«Οι HΠA σκοτώνουν την Aφρική»

Τζέφρι Σακς: «Τα εκατομμύρια Αφρικανών που πεθαίνουν νέοι και τα εκατοντάδες εκατομμύρια που λιμοκτονούν δεν είναι θύματα της μοίρας. Είναι θύματα της αμερικανικής πολιτικής»

Οι ΗΠΑ είναι ένας γενναιόδωρος δωρητής προς την Αφρική, λέει αυτή η μυθολογία,
αλλά η Αφρική είναι διεφθαρμένη και δεν μπορεί να απορροφήσει περισσότερη
βοήθεια. Αυτή η μυθολογία σκοτώνει εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο,
υποστηρίζει στην εφημερίδα «Λος Άντζελες Τάιμς» ο Τζέφρι Σακς, ειδικός
σύμβουλος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν.

H πραγματικότητα

H πραγματικότητα είναι διαφορετική. H συνολική ετήσια αμερικανική βοήθεια προς
την Αφρική είναι περίπου 3 δισ. δολάρια -όσο οι δαπάνες περίπου δύο ημερών του
Πενταγώνου. Ο μύθος ότι περισσότερη βοήθεια θα διασπαθιζόταν, είναι
ανυπόστατος. Πότε πότε οι βιομηχανικές χώρες αναλαμβάνουν να κάνουν κάτι
σπουδαίο στην Αφρική -παράδειγμα, η προσπάθεια εξάλειψης της ευλογιάς που
άρχισε τη δεκαετία του 1960, η εντατικοποίηση του εμβολιασμού των παιδιών κατά
τη δεκαετία του 1980, οι πρωτοβουλίες του προέδρου Κάρτερ για την καταπολέμηση
του τραχώματος και της λέπρας. Αυτές οι πρωτοβουλίες είχαν εντυπωσιακή
επιτυχία.

Τεράστια οφέλη

Αν η αμερικανική κυβέρνηση ενδιαφερόταν περισσότερο να βοηθήσει την Αφρική, θα
μάθαινε για τα τεράστια οφέλη που μπορούν να προκύψουν από το σχέδιο του Τόνι
Μπλερ να χορηγηθούν 50 δισ. ευρώ στην Αφρική έως το 2010 -στα οποία οι ΗΠΑ θα
συμβάλουν με 15-20 δισ. Με αυτά τα χρήματα η Αφρική θα μπορούσε να ελέγξει
φονικές νόσους, να τριπλασιάσει την παραγωγή τροφίμων και να περιορίσει την
πείνα, να βελτιώσει τις μεταφορές και τις επικοινωνίες. Έτσι θα μπορούσε να
περάσει η ήπειρος σε χαμηλότερους ρυθμούς γεννήσεων και να επιβραδυνθεί η
πληθυσμική αύξηση, επειδή θα υπήρχε χαμηλότερη παιδική θνησιμότητα και
οικονομική πρόοδος, που θα πείσουν τα ζευγάρια να έχουν λιγότερα παιδιά.

Οι ισχυρισμοί της αμερικανικής κυβέρνησης ότι οι περιορισμοί του
προϋπολογισμού δεν επιτρέπουν άλλες δαπάνες για την Αφρική, είναι κυνικοί. Οι
φοροπερικοπές του προέδρου Μπους ξεπερνούν τα 200 δισ. δολάρια ετησίως.
Ωφελούνται από αυτές οι πιο πλούσιοι Αμερικανοί. Επίσης, ο πρόεδρος Μπους
αύξησε τις στρατιωτικές δαπάνες κατά 200 δισ. δολάρια ετησίως. Όμως, όταν
χρειάζονται άλλα 20 δισ. δολάρια για να πάψουν να πεθαίνουν οι πιο φτωχοί της
Αφρικής και να μπουν οι οικονομίες τής ηπείρου στον δρόμο της μακροπρόθεσμης
ανάπτυξης, δεν υπάρχουν χρήματα. Τα εκατομμύρια Αφρικανών που πεθαίνουν νέοι
και τα εκατοντάδες εκατομμύρια που λιμοκτονούν δεν είναι θύματα της μοίρας,
λέει ο Τζέφρι Σακς. Είναι θύματα της αμερικανικής πολιτικής.

Οι πολυεθνικές ξεζουμίζουν τις χώρες που λιμοκτονούν

TA ΠΟΛΥ ΧΑΜΗΛΑ ΕΣΟΔΑ από τις εξαγωγές των πρώτων υλών της και όχι η
διαφθορά ή η ανικανότητα των ηγετών της είναι το βασικό πρόβλημα της Αφρικής
υποστηρίζει στην εφημερίδα «Ιντιπέντεντ» ο δημοσιογράφος Κάμερον Ντουόντου από
την Γκάνα. H Αφρική δεν παράγει αγαθά για τις δικές της ανάγκες, αλλά για
εξαγωγή. Στον μεγάλο λιμό της περιόδου 1984-85, όταν εκατομμύρια άνθρωποι
λιμοκτονούσαν στην Αιθιοπία, η χώρα αυτή εξακολουθούσε να παράγει 179.000
τόνους καφέ για εξαγωγή. Τα καλύτερα εδάφη της χρησιμοποιούνταν για
εξαγωγικούς σκοπούς, και όχι για την καλλιέργεια αγαθών που είχε ανάγκη η
χώρα, όπως σιτάρι ή καλαμπόκι. «Για να παρασκευαστεί ένα φλιτζάνι καφέ που
κοστίζει στη Δύση 3 ευρώ, χρειάζονται περίπου 5 γραμμάρια καβουρδισμένου και
αλεσμένου καφέ», λέει ο Άντριου Ρουγκασίρα, παραγωγός καφέ από την Ουγκάντα.
«Αυτό σημαίνει ότι από ένα κιλό παρασκευάζονται 200 φλιτζάνια, που κοστίζουν
600 ευρώ. Όμως το ποσό που εισπράττουν οι παραγωγοί καφέ είναι μόλις 1 ευρώ
ανά κιλό, δηλαδή λιγότερο από το 0,2% της αξίας του επεξεργασμένου καφέ». Πού
πηγαίνει το υπόλοιπο 99,8%; Στο μεγαλύτερό του μέρος πηγαίνει στις πολυεθνικές
επιχειρήσεις που καβουρδίζουν τον καφέ και τον πουλάνε στα σούπερ μάρκετ και
στις καφετέριες της Δύσης.