«Ηθικά ακατάλληλος» για πρόεδρος

Βαλεντίν Πανιάγα. Η παραίτηση Μαρκές φαίνεται να ανοίγει τον δρόμο για τον εκ της αντιπολίτευσης νέο πρόεδρο του Κογκρέσου

Οι πράκτορές του είχαν αποκαλύψει μια συνωμοσία από στρατηγούς που πρόσφατα
είχαν εκδιωχθεί. Ένας αποστάτης λοχαγός με ένα λοστό και ένα πυροβόλο όπλο
βρισκόταν ήδη μέσα στο προεδρικό μέγαρο. Σε απόσταση μερικών εκατοστών από το
υπνοδωμάτιο του προέδρου ­ και από τη ζωή τού Φουχιμόρι ­ ο επίδοξος δολοφόνος
συνελήφθη από τους φρουρούς του μεγάρου. Εκείνη τη νύχτα ο Φουχιμόρι, γιος
μεταναστών από την Ιαπωνία, κατέφυγε στο μοναδικό μέρος στη Λίμα όπου
αισθανόταν πραγματικά ασφαλής: στην ιαπωνική πρεσβεία.

Κατά περίεργο τρόπο, έχοντας στη μνήμη εκείνη τη νύχτα πριν από οχτώ χρόνια,
προστίθεται ένα επιχείρημα που στηρίζει την απόφαση του Φουχιμόρι να στείλει
από την Ιαπωνία με επιστολή την παραίτησή του στο Κογκρέσο του Περού,
ανοίγοντας στην ουσία μια νέα σελίδα στην ιστορία της χώρας του. Αντιμέτωπος
με την απώλεια της σιδηράς πυγμής του στην εξουσία του Περού, σύμφωνα με
πηγές, ο πρώην απόλυτος άρχοντας ήταν πανικοβλημένος, σε σύγχυση και
αναζητούσε καταφύγιο. Ο Φουχιμόρι έφτασε στην Ιαπωνία την περασμένη Παρασκευή.
Σε συνέντευξή του στο ισπανικό πρακτορείο ειδήσεων EFE δήλωσε ότι σκόπευε να
μείνει στην Ιαπωνία επ’ αόριστον. Με την αναγγελία της παραίτησής του, ό,τι
λίγο είχε μείνει στην πατρίδα του να θυμίζει τη δύναμή του κατέρρευσε. Το
Κογκρέσο, στα χέρια της αντιπολίτευσης από την περασμένη εβδομάδα, απέρριψε
την παραίτηση σε ειδική συνεδρίαση και απομάκρυνε επίσημα ως “ηθικά
ακατάλληλο” τον Φουχιμόρι. Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία του Περού που συνέβη
αυτό.

Ο Ρικάρντο Μαρκές, δεύτερος αντιπρόεδρός του, ήταν ο δεύτερος στη γραμμή για
την προεδρία, διότι ο πρώτος αντιπρόεδρος είχε ήδη παραιτηθεί. Και αυτός όμως
παραιτήθηκε τονίζοντας ότι ο Φουχιμόρι “βύθισε το έθνος σε κρίση”,
παραιτούμενος από το εξωτερικό.

Η παραίτηση Μαρκές άνοιξε τον δρόμο για τον εκ της αντιπολίτευσης νέο πρόεδρο
του Κογκρέσου, μετριοπαθή Βαλεντίν Πανιάγα, να αναλάβει καθήκοντα προσωρινού
προέδρου έως τις εκλογές που έχουν προγραμματιστεί να διεξαχθούν στις 8
Απριλίου. Η πρώτη κίνηση του Πανιάγα ήταν να ονομάσει πρωθυπουργό τον πρώην
γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Χαβιέ Πέρες ντε Κουέγιαρ, πολιτικό αντίπαλο του
Φουχιμόρι στις εκλογές του 1995. Κύρια αρμοδιότητα των δύο είναι να
εξασφαλίσουν τη διενέργεια ελεύθερων και δίκαιων εκλογών τον Απρίλιο.

Το σύνθημα: «Ούτε να ξεχάσετε ούτε να δώσετε χάρη στον Φουχιμόρι και στον Μοντεσίνος». Γκράφιτι σε δρόμο της πρωτεύουσας του Περού, Λίμα

Καθώς τα φορτηγά για τη μετακόμιση κύκλωναν το μέγαρο και η κόρη τού
Φουχιμόρι, Κέικο Σοφία, μετέφερε τα πράγματα της οικογένειας, το τέλος
διαγραφόταν σκληρό και πικρό για το δεκαετές πολιτικό δράμα ενός από τους
μακροβιότερους ηγέτες της Νότιας Αμερικής.

