Καλή καρδιά, καλό κρασί στη «Δέσποινα» της Νέας Ερυθραίας

«Γεια σας όλοι Μικρασιάτες, να μου ζήσεις προσφυγιά, που ‘χετε ένα μεγαλείο
όλοι μέσα στην καρδιά» τραγουδούσαν στο Ζηρίνειο της Κηφισιάς οι φίλαθλοι
πρόσφυγες της Νέας Ερυθραίας όταν η ομάδα τους είχε κερδίσει 3-2 σ’ ένα
ντέρμπι της Β’ κατηγορίας Αθηνών (Νοέμβριος 1956) τη γειτονική ομάδα του Γ.Σ.
Αμαρουσίου. Ο Νίκος Αρβανίτης, ο οικοδόμος, μιλούσε στη συντροφιά του μέσα στο
ταβερνάκι της «Δέσποινας», στη Νέα Ερυθραία, για τους ποδοσφαιρικούς αγώνες
του Πανερυθραϊκού, αλλά και για τους κοινωνικούς αγώνες της περιοχής του και
της Αθήνας. Αλλά το ποδόσφαιρο συγκινούσε και συγκινεί ακόμα και σήμερα τον
γκριζομάλλη πλέον οικοδόμο, τον Νίκο, που έκανε ποδοσφαιρική και πολιτική
ανάλυση, λέγοντας ότι ο Πανερυθραϊκός είχε συνεργασθεί κατά καιρούς με την
ΑΕΚ, γιατί ήταν προσφυγικά και προοδευτικά σωματεία. Μας θύμισε μάλιστα ότι
στην ΑΕΚ είχαν σταδιοδρομήσει, μεταξύ 1952-1963, τρεις άσοι της άμυνας του
Πανερυθραϊκού: ο αξέχαστος Θανάσης Τσαγκάρης, ο Πέτρος Σταματελόπουλος και ο
Αντώνης Αντζουλάτος. Ο Νίκος δεν ξεχνούσε ότι, με συντροφιά παλιούς
συναδέλφους του, περνούσε πολλά μεσημέρια και βράδια στο κουτούκι της οδού
Ευαγγελιστρίας. Κοντά τους κι ένας βετεράνος Μικρασιάτης, ο Μικέλος Γκαμέλης,
που ανήκε στην ΕΔΑ, και έπιανε πολύ συχνά συζήτηση με τον Γεώργιο Παπανδρέου
και με τον Ανδρέα όταν είχε εκλεγεί βουλευτής το 1964. Τότε όλοι ήξεραν τη
χασαποταβέρνα του Κιάχου.

