[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΓΙΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ χρονικό διάστημα (1996-2003), ο Βρετανός κορυφαίος
διπλωμάτης D. Hannay υπήρξε πρωταγωνιστής στη διαπραγματευτική διαδικασία
αναζήτησης λύσης στο κυπριακό πρόβλημα, ως ειδικός εκπρόσωπος της βρετανικής
κυβέρνησης. Από πολλούς θεωρείται ο δράστης/ συγγραφέας του σχεδίου Ανάν. Από
άλλους, κυρίως στην Κύπρο (και στην Ελλάδα), ο ρόλος του έχει δαιμονοποιηθεί.
Γνωρίζω τον D. Hannay- από την εποχή που ήταν Μόνιμος Αντιπρόσωπος της
Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα – ως υπόδειγμα επικίνδυνα ικανού
διαπραγματευτή. Ο D. Hannay μόλις κυκλοφόρησε σε βιβλίο τον απολογισμό του από
την εμπλοκή του στην κυπριακή περιπέτεια, με τον τίτλο «Κύπρος: η αναζήτηση
μιας λύσης» (D. Hannay, Cyprus: The Search for a Solution,
Λονδίνο, Ι.Β. Tauris, 2005). Τα όσα αναφέρονται στο βιβλίο εκ των πραγμάτων
έχουν ενδιαφέρον. Όχι γιατί συμφωνεί κανείς. Υπάρχουν πολλά σημεία με τα οποία
προσωπικά διαφωνώ ριζικά και άλλα με τα οποία συμφωνώ. Είναι, όμως, το βιβλίο
ενός πρωταγωνιστή σε μια περίπλοκη διαδικασία με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Υπάρχουν κρίσεις και εκτιμήσεις για χώρες (Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρος, κ.ά.) και
για πρόσωπα (Κληρίδης, Παπαδόπουλος, Βασιλείου, Σημίτης, Καραμανλής,
Παπανδρέου, Πάγκαλος, Κρανιδιώτης, κ.ά.). Υπάρχουν κρίσεις και επικρίσεις για
διαπραγματευτικές στρατηγικές και συμπεριφορές. Υπάρχει εντοπισμός λαθών και
παραλείψεων από κάθε πλευρά. Εάν π.χ. η θετική συμπεριφορά που επέδειξε η
Τουρκία και η τουρκοκυπριακή κοινότητα το 2004 είχε εκδηλωθεί έναν χρόνο
νωρίτερα (2003), το Κυπριακό θα είχε λυθεί. H εκτίμηση αυτή νομίζω ότι είναι
ορθή. Ένα από τα προβλήματα που δυσκόλεψαν τις διαπραγματεύσεις για την
ανεύρεση λύσης είναι, σύμφωνα με τον D. Hannay, «το παιχνίδι της απόδοσης
ευθυνών» («blame game»). Το παιχνίδι αυτό, γράφει, «είναι ειδικότης των
Ελληνοκυπρίων και σε μικρότερο βαθμό, στα πρώτα χρόνια της διαδικασίας, των
Ελλήνων. Έπαιζαν το παιχνίδι αυτό καθημερινά και το έπαιζαν πολύ καλά. Εάν
υπήρχε ένα Ολυμπιακό μετάλλιο για το άθλημα αυτό, θα το κέρδιζαν οπωσδήποτε».
Φοβάμαι ότι περιγράφει μια αθεράπευτη ελληνική παθογένεια καθώς για οτιδήποτε
αρνητικό συμβαίνει, η ευθύνη ανήκει πάντοτε «στους άλλους». Εμείς δεν φέρουμε,
ως συνήθως, ποτέ ευθύνη για τίποτα…

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος του
Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.