Ο μαύρος χρυσός πάλι στα ύψη

«Ο κορεσμός δημιουργεί προβλήματα στον ΟΠΕΚ», «Ανήσυχοι οι παραγωγοί της
Βόρειας Θάλασσας», «Αυξάνονται οι τιμές», είναι μερικοί μόνο από τους τίτλους
του διεθνούς Τύπου που ανταποκρίνονται στην εμμονή που έχει κυριεύσει τον
κόσμο για τις τιμές του πετρελαίου. Η τιμή του βαρελιού στα 18$ έχει σχεδόν
διπλασιαστεί, αφού τον Δεκέμβριο είχε πέσει κάτω από τα 10$.

Γι’ αυτούς που ανησυχούν, η ανακούφιση ήταν μεγάλη. Γιατί, όμως, τόση φασαρία
για τις τιμές του πετρελαίου; Η απάντηση είναι ότι το πετρέλαιο είναι ζωτικής
σημασίας για την παγκόσμια οικονομία. Ξεχάστε τον χρυσό. Ο κόσμος πλουτίζει με
μαύρο χρυσό. Σκεφτείτε πόσα πράγματα στηρίζονται στον ηλεκτρισμό, από τις
οικοσυσκευές ώς τη βαριά βιομηχανία, τα εργοστάσια και τις διεθνείς
χρηματαγορές. Οι περισσότεροι σταθμοί ηλεκτρικού ρεύματος χρησιμοποιούν
πετρέλαιο ή αέριο για την παραγωγή ηλεκτρισμού ενώ στο πετρέλαιο στηρίζεται το
40% της παγκόσμιας ενέργειας. Η σημασία του πετρελαίου στον πολιτισμένο κόσμο
είναι ουσιαστική. Οι βιομηχανίες πλαστικών και πετροχημικών επίσης στηρίζονται
στο πετρέλαιο, όπως και οι αγροκαλλιέργειες.

Μπορεί να μην το συνειδητοποιούμε, αλλά ο καθένας μας επηρεάζεται από τις
τιμές του πετρελαίου. Οι υψηλές αυξάνουν το κόστος παραγωγής για τη βιομηχανία
και εν συνεχεία επιβραδύνουν τις οικονομίες. Το ακριβό πετρέλαιο πλήττει τους
οδηγούς, αυξάνει το κόστος μεταφορών στις επιχειρήσεις, θέτει σε κίνδυνο το
εργατικό δυναμικό με απολύσεις, τροφοδοτεί τον πληθωρισμό ενώ αυξάνει
κατακόρυφα τις τιμές των ειδών πρώτης ανάγκης, όπως το ψωμί και το βούτυρο, τα
ρούχα και τα κομπιούτερ.

Οι φυσικές πηγές

Ωστόσο, αν οι τιμές πετρελαίου είναι χαμηλές, υπάρχει ο κίνδυνος απώλειας για
τις φυσικές πηγές και τους παραγωγούς κυρίως των αναπτυσσόμενων χωρών. Πέρυσι,
η αξία του μαύρου χρυσού άρχισε να πέφτει φτάνοντας κάτω από 10 δολάρια το
βαρέλι ­ τιμή ρεκόρ για την τελευταία 30ετία εξαιτίας του αργού πετρελαίου που
πλημμύρισε την αγορά. Κάποιοι φοβήθηκαν ότι θα φτάσει τα 5 δολάρια το βαρέλι.
Τα έσοδα για τις χώρες του ΟΠΕΚ το 1998 μειώθηκαν κατά 30% ή 50 δισεκατομμύρια δολάρια.

Βασική αιτία ήταν η περιορισμένη ζήτηση, κυρίως στην Ασία, έπειτα από την
οικονομική κρίση του περασμένου χρόνου. Ο ΟΠΕΚ αντέδρασε συμφωνώντας στη
μείωση της παραγωγής έως τα 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ώστε οι τιμές να
ανακάμψουν. Παρ’ όλα αυτά, κάποιοι παραγωγοί, κυρίως σε χώρες της Λατινικής
Αμερικής, φαίνεται δεν υπάκουσαν. Ιστορικά, ο Οργανισμός είχε δυσκολία στην
εφαρμογή των συμφωνιών και την αποφυγή παραβάσεων.

Και άλλες συγχωνεύσεις

Άλλη μια επίδραση της πτώσης των τιμών ήταν η μανία συγχώνευσης που κυρίευσε
τους πετρελαϊκούς κολοσσούς. Η ανάληψη του ελέγχου της Amoco από την ΒΡ τον
Δεκέμβριο δημιούργησε την ΒΡ Amoco. Στη συνέχεια, η νέα εταιρεία επεξέτεινε τα
δίχτυα της στην αμερικανική εταιρεία Atlantic Richfield. Η TotalFina απάντησε
με την αντίπαλη Elf Aquitaine.

Ο επόμενος στόχος, λένε όσοι ασχολούνται, είναι δύο επίσης πολύ γνωστά ονόματα
του πετρελαϊκού κόσμου: Texaco και Chevron. Ωστόσο, αυτό που απασχολεί τους
γίγαντες του μαύρου χρυσού και τους μετόχους τους για το άμεσο μέλλον είναι το
πόσο θα αντέξουν να κρατηθούν οι σημερινές τιμές. Υπήρχαν πάντα οι φόβοι ­ και
υποστηρίζονταν σθεναρά από τους οικολόγους ­ ότι τα αποθέματα σε πετρέλαιο
διεθνώς δεν θα αργήσουν να εξαφανιστούν. Και αυτοί οι φόβοι είναι αδύνατο να εξαλειφθούν.

Στην άλλη πλευρά της ζυγαριάς, πρόσφατη έρευνα της ΒΡ Amoco είναι
καθησυχαστική, τουλάχιστον προς το παρόν. Σύμφωνα με τα αποτελέσματά της, τα
σημερινά αποθέματα σε πετρέλαιο δεν έχουν εξαντληθεί πλήρως και, αν η
κατανάλωση συνεχιστεί με τους σημερινούς ρυθμούς, υπάρχουν αρκετά για να μας
καλύψουν τα επόμενα 41 χρόνια…