ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η προδοσία των μισθωτών

Ποια ήταν η μεγαλύτερη έκπληξη των ιταλικών εκλογών; Οι υπάλληλοι και οι
εργάτες του Νότου. Που ψήφισαν μαζικά Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου: «Ποιος είναι ο ωραιότερος αποδιοπομπαίος τράγος του βασιλείου;» (του Αλτάν, από τη «Ρεπούμπλικα»)

Μύθος πρώτος: η ταξική διάρθρωση μιας κοινωνίας είναι μια έννοια που έχει
ξεπεραστεί. Η ιταλική κεντροαριστερά, που νόμιζε πως η ψήφος σε ένα κόμμα δεν
υπαγορεύεται πλέον από τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας του ψηφοφόρου,
διαπιστώνει έκπληκτη πως στη Βόρεια Ιταλία οι ελεύθεροι επαγγελματίες ψήφισαν
τελείως διαφορετικά από τους απασχολούμενους με σχέση εξαρτημένης εργασίας.
Στους πρώτους, ο Οίκος των Ελευθεριών έλαβε 60% και η Ελιά 30%. Στους
δεύτερους, η Ελιά ξεπέρασε τον αντίπαλό της κατά 8 με 10 ποσοστιαίες μονάδες.

Μύθος δεύτερος: οι κάτοικοι των φτωχών περιοχών εναποθέτουν τις ελπίδες τους
στα προοδευτικά κόμματα. Στη Νότια Ιταλία, τόσο οι ελεύθεροι επαγγελματίες
(επιχειρηματίες, καλλιτέχνες, έμποροι) όσο και οι απασχολούμενοι με σχέση
εξαρτημένης εργασίας (υπάλληλοι, τεχνικοί, εργάτες) στράφηκαν μαζικά στον
Μπερλουσκόνι. Η επίθεση που εξαπέλυσε η Ελιά τις τελευταίες ημέρες της
προεκλογικής εκστρατείας εναντίον του Μπόσι και των αποσχιστικών του ιδεών δεν
είχε κανένα αποτέλεσμα, σχολιάζει στη Ρεπούμπλικα ο Στέφανο Ντράγκι,
καθηγητής μεθοδολογίας των κοινωνικών επιστημών στο Μιλάνο. Οι μισθωτοί του
Νότου ψήφισαν τον Μπερλουσκόνι με διαφορά 8 έως 10 μονάδων, που σε ορισμένες
περιπτώσεις φτάνει τις 15 με 20. Αυτοί ευθύνονται για την ήττα του Ρουτέλλι.

Μύθος τρίτος: οι νέοι ψηφίζουν «αλλιώς», είτε προοδευτικότερα είτε
συντηρητικότερα. Η ανάλυση του ιταλικού εκλογικού τοπίου δείχνει ότι ο
καθοριστικός παράγων της ψήφου δεν είναι η ηλικία, αλλά οι κοινωνικές
συνθήκες. Οι φοιτητές ψηφίζουν Ρουτέλλι και οι νεαροί εργαζόμενοι
Μπερλουσκόνι, στο σύνολό τους όμως οι νέοι ψηφίζουν όπως και οι μεγάλοι.
Νεανική ψήφος δεν υπάρχει. Ακόμη και η προσέλευσή τους στις κάλπες είναι η
ίδια με τον μέσο όρο: 81,2% ψήφισαν για τη Βουλή, 81,3% για τη Γερουσία.
Σημαντικές διαφορές δεν παρατηρούνται ούτε ως προς το φύλο. Οι άνδρες ηλικίας
18 ως 24 ετών ψήφισαν Ελιά κατά 31% και κεντροδεξιά κατά 31,5%, ενώ στις
γυναίκες της ίδιας ηλικίας τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 36% και 35,5%. Το μόνο
που μπορεί να κρατήσει κανείς, είναι ότι οι νέοι συμπαθούν περισσότερο τα
μικρά κόμματα. Με την πόλωση που κυριάρχησε όμως στην Ιταλία, το στοιχείο αυτό
δεν έπαιξε ρόλο.

Μύθος τέταρτος: η υψηλή συμμετοχή στις εκλογές ευνοεί την Αριστερά. Οι Ιταλοί
προσήλθαν μαζικά στις κάλπες, και το αποτέλεσμα ήταν να αναδείξουν το «Φόρτσα
Ιτάλια» πρώτη δύναμη με το μεγαλύτερο ποσοστό που έχει λάβει ιταλικό κόμμα από
τότε που κατέρρευσε η Χριστιανοδημοκρατία. Η αλήθεια είναι ότι η αυξημένη
συμμετοχή παρατηρήθηκε κυρίως στον Βορρά, και ευνόησε πράγματι την
κεντροαριστερά. Η διαφορά όμως εκεί ήταν τόσο μεγάλη, που ήταν αδύνατον να καλυφθεί.