Μαζί με όλα αυτά αποσυρόταν και η επί μακρόν εικόνα του Φουχιμόρι, του άλλοτε
πρύτανη πανεπιστημίου που μεταβλήθηκε σε δραστήριο Περουβιανό σαμουράι, ο
οποίος κατέκτησε το ενδιαφέρον του κόσμου συνθλίβοντας δύο ανταρτικά κινήματα,
κατανικώντας τον υπερπληθωρισμό και συστήνοντας προγράμματα κοινής ωφέλειας
προς ενίσχυση των φτωχών. Αυτό που τώρα ερχόταν στο προσκήνιο, αντίθετα, ήταν
η εικόνα ενός απεγνωσμένου άνδρα που το είχε βάλει στα πόδια, απρόθυμος να
αντιμετωπίσει μια χώρα όπου πλέον δεν ασκούσε τον πλήρη έλεγχο.

“Ο Φουχιμόρι μάς συνεπήρε κυρίως επειδή ήταν πολύ δύσκολο να τον καταλάβουμε ­
διότι είναι Ιάπωνας και ταυτόχρονα Λατινοαμερικανός ­ και αυτή η περίεργη
μείξη τον καθιστά απρόβλεπτο”, υποστηρίζει η Σάλι Μπάουεν, συγγραφέας της
βιογραφίας “Οι φάκελοι του Φουχιμόρι”. “Ακόμη και σήμερα, καθώς γράφουμε το
‘κληροδότημά του’, θα υπάρξουν χωρίς αμφιβολία δύο σχολές σκέψης” πρόσθεσε.
“Αυτή των φτωχών του Περού ­ που μπορεί ακόμη να τον θυμούνται ως τον καλύτερο
πρόεδρο που είχε ποτέ το έθνος ­ και εκείνη όλων των άλλων, των πνευματικών
ανθρώπων, των πολιτικών της αντιπολίτευσης, των αστών, που θα τον βλέπουν ως
τον άνθρωπο που περιβλήθηκε από διαφθορά και κατέστρεψε τη δημοκρατία στο
Περού”.

Η κληρονομιά

Αλμπέρτο Φουχιμόρι. Ίσως επιφυλάσσει κι άλλη έκπληξη

Το κληροδότημα του Φουχιμόρι ­ κάτι που ο πρόεδρος συχνά χαρακτήριζε σημαντικό
γι’ αυτό που αποκαλούσε “ανατολίτικη αίσθηση τιμής” ­ φάνηκε να διακυβεύεται
περισσότερο από ποτέ. Υπουργοί του δήλωσαν αγανακτισμένοι με την απόφασή του
να παραιτηθεί “έναν ωκεανό μακριά”, εγκαταλείποντας τη χώρα στην κρίση που ο
ίδιος απέτυχε να αντιμετωπίσει. Επιπροσθέτως, ο περουβιανός Τύπος έγραψε ότι ο
Φουχιμόρι μπορεί να εκμεταλλεύτηκε τη σύντομη στάση του στη Σιγκαπούρη για να
μεταφέρει 18 εκατομμύρια δολάρια σε τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ιαπωνία. Στη
συνέντευξη που παραχώρησε ο Φουχιμόρι στο ισπανικό πρακτορείο αρνήθηκε τις
κατηγορίες.

“Θα πρέπει να διεξαχθεί έρευνα εναντίον του για το καλό της χώρας και για το
δικό του καλό” δήλωσε η Σουζάνα Χιγκούτσι, πρώην σύζυγός του και μέλος της
αντιπολίτευσης στο Κογκρέσο. “Πρέπει να γυρίσει. Δεν μπορεί να κρυφτεί στην
Ιαπωνία. Δεν είναι αυτός ο άντρας που παντρεύτηκα. Τι τον άλλαξε; Η εξουσία,
τα χρήματα και ο Βλαντιμίρο Μοντεσίνος”.

Τον Σεπτέμβριο ο Μοντεσίνος ­ πρώην αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών του Περού
και σύνδεσμος με τη CIA ­ ενεπλάκη σε σκάνδαλο δωροδοκίας και παράνομης
ανταλλαγής όπλων αντί ναρκωτικών με Κολομβιανούς αντάρτες, γεγονός που
συντάραξε την κυβέρνηση Φουχιμόρι. Και αυτό, τέσσερις μόλις μήνες μετά την
άνευ προηγουμένου και για πολλούς διάτρητη ­ από εκλογικές απάτες ­ εξασφάλιση
της τρίτης θητείας του Φουχιμόρι στην προεδρία.

Υπό την πίεση της λαϊκής κατακραυγής, ο πρώην ισχυρός άνδρας του Περού όρισε
νέες εκλογές και υποσχέθηκε να μη συμμετάσχει. Στα τέλη Ιουλίου αναμένεται να
αναλάβει τα καθήκοντά του νέος πρόεδρος, εκτός κι αν, όπως προειδοποιούν
Περουβιανοί, ο Φουχιμόρι τούς επιφυλάσσει κι άλλη έκπληξη.