Δύο γραμμές για την μετα-ΟΝΕ εποχή

Ο Κώστας Σημίτης, την ώρα που θα τσουγκρίζει στη Σάντα Μαρία ντα Φέιρα με τους
αρχηγούς των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης το ποτήρι του με την σαμπάνια –
και θα δέχεται τα συγχαρητήρια για την ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ – θα έχει
κάθε δικαίωμα να μη «φορτώσει» τον εγκέφαλό του με… άγχος πίσω στην πατρίδα:
τον κ. Χριστόδουλο, το γερακίσιο βλέμμα των Αμερικανών για την τρομοκρατία και
άλλα συναφή.

Ενδεχομένως όμως να θυμηθεί – με την έννοια της αναπόλησης περισσότερο – πως
την ώρα που αγωνιζόταν να πετύχει κάποιους αριθμούς απαραίτητους για την
ονομαστική σύγκλιση, ήταν υποχρεωμένος να λαμβάνει υπόψη και τις πιέσεις
κορυφαίων στελεχών και συνεργατών του για διατήρηση του «κοινωνικού προσώπου
του ΠΑΣΟΚ». Και η αναπόληση αυτή υποχρεωτικά φέρνει στο παρόν, καθώς, όπως
έχει γίνει φανερό σε αλλεπάλληλες συνεδριάσεις κυβερνητικών και κομματικών
οργάνων, υπάρχουν – ή επαναδιατυπώνονται – δύο πολιτικές γραμμές: η μία, με
επικεφαλής τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας, Γιάννο Παπαντωνίου, υποστηρίζει σε
γενικές γραμμές τη διατήρηση της ίδιας πολιτικής, και από εδώ και στο εξής, με
κάποιες μικρές «επιδιορθώσεις» στο ζήτημα των δαπανών. Η άλλη, με επικεφαλής
τους «συνήθεις» υπόπτους – τον Άκη Τσοχατζόπουλο και τη Βάσω Παπανδρέου –
επικουρούμενους από τον αρμόδιο για την κοινωνική πολιτική πλέον Τάσο
Γιαννίτση, επιμένει πως η προεκλογική δέσμευση του ΠΑΣΟΚ για «πρώτη
προτεραιότητα στην κοινωνική πολιτική» όχι μόνο πρέπει να υλοποιηθεί, αλλά
έχει και κάθε δυνατότητα να γίνει πράξη.

Στη Σίφνο

Εν μέσω αυτών των δύο γραμμών ο κ. Σημίτης, αμέσως μετά τις διακοπές του τον
Αύγουστο, στη Σίφνο όπως πάντα, θα πρέπει να αποφασίσει «με ποιους θα πάει και
ποιους θα αφήσει». Για την ακρίβεια, το πρώτο που θα πρέπει να αποφασίσει
είναι τι μέλλει γενέσθαι με το πλεόνασμα των εσόδων του πρώτου εξαμήνου του
2000, το οποίο – σύμφωνα με τον κ. Παπαντωνίου – ανέρχεται στα 370
δισεκατομμύρια δραχμές.

«Δώσε τα για να μειώσουμε τους φόρους», λένε οι μεν – κι έχουν ίσως τα δίκια
τους – είναι ένα μέτρο που γίνεται άμεσα αντιληπτό από κάποια τουλάχιστον
στρώματα της κοινωνίας. Εν πάση περιπτώσει, από αυτά που έχουν – και άρα
πληρώνουν φόρους. Και από αυτά θα υπάρχει ευθέως πολιτικό όφελος. «Δώσε τα για
την κοινωνική πολιτική, για την υγεία, την παιδεία, την καταπολέμηση της
φτώχειας και του αποκλεισμού, την ενίσχυση της απασχόλησης, τον εκσυγχρονισμό
της δημόσιας διοίκησης – για όλα αυτά που παραπονούνται οι πολίτες», του λένε
οι δε – επιστρατεύοντας με τη σειρά τους τις προεκλογικές δεσμεύσεις και τα
«ελλείμματα» που παρουσιάζει η κοινωνική πολιτική.

«Λαϊκές μορφές»

Η σύγκρουση αυτών των δύο γραμμών στην κυβέρνηση παίρνει συχνά και πιο «λαϊκές
μορφές». Για παράδειγμα, σε πρόσφατη συνεδρίαση του Εκτελεστικού Γραφείου του
ΠΑΣΟΚ ο κ. Παπαντωνίου – που δεν μετέχει στο όργανο – βρέθηκε στο στόχαστρο
εξαιτίας της δήλωσής του ότι δεν αποκλείεται στο πλαίσιο των ιδιωτικοποιήσεων
να εκχωρηθεί και το 51%. «Δεν τα είχαμε πει αυτά προεκλογικά», επεσήμαναν
κορυφαία στελέχη του Ε.Γ. – ξεχνώντας, προφανώς, ότι απλώς το θέμα είχε αφεθεί
ανοικτό. «Πότε συζητήσαμε εδώ τις ιδιωτικοποιήσεις;», αναρωτήθηκαν άλλοι, ενώ
κάποιοι τρίτοι έθεσαν το ζήτημα του «πώς κρατιέται ο κρατικός έλεγχος χωρίς το
51%».

Αψιμαχίες

Λίγες ώρες αργότερα, στο «πανηγυρικό» Υπουργικό Συμβούλιο για την ένταξη της
χώρας στην ΟΝΕ σημειώθηκαν και οι πρώτες αψιμαχίες. Για επέκταση της μερικής
απασχόλησης έκανε λόγο ο κ. Παπαντωνίου υπερασπιζόμενος τις μεταρρυθμίσεις
στην αγορά εργασίας ως προαπαιτούμενο της δημιουργίας απασχόλησης, για
λανθασμένα στοιχεία και κινδύνους περαιτέρω επιδείνωσης της ανεργίας
προειδοποίησε ο έως χθες τεχνοκράτης κ. Γιαννίτσης. Αποτέλεσμα; το… ραντεβού
τον Αύγουστο.

Ασφαλώς, κανείς δεν μπορεί να προδικάσει τι θα κρίνει ο Κώστας Σημίτης. Εάν
όμως διαβάσει προσεκτικά την ομιλία του στο Ζάππειο, για την είσοδο της χώρας
στην ΟΝΕ, μπορεί «ανάμεσα στις γραμμές» να δει μια γενική αντίληψη: ότι θα
πράξει – με τη χώρα του στον σκληρό πυρήνα της Ευρώπης – αυτό που επιβάλει η
Ευρώπη: δεσμεύσεις εκεί που χρειάζονται κι απελευθερώσεις εκεί που επίσης χρειάζονται…