ΠΡΟΣΩΠΑ Ένας στρατευμένος διανοούμενος

Μισεί τον Πινοσέτ, αντιπαθεί την Αμερική, αποδοκιμάζει το ΝΑΤΟ: Χάρολντ
Πίντερ, ένας από τους ελάχιστους στρατευμένους Βρετανούς διανοούμενους.

Χάρολντ Πίντερ. Ουδέποτε δίστασε να παλέψει για τις πεποιθήσεις του

«Η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ μπορεί να συνοψιστεί ως εξής», έγραψε πρόσφατα
στην «Γκάρντιαν» ο μεγαλύτερος μεταπολεμικός θεατρικός συγγραφέας της
Βρετανίας. «Φίλα μου τον κώλο μόνος σου, αλλιώς θα το κάνεις με τις κλωτσιές».
Για τον Πίντερ, η Βρετανία είναι δορυφόρος των ΗΠΑ στον ίδιο βαθμό που η
Τσεχοσλοβακία ήταν δορυφόρος της Σοβιετικής Ένωσης. «Ξεχωρίζει επειδή
ελάχιστοι Άγγλοι διανοούμενοι στρατεύονται πολιτικά», λέει γι’ αυτόν στον
«Ομπσέρβερ» η Χίλλαρυ Ουεϊνράιτ, διευθύντρια του αριστερού περιοδικού «Κόκκινη
Πιπεριά». Και ο δημοσιογράφος και ιστορικός Τίμοθυ Γκάρτον Ας συμφωνεί και
«καρφώνει»: «Είναι δύσκολος στην αντιπαράθεση επιχειρημάτων επειδή στην
περίπτωσή του η πραγματικότητα υποχωρεί για να ταιριάξει στο όραμά του. Είναι
σαν να προσπαθείς να διαφωνήσεις με Ρώσο διανοούμενο». Σύμφωνα όμως με τον
θεατρικό κριτικό και βιογράφο του, τον Μάικλ Μπίλινγκτον, «η γλώσσα του Πίντερ
όταν επιτίθεται στην Αμερική είναι άμεση και απερίφραστη, αλλά δεν πιστεύω ότι
είναι απρόσεκτος. Εννοεί κάθε λέξη».

Το σίγουρο είναι ότι ο Πίντερ παραμένει συνεπής στις απόψεις του. Η πολιτική
στράτευσή του προηγήθηκε της επιτυχίας του ως θεατρικού συγγραφέα. Το 1948, 10
χρόνια πριν τραβήξει την προσοχή με το «Πάρτι Γενεθλίων», δήλωσε αντιρρησίας
συνείδησης και αρνήθηκε να υπηρετήσει τη θητεία του, καταλήγοντας στα
δικαστήρια. «Δεν είχε ακόμη κατακάτσει η σκόνη από τον τελευταίο πόλεμο και
μας προετοίμαζαν για τον επόμενο», είπε αργότερα. Ουδέποτε δίστασε να παλέψει
για τις πεποιθήσεις του ­ και κυριολεκτικά, αφού στα 28 του, έπαιξε ξύλο σ’
ένα μπαρ μ’ έναν αντισημίτη. Εκείνο όμως που τον ενθάρρυνε να στρατευθεί
δημόσια ήταν το αμερικανοκίνητο πραξικόπημα στη Χιλή κατά του προέδρου
Σαλβαδόρ Αλλιέντε. Έκτοτε ο αντιαμερικανισμός του δεν έπαψε να ενισχύεται.
«Στη Δύση μας ενθαρρύνουν να πιστεύουμε ότι έχουμε ένα ηθικό πλεονέκτημα, ότι
βρισκόμαστε σε μια ανώτερη ηθική θέση», είχε πει το 1984. «Αλλά οι ΗΠΑ
ανέτρεψαν το χιλιανό καθεστώς και κάνουν το ίδιο στη Νικαράγουα. Αν σφίγγεις
το χέρι δολοφόνων, δεν έχεις ηθική θέση».

Δραστηριοποιήθηκε κατά των πυρηνικών, υπέρ των αντιρρησιών συνείδησης, στη
Διεθνή Αμνηστία. Το 1988 έγραψε ένα μικρό θεατρικό έργο («Ορεινή Γλώσσα») με
θέμα τις διώξεις που υφίστανται οι Κούρδοι στην Τουρκία. Σήμερα, για τον
διάσημο συγγραφέα ο Μπλαιρ είναι «ο τρελός με τους πυραύλους», το ΝΑΤΟ
διαπράττει «λησταρχικές ενέργειες» στα Βαλκάνια και «οι Σέρβοι
δαιμονοποιούνται από τα βρετανικά ΜΜΕ για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας».