H Aθήνα στα χνάρια του Λος Άντζελες!

H Αθήνα και το Λος Άντζελες απέχουν χιλιάδες χιλιόμετρα. Οι δύο αυτές
πόλεις, μαζί με το Τορίνο, την πόλη του Μεξικού και την Μπραζίλια έχουν –
σύμφωνα με τα συμπεράσματα ενός πρόσφατου συνεδρίου που έγινε στην Αυστρία με
αντικείμενο την Αστική και Περιφερειακή Ανάπτυξη – ένα κοινό: εξαπλώνονται με
ταχύτατους ρυθμούς.

«Ως κριτήριο προκειμένου να διαπιστωθεί εάν μια πόλη έχει υπερβεί ή όχι τα…
όριά της, θεωρείται ο συνολικός χρόνος που απαιτείται για να μεταβεί στην
εργασία του και να επιστρέψει από αυτήν στο σπίτι του ο μέσος κάτοικός της.
Εάν ο χρόνος αυτός υπερβαίνει τη μία ώρα, τότε η πόλη δεν πρέπει να επεκταθεί
άλλο. Είναι διαπιστωμένο ότι ο άνθρωπος δυσανασχετεί, αισθάνεται δυσφορία,
κουράζεται και δεν αποδίδει εάν βρίσκεται περισσότερο από μία ώρα στον δρόμο
προκειμένου να μετακινηθεί», αναφέρει ο πολεοδόμος – καθηγητής σε ελβετικό
Πανεπιστήμιο κ. Θεόδωρος Μόντης.

Με βάση αυτό το κριτήριο, η Αθήνα βρίσκεται στα… όριά της. «H Αττική Οδός, ο
Προαστιακός, το Μετρό, έχουν μειώσει κατά πολύ τον χρόνο που απαιτείται για τη
μετακίνηση από και προς τα Μεσόγεια. H Δυτική Αθήνα από την άλλη, έως τώρα
τουλάχιστον, είναι η μεγάλη “αδικημένη” όσον αφορά τις υποδομές σε δρόμους και
σε μέσα μεταφοράς», αναφέρει ο συγκοινωνιολόγος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο
Πειραιά, κ. Στράτος Παπαδημητρίου.

Μπορεί η Αθήνα να μην έχει «φτάσει» ακόμα στο επίπεδο του Λος Άντζελες (είναι
η πιο απλωμένη πόλη στον κόσμο), ωστόσο η επέκτασή της τα τελευταία χρόνια
είναι εντυπωσιακή. Σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, οι νέες
οικοδομικές κατασκευές στη Ραφήνα, το Κορωπί, την Παλλήνη, την Κάντζα, την
Παιανία και τα Γλυκά Νερά κατά την πενταετία 2000 – 2005 ήταν περισσότερες
κατά… 125% (!) σε σχέση με το διάστημα 1995 – 2000 και μάλιστα παρά το
γεγονός ότι και εκείνη τη περίοδο είχε ήδη αρχίσει η ανάπτυξη και η τάση
μετανάστευσης προς τα Μεσόγεια.

Διπλάσιος πληθυσμός. Ταυτόχρονα ο πληθυσμός των περιοχών αυτών
υπερδιπλασιάσθηκε μέσα σε δέκα χρόνια. Ο Γέρακας, από 8.512 κατοίκους το 1991,
έχει ξεπεράσει σήμερα τις 17.000. Το Πικέρμι, των 1.203 κατοίκων το 1991,
διαθέτει σήμερα 2.931 κατοίκους. Στο Μαρκόπουλο ο πληθυσμός από 10.499 έφτασε
σήμερα τις 18.000. «Έμενα στο Παλαιό Φάληρο χρόνια – μια περιοχή που θεωρείται
εξαιρετικά προνομιούχα αφού είναι δίπλα στη θάλασσα. Όμως φύγαμε με την
οικογένειά μου και μετακομίσαμε στο Κορωπί. Αποφασίσαμε να πάμε προς τα έξω»,
λέει η κ. Χριστίνα Καλτάκη, ιδιωτικός υπάλληλος. «Εδώ έχουμε ηρεμήσει. Είναι
όλα πιο ήσυχα, ενώ το όνειρο ζωής να αποκτήσουμε μονοκατοικία με κήπο έγινε
πραγματικότητα. H ποιότητα ζωής που απολαμβάνουμε εδώ δεν συγκρίνεται με αυτήν
του Φαλήρου». H κ. Καλτάκη μάλιστα έχει λύσει το πρόβλημα της μετακίνησης –
είτε μέσω της Αττικής Οδού είτε με τον Προαστιακό. Ωστόσο υπάρχουν σοβαρά
προβλήματα. «H τηλεφωνική σύνδεση άργησε πολύ να γίνει· όσο για το δίκτυο της
αποχέτευσης, χρησιμοποιούνται ακόμα… βόθροι, ενώ η περισυλλογή των
απορριμμάτων γίνεται κάθε δύο ημέρες», λέει ο κ. Τάκης Δανιήλογλου, κάτοικος
και αυτός τα τελευταία χρόνια της Κάντζας.

Τηλέφωνο – νερό. Στην Παιανία, στα Γλυκά Νερά, στην Παλλήνη ακόμα και
σήμερα οι χρόνοι μεταφοράς τηλεφωνικών αριθμών ή καινούργιων συνδέσεων
παραμένουν στα επίπεδα των αρχών της δεκαετίας του ’90, αφού ο ΟΤΕ δεν είχε
προβλέψει τη μεγάλη ζήτηση. H ΕΥΔΑΠ υποστηρίζει ότι για να μπορέσει να καλύψει
πλήρως τις ανάγκες του σημερινού πληθυσμού των Μεσογείων, θα χρειαζόταν άλλο
ένα διυλιστήριο πόσιμου νερού – όπως αυτό που λειτουργεί ήδη στο Γαλάτσι –
καθώς και η κατασκευή ενός νέου Κέντρου Βιολογικού Καθαρισμού στην περιοχή της
Ραφήνας. «Το μήκος των σωλήνων που χρειάζονται, μόνο για καλύψουμε όλες τις
αποχετευτικές ανάγκες από την Αγία Παρασκευή έως τη Λούτσα, τη Ραφήνα, το
Πόρτο Ράφτη, υπολογίζεται σε τουλάχιστον 400 χιλιόμετρα», λέει στα «NEA»
περιφερειακός διευθυντής της Επιχείρησης.

Τα σχολεία. Ο Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων έχει υπολογίσει ότι με τα
σημερινά δεδομένα απαιτούνται για να καλυφθούν οι ανάγκες της περιοχής
τουλάχιστον άλλες 50 αίθουσες Δημοτικών Σχολείων, 44 αίθουσες Γυμνασίου και
άλλες τόσες Λυκείου. H τελευταία επίσημη αναφορά της σχετικής υποδιεύθυνσης
του υπουργείου Υγείας για την περιοχή κάνει λόγο «για την ανάγκη σύστασης ενός
σύγχρονου νοσοκομείου». H ΕΛ.ΑΣ. θα πρέπει να αυξήσει τη δύναμή της κατά 150
έως 250 άτομα προκειμένου να ανταποκριθεί στις ανάγκες τής μεγάλης αυτής
περιοχής σε τρία μόλις χρόνια. Ίδια είναι η εικόνα και σε ό,τι αφορά τη
Πυροσβεστική. «Είναι φανερό ότι οι υποδομές και οι υπηρεσίες της Πολιτείας δεν
ακολουθούν τους ρυθμούς της πληθυσμικής έκρηξης ή του μεταστατευτικού ρεύματος
που παρατηρείται στην περιοχή», αναφέρει ο αρχιτέκτονας κ. Σπύρος Τσαγκαράτος.

Λύση, η επέκταση προς τα… πάνω

H περαιτέρω μεγέθυνση ή επέκταση της πόλης είναι θέμα που απασχολεί έντονα
τους αρχιτέκτονες, τους πολεοδόμους, τους ειδικούς επιστήμονες. Ίσως αυτό που
μπορεί να αποτελέσει τη λύση στην Αθήνα, όπως έγινε και σε άλλες πόλεις, είναι
η επέκταση της πόλης προς τα.. πάνω. Σύμφωνα με έρευνα που επιμελήθηκε ο κ.
Θωμάς Μαλούτας, καθηγητής Γεωγραφίας του Αστικού Χώρου και διευθυντής του
Ινστιτούτου Αστικής και Αγροτικής Κοινωνιολογίας του Εθνικού Κέντρου
Κοινωνικών Ερευνών (EKKE), η Αθήνα παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τον
αριθμό των ορόφων των κτιρίων. Το κέντρο της Αθήνας αλλά και περιοχές όπως η
Κυψέλη, το Παγκράτι, ο Πειραιάς αλλά και το Παλαιό Φάληρο ή το Καλαμάκι
διαθέτουν τα πιο ψηλά κτίρια με 7 ή 8 ορόφους – αλλά υπάρχει δυνατότητα
περαιτέρω… επέκτασης προς τα πάνω. Στη Βιέννη, τη Βασιλεία, τη Ζυρίχη, την
Κοπεγχάγη υπάρχουν κτίρια με 20 ή και 30 ορόφους. Στις πόλεις αυτές, σύμφωνα
με στοιχεία της Πανευρωπαϊκής Αρχιτεκτονικής Εταιρείας, για κάθε αύξηση
πληθυσμού κατά 35.000 άτομα «ανέβαιναν» κατά έναν όροφο τα κτίρια.