκλογή του οποίου είχε αντιταχθεί ενεργά ο κ. Παπανδρέου, δεν υιοθέτησε απλώς το τελεσίγραφο, αλλά φρόντισε να του δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα Η δήλωση Μπαρόζο. Με μια ακόμη δήλωση, εξίσου δραματική με εκείνη που είχε κάνει προ ημερών, απηύθυνε έκκληση στην Ευρωπαϊκή Ένωση να καταλήξει σε μια συμφωνία για την Ελλάδα και πίεσε όσο μπορούσε- λένε σήμερα οι ελληνικές πηγές- το, με επικεφαλής τη Γερμανία, μπλοκ των χωρών που αντιδρούσαν στη συγκρότηση του μηχανισμού στήριξης της Ελλάδας. Το κλίμα που μεταφέρει στον Γιώργο Παπανδρέου ο Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, στην ωριαία συνάντησή τους το βράδυ της Τετάρτης, στην έδρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, δεν είναι καθόλου καλό. Οι πληροφορίες λένε ότι πίσω πλέον από τη Γερμανία και τις ισχυρές αντιδράσεις της στο «μεικτό» σχέδιο στοιχίζεται και η Ιταλία, πλην των παραδοσιακών και πολιτικά συγγενών κυβερνήσεων προς αυτή της κ. Μέρκελ, δηλαδή της Ολλανδίας, της Αυστρίας και της Σουηδίας. Ο κ. Μπαρόζο φοβάται ότι μπορεί το μπλοκ να επηρεάσει και άλλες χώρες, όπως η Σλοβενία και το Βέλγιο, και να δημιουργηθεί απέναντι στη Γαλλία, που στήριζε τη συμφωνία για τη διάσωση της Ελλάδας, ένα μεγάλο μέτωπο που θα διχάσει την ευρωζώνη. «Δεν έχω επιλογές». «Δεν έχω άλλες επιλογές», επαναλαμβάνει ο Γιώργος Παπανδρέου, και φέρεται να επισημαίνει ότι «πήρα τα σκληρότερα μέτρα που έχει λάβει ελληνική κυβέρνηση. Δεσμεύομαι ότι θα τα υλοποιήσω, αλλά δεν μπορεί οι θυσίες των πολιτών της χώρας να γίνονται βορά στους κερδοσκόπους».

Ο κ. Μπαρόζο δεσμεύεται ότι θα κάνει έναν ακόμη γύρο τηλεφωνικών επαφών. Δεν έχει γίνει γνωστό με ποιους μίλησε, αλλά θεωρείται βέβαιο ότι είχε επαφές και με την κ. Μέρκελ, αλλά και με τον κ. Τρισέ. Όπως βεβαίως και με τον Νικολά Σαρκοζί.

Ο Γιώργος Παπανδρέου φτάνει στο ξενοδοχείο του και σύμφωνα με περιγραφές είναι σχεδόν πεπεισμένος ότι η αποτυχία σε μια συμφωνία για τη συγκρότηση του μηχανισμού στήριξης της Ελλάδας συγκεντρώνει πολύ περισσότερες πιθανότητες απ΄ ό,τι μια πιθανή συμφωνία. Προτείνει στους συνεργάτες του να τον συνοδεύσουν για φαγητό.

Βαρύ κλίμα. Επιλέγεται η μπρασερί… «Ζορζ» και τον συνοδεύουν άλλοι δύο… Ζορζ, ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου και ο Γιώργος Πεταλωτής. Ο τέταρτος της παρέας είναι ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Δρούτσας. Τρώνε λιτά και συζητούν τα αυριανά. Ο Γιώργος Παπανδρέου μεταφέρει τις εντυπώσεις που αποκόμισε από τη συνάντησή του με τον Μπαρόζο και τη δέσμευσή του ότι θα κάνει έναν ακόμη, τελευταίο, γύρο επαφών με τους κυριότερους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια προσπάθεια να αποτρέψει το αδιέξοδο. Οι άλλοι τρεις προσπαθούν να ελαφρύνουν την κατάσταση. Δεν τα καταφέρνουν. Κατά τη μία, επιστρέφουν στο ξενοδοχείο.

Αλλαγή στάσης. Αύριο ξημερώνει μια άλλη μέρα. Νωρίς το πρωί, της Πέμπτης, ο Γ. Παπανδρέου ενημερώνεται «αρμοδίως» ότι «κάτι φαίνεται να αλλάζει», ότι φαίνεται να διαμορφώνεται «μια αλλαγή στάσης της Γερμανίας». Αλλά λίγο αργότερα, ενημερώνεται από την ελληνική πρεσβεία του Βερολίνου ότι η Άνγκελα Μέρκελ έχει κάνει μια ομιλίαφωτιά στην Μπούντεσταγκ, τη γερμανική Βουλή, υπό τις επευφημίες των Χριστιανοδημοκρατών και των συμμάχων της, λίγο πριν αναχωρήσει για τις Βρυξέλλες. Την ενημέρωση αυτή της γερμανικής Βουλής έχει χρησιμοποιήσει ως αιτιολογικό για τη μη σύνοδο των ηγετών της ευρωζώνης, όπως επεδίωκε ο Μπαρόζο- να προηγηθεί δηλαδή της σύγκλησης συνόδου κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε αν αποτύγχανε η προσπάθεια για μια συμφωνία επί του σχεδίου στήριξης της Ελλάδας να υπήρχε η δυνατότητα να τεθεί εκ νέου προς συζήτηση η υπόθεση σε ένα πιο ευρύτερο Σώμα.

Οι πληροφορίες από την ελληνική αντιπροσωπεία μιλούν για ένα συνεχές σκωτσέζικο ντους, με πληροφορίες να φτάνουν από κάθε πλευρά και να μεταφέρονται στον Γιώργο Παπανδρέου, και προφανώς να αλλάζουν συνεχώς τις διαθέσεις της ελληνικής πλευράς. Κατά τις 3 το μεσημέρι, στην ελληνική αντιπροσωπία φτάνει η πληροφορία ότι μετά την άφιξη της Μέρκελ στις Βρυξέλλες συγκροτείται σύσκεψη με τη συμμετοχή του Νικολά Σαρκοζί, του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν Κλοντ Τρισέ και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βαν Ρόμπαϊ. Εκεί αποφασίζεται οριστικά το είδος και το περιεχόμενο του μηχανισμού στήριξης.

Η ανακοίνωση. Μιάμιση ώρα μετά την έναρξη της σύσκεψης, ειδοποιείται να παραστεί και ο Γιώργος Παπανδρέου. Του ανακοινώνεται η συμφωνία- και της κ. Μέρκελ – στο μεικτό σύστημα. Πέντε η ώρα το απόγευμα, ώρα Βρυξελλών, όλα έχουν τελειώσει.

Την Πέμπτη το πρωί η πρώτη αχτίδα φωτός