Όχι όλα τα αυγά στο ευρω-καλάθι

Τους δικούς του… ευρωσκεπτικιστές έχει αποκτήσει το υπουργείο Εξωτερικών
και το επιτελείο του Γιώργου Παπανδρέου, μετά τα κρούσματα ανόδου των
ακροδεξιών σχηματισμών στην Ευρώπη, αλλά και τη συνολική αδυναμία της Ένωσης
να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στο νέο διεθνές σκηνικό, κυρίως μετά την 11η
Σεπτεμβρίου.

Έτσι, στενοί συνεργάτες του κ. Παπανδρέου εισηγούνται την αναπροσαρμογή της
εξωτερικής πολιτικής, έτσι ώστε να μην είναι προσανατολισμένη αποκλειστικά
στην Ευρωπαϊκή Ένωση – και τούτο μολονότι ο Πρωθυπουργός έχει καταστήσει σαφές
πως εξακολουθεί να ιεραρχεί την Ευρώπη ως το πρώτο «γήπεδο» για την άσκηση
πολιτικής κι επίτευξης εθνικών στόχων.

Οι αρμόδιοι συνεργάτες του υπουργού Εξωτερικών υποστηρίζουν πως όλες οι
ενδείξεις τον τελευταίο καιρό αποδεικνύουν πως το όραμα της ευρωπαϊκής
ομοσπονδίας «έχει πεθάνει πριν καν γεννηθεί». Και επικαλούνται τη στάση της
Ένωσης σε μια σειρά θεμάτων: Η περίπτωση του ευρωστρατού είναι ίσως η
χαρακτηριστικότερη, καθώς τελικώς το παιχνίδι δεν παίχθηκε από τους «15» και
τους θεσμούς τους, αλλά από τρεις χώρες – τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την Τουρκία
– οι δύο εκ των οποίων δεν είναι καν μέλη. Το κείμενο που επεξεργάστηκαν
μπορεί να μην υιοθετήθηκε λόγω του ελληνικού βέτο, αλλά αυτό που μένει
πολιτικά είναι ότι οι τρεις – και, ουσιαστικά, η Ουάσιγκτον – υπαγόρευσαν
στους εταίρους την πολιτική τους. Η απραξία της Ένωσης, λένε οι
«προβληματισμένοι» περί την Ευρώπη, φάνηκε και στην περίπτωση της Μέσης
Ανατολής – όπου οι «15» δεν μπόρεσαν να παίξουν κάποιον αυτόνομο ρόλο. Δεν
είναι τυχαίο ότι ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών διάλεξε δρόμο ανεξάρτητο από
την Ένωση, πηγαίνοντας στη Μέση Ανατολή με τον Ισμαήλ Τζεμ – τον υπουργό
Εξωτερικών της χώρας που έχει στενούς δεσμούς με το Ισραήλ – αντί με κάποιον
εκ των 14 εταίρων μας. Και για τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ είναι γνωστό
ότι ο κ. Παπανδρέου – ακόμη και για την υπόθεση του απεγκλωβισμού των
Παλαιστινίων από τον Ναό της Γέννησης – μεγαλύτερη και ταχύτερη επικοινωνία
είχε με τον κ. Πάουελ, παρά με τους ομολόγους του της Ένωσης. Φυσικά, η
αδυναμία της Ένωσης ως συνολικού συστήματος άσκησης πολιτικής φάνηκε περίτρανα
μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ. Παρά την πείρα
της Ευρώπης στην τρομοκρατία, η πολιτική καθορίστηκε αποκλειστικά από την
Ουάσιγκτον και οι ευρωπαϊκές χώρες σύρθηκαν, είτε επρόκειτο για το Αφγανιστάν
είτε για τα μέτρα κατά της τρομοκρατίας.

Η ανικανότητα της Ευρώπης να αποκτήσει ενιαία φωνή φαίνεται, κατά τους
συνεργάτες του κ. Παπανδρέου, και στο οικονομικό πεδίο. Όπου, παρά το «θαύμα»
του ευρώ και της ΟΝΕ, η ενιαία κοινωνική και οικονομική πολιτική γίνεται ένας
στόχος όλο και πιο μακρινός. Κι όσο υπάρχει η ύφεση, η ενιαία στάση θα γίνεται
όλο και περισσότερο δύσκολη.

Το πλέον καθοριστικό στοιχείο, όμως, για το υπουργείο Εξωτερικών, είναι η
στροφή της Ευρώπης – με αρχή τη Γαλλία – προς δεξιούς και ακροδεξιούς
σχηματισμούς. Οι ακραίοι σχηματισμοί που ανθούν τώρα σε μια σειρά από χώρες
επαγγέλλονται οράματα που απέχουν παρασάγγες από τις ευρωπαϊκές ιδέες και
αξίες, επηρεάζουν όμως την πολιτική των «15».

Το συμπέρασμα των συνεργατών του κ. Παπανδρέου είναι πως η Αθήνα «δεν πρέπει
πια να στηρίζεται αποκλειστικά στην Ευρώπη» και αντ’ αυτού να αρχίσει να
διαπραγματεύεται για τα θέματα που την αφορούν τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και
με χώρες – μέλη της Ένωσης χωριστά. «Αυτό κάνουν και οι άλλοι – γιατί όχι
εμείς; Όποιος βάζει όλα του τα αυγά στο ίδιο καλάθι, αργά ή γρήγορα θα χάσει…».

*Προκλητικός εμφανίσθηκε, μία ακόμα φορά, χθες ο Ρ. Ντενκτάς,
επαναλαμβάνοντας τις απειλές για προσάρτηση των κατεχόμενων στην Τουρκία σε
περίπτωση που η Ε.Ε. αποδεχθεί την ένταξη της Κύπρου πριν από την επίτευξη
λύσης του Κυπριακού. Σε δηλώσεις του στην Άγκυρα, όπου βρίσκεται για
διαβουλεύσεις με την τουρκική κυβέρνηση εν όψει της επίσκεψης του Κόφι Ανάν
στην Κύπρο, ο Ρ. Ντενκτάς ισχυρίστηκε επίσης ότι ενδεχόμενη ένταξη της Κύπρου
πριν από τη λύση του πολιτικού προβλήματος θα ανατρέψει και το ισοζύγιο
δυνάμεων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.