Σήμερα λειτουργεί ακριβώς στον ίδιο χώρο με νέα φίρμα: «Το ταβερνάκι της
Δέσποινας». Η ιστορία του μαγαζιού, όμως, αρχίζει από το 1927, με την επωνυμία
«Του γιαούρτι» και ιδιοκτήτες ήταν κάποιοι από τους πρώτους πρόσφυγες της
Μικράς Ασίας. Λίγο πριν από τη ναζιστική κατοχή η Μαρίτσα Κιάχου, με τα τρία
αγόρια της, Κώστα, Λευτέρη και Νίκο, άνοιξαν στις δύο αίθουσες ταβέρνα και
κρεοπωλείο. Ο Νίκος ήταν ταβερνιάρης και ο Κώστας κρεοπώλης. Αυτό το
«Ταβερνάκι της Δέσποινας» έχει γνωρίσει μεγάλες δόξες, γιατί εκεί μέσα έσμιγαν
πολιτικές και πνευματικές προσωπικότητες με τον απλό κόσμο και γίνονταν
αξέχαστα γλέντια. Μεταξύ 1930-1940, θυμάται ένας γηγενής της περιοχής, ο
Γιάννης ο Καλαματιανός, η Νέα Ερυθραία ήταν το ωραιότερο προάστιο της Αττικής.
Ένα απέραντο δάσος, όπου παραθέριζαν εκατοντάδες Αθηναίοι αλλά και κόσμος από
κοντινές προς την Αττική περιοχές. Οι κάτοικοι της Νέας Ερυθραίας νοίκιαζαν
τότε τα σπίτια τους για τη θερινή σεζόν, ενώ λειτουργούσε κι ένα καταπληκτικό
ξενοδοχείο (σε πετρόχτιστο και ευρύχωρο κτίριο), ο θρυλικός «Φάρος», του
Σωτήρη Κούρτη. Το ξενοδοχείο αυτό βρισκόταν εκεί που λειτουργεί σήμερα το
εμπορικό κέντρο με τα κακόγουστα γυάλινα κτίρια. Τα γεγονότα του χτες
ξαναγυρίζουν τώρα στη σκέψη της Δέσποινας Μούσα, που έχει τη γενική ευθύνη για
το «ταβερνάκι της». Το μαγαζί μέχρι το 1980 ανήκε στον Νίκο Κιάχο. Μετά τον
θάνατό του και για δέκα χρόνια άλλαξε δέκα ιδιοκτήτες. Από το 1991, όμως, το
πήρε η Δέσποινα, μια ψηλή και ευχάριστη λεβεντογυναίκα, που το κρατά
παραδοσιακό σε όλα του. Καταπληκτικός ο διάκοσμος, με ηπειρώτικα και σκυριανά
μοτίβα, καθώς και τα μπατίκ της Ρούλας Παντελάκη, τραπεζάκια με πράσινα καρό
υφασμάτινα τραπεζομάντιλα. Ο σεβασμός στην παράδοση λοιπόν είναι δεδομένος και
κυρίως στην κουζίνα, όπου ετοιμάζει τις σπεσιαλιτέ η ίδια η κυρία Δέσποινα. Οι
γεύσεις είναι, ασφαλώς, για κάθε γούστο: τηγανοτυρόπιτα, κεφτεδάκια τηγανητά,
μελιτζανοσαλάτα πολίτικη, ταραμοσαλάτα σπιτική, φάβα, φασόλια μαυρομάτικα,
γαύρος ξιδάτος, πατάτες τηγανητές (φρέσκες), λουκάνικο στα κάρβουνα, γαρδούμπα
λαδορίγανη, ιμάμ μπαϊλντί, χόρτα εποχής, κολοκυθάκια βραστά, ποικιλία από
σαλάτες. Στα μαγειρευτά μπορείτε να ζητήσετε: κόκορα (χωριάτικο) κοκκινιστό με
μακαρονάδα, κρασομεζέ με πατάτες τηγανητές, σουτζουκάκια σμυρναίικα με πιλάφι,
χουνκιάρ μπαγιαρντί, μελιτζάνα ψητή με κρέας και πουρέ. Μερικές φορές
υπάρχουν: μουσακάς και ντομάτες, μελιτζάνες και πιπεριές γεμιστές με ρύζι.
Ψητά της ώρας: γιαουρτλού, τεριάκι φιλέτο (καυτερό) μοσχαρίσιο, μπριζόλα
γάλακτος μοσχαρίσια, φιλέτο, μπιφτέκι, τιμπόν στέικ, τεριάκι κοτόπουλο και
κοτόπουλο σχάρας.

Επιδόρπια: γιαούρτι με μέλι και γλυκό κουταλιού, μήλο ψητό με σαντιγί, χαλβάς
«Αττική», καρυδόπιτα, κυδώνι ψητό, μηλόπιτα αμερικάνικη, φρούτα εποχής.

Κρασιά, βαρελίσια από την Παλιοπαναγιά Θηβών. Λευκό και κόκκινο. Υπάρχουν και
εμφιαλωμένα. Οι εκπλήξεις της βραδιάς κρύβονται στη μουσική και τα ωραία
ανέκδοτα της κυρίας Δέσποινας.

«ΤΟ ΤΑΒΕΡΝΑΚΙ ΤΗΣ ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ» (Ευαγγελιστρίας 16 – Νέα Ερυθραία, τηλ.:
8072.262 και 6205.008). Το μαγαζί είναι κλειστό τις Κυριακές.