Κατέστρεψαν χιλιάδες έργα τέχνης με πέτρες, ρόπαλα και τσεκούρια

Εθνικό Μουσείο της Καμπούλ. Ό,τι απομένει σήμερα από το μουσείο, φυλάσσεται από τους στρατιώτες της Βόρειας Συμμαχίας

Οπλισμένοι με πέτρες, ρόπαλα και τσεκούρια, κατέστρεψαν πέρυσι, μέσα σε δύο
ημέρες, 2.750 εκθέματα του Εθνικού Μουσείου της Καμπούλ. Απεικόνιζαν έμβια
όντα και “προσέβαλλαν”, ως εκ τούτου, τον Αλλάχ. Νόμιζε κανείς ότι η
εκστρατεία των Ταλιμπάν εναντίον της πολιτιστικής κληρονομιάς του Αφγανιστάν
περιορίστηκε στην ανατίναξη των δύο βουδιστικών αγαλμάτων στο Μπαμιάν;

“Δεν ξέρω γιατί έγιναν εχθροί της κληρονομιάς μας”, λέει σήμερα ο Μιρ Αμπντούλ
Ραούφ Ζακέρ, αρχαιολόγος και διευθυντής του Ινστιτούτου Ιστορίας στην Αφγανική
Ακαδημία Επιστημών. “Δεν νομίζω ότι προσπαθούσαν να τιμωρήσουν τον έξω κόσμο
πάντως, διότι όταν ένας πατέρας αντιμετωπίζει μια δύσκολη κατάσταση, δεν
σκοτώνει ποτέ το ίδιο του το παιδί”. Ο Ζακέρ εργαζόταν επί χρόνια στο Εθνικό
Μουσείο της Καμπούλ. Το ίδιο και ο ιστορικός Γιαχία Μοχεμπζαντάχ. Βρίσκονταν
εκεί την ημέρα που δύο υπουργοί του καθεστώτος των Ταλιμπάν, ο υπουργός
Πολιτισμού, Κουουντρατουλάχ Τζαμάλ και ο υπουργός Οικονομικών, Αγκαζάν Μοτάσεμ
ήρθαν για “ξενάγηση”. Έτσι τους είπαν. “Όταν μπήκαν όμως”, λέει ο
Μοχεμπζαντάχ, “άρχισαν να συμπεριφέρονται σαν πεινασμένη τίγρη που αναζητεί το
θήραμά της”.

Οι υπουργοί γύρισαν όλες τις πτέρυγες, επιθεωρώντας τα εκθέματα και
ξεχωρίζοντας αυτά που απεικόνιζαν έμβια όντα. Την πρώτη εκείνη ημέρα,
επεχείρησαν να σπάσουν τα “βέβηλα” έργα τέχνης με πέτρες. Την επομένη, έφεραν
τσεκούρια. Και αμέσως μετά, κάλεσαν ενισχύσεις: στρατιώτες Ταλιμπάν,
οπλισμένους με ρόπαλα. Συνολικά, κατέστρεψαν 2.750 εκθέματα. Μάταια
παρακαλούσαν για έλεος οι δύο αρχαιολόγοι. “Μας είπαν ότι αν επιχειρούσαμε να
εμποδίσουμε την καταστροφή, θα μας έσπαγαν τα χέρια με τα ίδια τσεκούρια.
Απολάμβαναν τόσο πολύ αυτό που έκαναν…”. Ο Μοχεμπζαντάχ και ο Ζακέρ
κατάφεραν, πάντως, να κρύψουν μερικά αγάλματα. Ανάμεσά τους και ένα
αγαλματίδιο του Βούδα από τον 7ο αιώνα.

Το 1992, το Εθνικό Μουσείο της Καμπούλ είχε περίπου 34.000 εκθέματα. Κάποια
από αυτά αριθμούσαν 4.000 χρόνια ζωής. Το 1996, όταν κατέλαβαν την εξουσία οι
Ταλιμπάν, έπειτα από τέσσερα χρόνια εμφυλίου πολέμου, είχε ήδη χάσει το 70%
των θησαυρών του. Ένας τουριστικός οδηγός για το μουσείο, που είχε εκδώσει η
αφγανική κυβέρνηση το 1974, είναι σήμερα το μοναδικό του ενθύμιο από όλα όσα
χάθηκαν υπό το μένος των Ταλιμπάν.