Η Ρωσία σε νέα πολιτική κρίση

Σε άλλη μία πολιτική κρίση βύθισε τη Ρωσία ο Μπόρις Γιέλτσιν, αποπέμποντας
χθες τον Γεβγκένι Πριμακόφ, τον τέταρτο πρωθυπουργό που πέφτει θύμα του Ρώσου
προέδρου εδώ και περίπου έναν χρόνο.

Σεργκέι Στεπάσιν. Από τον πόλεμο στην Τσετσενία στην πρωθυπουργία

«Σήμερα έλαβα τη δύσκολη απόφαση να απαλλάξω τον πρωθυπουργό Γεβγκένι
Μαξίμοβιτς Πριμακόφ από τα καθήκοντά του ως πρωθυπουργού», αναφέρεται στην
ανακοίνωση του Ρώσου προέδρου, ο οποίος επικρίνει τον αποπεμφθέντα πρωθυπουργό
για τη στασιμότητα της ρωσικής οικονομίας. Η ρωσική κοινή γνώμη αντιμετώπισε
με κατάπληξη την απόφαση του Ρώσου προέδρου να καρατομήσει τον Πριμακόφ, ο
οποίος θεωρείται ο πιο δημοφιλής και πιο αξιόπιστος πολιτικός στη χώρα.
Πολιτικοί αναλυτές θεωρούν την κίνηση του Γιέλτσιν αντιπερισπασμό με στόχο την
αποφυγή της καθαίρεσής του από τη Δούμα.

Έναν δικό του άνθρωπο, τον Σεργκέι Στεπάσιν, διόρισε ο Γιέλτσιν στην θέση του
Πριμακόφ. Ο Στεπάσιν θεωρείται ένας από τους βασικούς αρχιτέκτονες της
αποτυχημένης ρωσικής πολιτικής στην Τσετσενία. Γι’ αυτό είναι πιθανόν ο
διορισμός του να προκαλέσει αρνητικές αντιδράσεις από τους φιλελεύθερους
κύκλους, αλλά και από τους παραδοσιακούς αντιπάλους του Μπόρις Γέλτσιν.

«Παραιτήσου Γιέλτσιν»

Σε μία άμεση αντίδραση, η ρωσική Δούμα κάλεσε χθες τον Μπόρις Γέλτσιν να
παραιτηθεί, με απόφασή της η οποία όμως δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Η Δούμα
θα αποφανθεί αν θα επικυρώσει τον διορισμό της νέας κυβέρνησης υπό τον Σεργκέι
Στεπάσιν στις 19 Μαΐου. Αν ο Στεπάσιν αποτύχει να αποσπάσει την πλειοψηφία
στην 450μελή Δούμα, ο Γέλτσιν μπορεί να ξαναπροτείνει τον Στεπάσιν ή άλλον
υποψήφιο άλλες δύο φορές πριν διαλύσει τη Δούμα και προκηρύξει νέες εκλογές.

Η καθαίρεση

Η Δούμα, πάντως, αναμένεται να συνεχίσει τη διαδικασία της καθαίρεσης του
Ρώσου προέδρου εντός της εβδομάδας. Αν μία από τις πέντε κατηγορίες που
βαρύνουν τον Γέλτσιν (πρόκληση της κατάρρευσης της ΕΣΣΔ, βομβαρδισμός της
Βουλής το 1993, πόλεμος στην Τσετσενία, διάλυση Ενόπλων Δυνάμεων, εξοντωτική
και αντιλαϊκή οικονομική πολιτική) συγκεντρώσει περισσότερες από 300 ψήφους, ο
Γέλτσιν θα χάσει το δικαίωμα να διαλύσει τη Δούμα, ώσπου η μακρά αυτή
διαδικασία να φθάσει στο τελικό της στάδιο στην Άνω Βουλή.

Οι νομικοί υποστηρίζουν ότι το Σύνταγμα είναι ασαφές για το τι μπορεί να
συμβεί σε μια τέτοια περίπτωση και προειδοποιούν ότι μπορεί να παραλύσει
ολόκληρο το πολιτικό σύστημα, ενδεχόμενο που ίσως εξωθήσει κάποια από τις δύο
πλευρές σε μη συνταγματικές ενέργειες.

Έκκληση Ζιουγκάνοφ

Έκκληση στον λαό για ηρεμία και στις Ένοπλες Δυνάμεις να παραμείνουν πιστές
στον όρκο τους απηύθυνε χθες ο ηγέτης του ρωσικού Κομμουνιστικού Κόμματος
Γκενάντι Ζιουγκάνοφ, υποστηρίζοντας ότι «στη χώρα δρουν δυνάμεις ικανές να
οργανώσουν πραξικόπημα».

Οι κομμουνιστές και οι εθνικιστές, που ελέγχουν τη Δούμα, υποστηρίζουν τον
αποπεμφθέντα πρωθυπουργό Γεβγκένι Πριμακόφ. Το κόμμα Γιάμπλοκο, αν και
διατηρεί αποστάσεις από τον Πριμακόφ, έχει δηλώσει ότι θα ψηφίσει υπέρ της
αποπομπής του Γέλτσιν, λόγω του ρόλου του στον πόλεμο της Τσετσενίας. Ένας από
τους λίγους που στήριξαν την απόφαση του Γιέλτσιν ήταν ο βαθύπλουτος
επιχειρηματίας Μπόρις Μπερεζόφσκι, που, μαζί με άλλα μέλη της ρωσικής
ολιγαρχίας, είχε χάσει την επιρροή του επί πρωθυπουργίας Πριμακόφ. Την απόφαση
του Γιέλτσιν επήνεσε και ο Ανατόλι Τσουμπάις, ο αρχιτέκτονας του αμφιλεγόμενου
προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων.

