[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ της άλλης εβδομάδας, οι ηγέτες των χωρών-μελών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αποφασίσουν (στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου) την
επιτάχυνση της διαδικασίας μεταρρυθμίσεων της ευρωπαϊκής οικονομίας
(«στρατηγική Λισαβώνας»). H έμφαση θα είναι εστιασμένη κυρίως σε
μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώνουν την εκπαιδευτική, τεχνολογική, ερευνητική
βάση και περιβάλλον της Ένωσης ως προϋπόθεση για την ενίσχυση της αναπτυξιακής
δυναμικής (ανταγωνιστικότητας κ.λπ.) της ευρωπαϊκής οικονομίας. Το σύνθημα
λίγο-πολύ είναι απλό: χωρίς μεταρρυθμίσεις και καινοτομικές ανακατατάξεις η
ευρωπαϊκή οικονομία και το «κοινωνικό πρότυπο» θα βρίσκονται ολοένα και
περισσότερο κάτω από ισχυρότερες πιέσεις απώλειας θέσεων εργασίας και
ανταγω-νιστικότητας. Χωρίς τις μεταρρυθμίσεις η Ευρώπη θα υποχωρεί σε σχέση με
άλλα οικονομικά κέντρα (Κίνα, NA Ασία, ΗΠΑ). H Ευρώπη κατανοεί λοιπόν ότι η
μεταρρύθμιση είναι βασική προϋπόθεση για την αναπτυξιακή της προοπτική και
επιβίωση (reform or die). Αυτό που ισχύει, όμως, για την Ευρώπη ισχύει
πολλαπλώς για την Ελλάδα. H ανάγκη για μεταρρυθμίσεις είναι εμφανής αν και η
χώρα εδώ και καιρό φαίνεται να αυτοπαγιδεύεται σ’ ένα φαύλο κύκλο, ανήμπορη να
απαντήσει στις εντεινόμενες μεταρρυθμιστικές προκλήσεις του μεταβαλλόμενου
ευρωπαϊκού περιβάλλοντος. H προφανής αδυναμία μεταρρύθμισης λ.χ. του
εκπαιδευτικού συστήματος πιστοποιεί αυτό. Αλλά εάν η Ελλάδα θέλει να αντλήσει
διδάγματα από την πλέον πετυχημένη περίπτωση χώρα-μέλους της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, τη Φινλανδία, τότε το δίδαγμα είναι ένα και απλό: επένδυση στην
εκπαίδευση, τεχνολογία, καινοτομία. Εάν θέλει να ακολουθήσει την υπόλοιπη
Ευρώπη, τότε η στρατηγική είναι μια: μεταρρύθμιση ή μαρασμός, αδιέξοδο και
οπισθοδρόμηση απ’ αυτά που πετύχαμε τα τελευταία χρόνια. Το δίλημμα για την
Ελλάδα είναι επιτακτικό: μεταρρύθμιση στη λογική του εξευρωπαϊσμού σ’ όλους
τους τομείς με συγκεκριμένη στρατηγική ή διολίσθηση ξανά σε «βαλκανικά»
πρότυπα οργάνωσης, συμπεριφοράς, απόδοσης. Διολίσθηση δηλαδή στο περιθώριο της
Ευρώπης από το οποίο είχαμε ξεφύγει, κατακτώντας μια ισχυρή θέση στον
εσωτερικό πυρήνα της E.E. Είναι θλιβερό ότι, πέντε χρόνια μετά την ένταξή μας
στην ευρωζώνη, ξαναβρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα τέτοιο δίλημμα. Αλλά
δυστυχώς ξαναβρισκόμαστε.

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος
Δ.Σ. ΕΛΙΑΜΕΠ.