Kυνηγούν διαστημικά κύματα στα… σουπερνόβα της γειτονιάς μας

Ένα από τα πιο ανεπαίσθητα φαινόμενα στο Σύμπαν είναι πιθανόν να μετρηθεί
σύντομα για πρώτη φορά, καθώς μια αγγλο-γερμανική ομάδα επιστημόνων έθεσε σε
λειτουργία ένα σύστημα σχεδιασμένο για να εντοπίζει βαρυτικά κύματα.

Το εργαστήριο Geo600, κοντά στο Αννόβερο, σχεδιάστηκε ώστε να είναι το πρώτο
που θα αποδείξει την ύπαρξη των κυμάτων αυτών – ρυτιδώσεις στο «ύφασμα» του
χώρου και του χρόνου που προβλέπονται από τη γενική θεωρία της σχετικότητας
του Άλμπερτ Αϊνστάιν, αλλά δεν έχουν παρατηρηθεί ποτέ. Οι ρυτιδώσεις, οι
οποίες προκαλούνται όταν, για παράδειγμα, δημιουργείται ένα σουπερνόβα ή όταν
συγκρούονται μαύρες τρύπες, συμπιέζουν και εκτείνουν την ύλη καθώς διαπερνούν
τη Γη. H επίδρασή τους ωστόσο είναι εξαιρετικά ασθενής. Στην απόσταση ανάμεσα
στη Γη και τον Άλφα του Κενταύρου – 4,3 έτη φωτός – ένα βαρυτικό κύμα θα
παραμόρφωνε το Διάστημα τόσο λίγο, όσο μια ανθρώπινη τρίχα. Στο Geo600 (το εν
λόγω σύστημα εντοπισμού αποτελείται από δύο βραχίονες μήκους 600 μέτρων σε
σχήμα L, οι οποίοι έχουν τοποθετηθεί σ’ έναν αγρό) αυτό σημαίνει ότι το μήκος
των βραχιόνων θα αυξομειωθεί κατά ένα δεκάκις χιλιοστό της διαμέτρου ενός
πυρήνα ατόμου, ωστόσο το σύστημα έχει κατασκευαστεί με τρόπο που να μπορεί να
καταγράφει τέτοιες απειροελάχιστες αλλαγές.

Νέο κεφάλαιο

Το Geo600 θα λειτουργεί συνεχώς επί 18 μήνες. «Αν υπάρξει ένα σουπερνόβα στη
γειτονιά μας μέσα στους επόμενους δύο μήνες, οι πιθανότητες να εντοπίσουμε και
να μετρήσουμε τα βαρυτικά κύματα που θα προκαλέσει είναι καλές» δήλωσε ο
Κάρστεν Ντάντσμαν, ένας από τους επικεφαλής της έρευνας. «Ανοίγουμε ένα
εντελώς καινούργιο κεφάλαιο στη μακρά ιστορία της αστρονομίας με την άμεση
παρατήρηση της “σκοτεινής πλευράς” του σύμπαντός μας – τις μαύρες τρύπες, τη
σκοτεινή ύλη και την ηχώ του Μπιγκ Μπανγκ».

Το Geo600 θα λειτουργεί μαζί με τρία άλλα παρόμοια συστήματα στις ΗΠΑ. Όταν
ένα βαρυτικό κύμα διαπεράσει οποιοδήποτε εξ αυτών, ο ένας βραχίονας θα
συρρικνωθεί ελάχιστα, ενώ ο άλλος θα επιμηκυνθεί αντίστοιχα. Το ίδιο θα πρέπει
να συμβεί σε όλα τα συστήματα, επιβεβαιώνοντας την ακρίβεια της παρατήρησης.