Για πολλά χρόνια, ο Σεργκέι Στεπάσιν διακρίθηκε για τη σπάνια ικανότητα να
επιβιώνει από τις ίντριγκες του Κρεμλίνου.

Το 1993, στη σύγκρουση του Γιέλτσιν με τη Δούμα, προτίμησε να την εγκατελίψει
παρά να έρθει σε ρήξη με τον πρόεδρο. Αποδείχτηκε ότι έπραξε σοφά, αφού ο
Γιέλτσιν βομβάρδισε τη Δούμα και αργότερα ο Στεπάσιν εξασφάλισε μια υψηλή θέση
στις μυστικές υπηρεσίες.

Στα 47 του χρόνια, ο Στεπάσιν είναι ο πιο αφοσιωμένος άνθρωπος του Γιέλτσιν,
με ισχυρά ερείσματα στο Κρεμλίνο από τότε που ανέλαβε το υπουργείο Εσωτερικών,
πέρυσι τον Απρίλιο.

Βέβαια, στο παθητικό του, οι αντίπαλοί του του καταλογίζουν μια σειρά
αποτυχίες. Το 1994, ως επικεφαλής της πρώην KGB, ήταν από εκείνους που
έσπρωξαν τον Γιέλτσιν στην ολέθρια περιπέτεια της Τσετσενίας.

Το 1995 απέτυχε να απελευθερώσει ομήρους που κρατούνταν από Τσετσένους
αντάρτες στη Σταυρούπολη της Νότιας Ρωσίας. Φέτος, ως υπουργός Εσωτερικών, τα
έκανε θάλασσα σε δύο σοβαρές υποθέσεις: δεν μπόρεσε να διαλευκάνει ούτε τη
δολοφονία της βουλευτού Γκαλίνα Σταροβοΐτοβα ούτε τον εμπρησμό της έδρας του
υπουργείου Εσωτερικών, στη Σαμάρα, όπου έχασαν τη ζωή τους 68 άνθρωποι.

Σταθερή στον δρόμο των οικονομικών μεταρρυθμίσεων αναμένει ο Λευκός Οίκος να
παραμείνει η Ρωσία παρά την αποπομπή του πρωθυπουργού Γεβγκένι Πριμακόφ.

Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τζο Λόκχαρντ αποκάλεσε την αποπομπή του Πριμακόφ
καθαρά «εσωτερική πολιτική υπόθεση της Ρωσίας». Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
είχε αποφασίσει στα τέλη Απριλίου να δανείσει στη Ρωσία 4,5 δισεκατομμύρια
δολάρια. «Αυτό που μας ενδιαφέρει», είπε ο Λόκχαρντ, «δεν είναι οι πολιτικοί
παίκτες, αλλά τι κάνουν προς την κατεύθυνση των οικονομικών μεταρρυθμίσεων».

Η Γαλλία επήνεσε τον Πριμακόφ ως εργατικό και πατριώτη. Οι Δυτικοί ήταν, σε
γενικές γραμμές, προσεκτικοί στις αντιδράσεις τους για την αλλαγή πρωθυπουργού
και τήρησαν χαμηλούς τόνους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι το γεγονός δεν θα επηρεάσει την πολιτική
και οικονομική σταθερότητα που επιτεύχθηκε τελευταία στη Ρωσία.

Πριμακόφ – Στεπάσιν. Ο νέος πρωθυπουργός επήνεσε το έργο τού απερχόμενου, αλλά είπε ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα για την ανασυγκρότηση της ρωσικής οικονομίας

«Η κυβέρνησή μας δεν έχει τίποτα να ντρέπεται», δήλωσε χθες ο Γεβγκένι
Πριμακόφ κατά την τελευταία συνεδρίαση της κυβέρνησής του, λίγες ώρες μετά τον
αποκεφαλισμό του.

Ο πρώην πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνησή του κατάφερε να αποφύγει τον
υπερπληθωρισμό που απειλούσε τη χώρα μετά την κρίση του Αυγούστου του 1998.
Σύμφωνα με τον Πριμακόφ, η κυβέρνησή του κατάφερε μετά την κρίση της 17ης
Αυγούστου να σταθεροποιήσει την οικονομική και πολιτική κατάσταση στη χώρα. Η
καθαίρεση του Πριμακόφ δυσαρέστησε σε μεγάλο βαθμό τους Ρώσους, οι οποίοι
φοβούνται μία νέα οικονομική κρίση. Οι ρωσικές και πολλές ξένες αγορές
αντέδρασαν αρνητικά, ενώ σημαντική πτώση σημείωσε το ρούβλι έναντι του
δολαρίου. Τα ρωσικά ευρωομόλογα έχασαν πέντε μονάδες.

Το Χρηματιστήριο της Μόσχας διέκοψε δύο φορές τη συνεδρίασή του λόγω κάθετης πτώσης.

Η παύση του πρωθυπουργού Γεβγκένι Πριμακόφ μπορεί να διακυβεύσει το μέλλον
των διαβουλεύσεων για τον δανεισμό της Ρωσίας από το Διεθνές Νομισματικό
Ταμείο, δήλωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής για τον Προϋπολογισμό της Κάτω Βουλής
Αλεξάντρ Ζούκοφ.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ανακοίνωσε χθες ότι βρίσκεται σε επαφή με την
Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας έως ότου σχηματιστεί η νέα ρωσική κυβέρνηση

και ότι είναι πρόθυμο να υποστηρίξει κάθε ρωσικό πρόγραμμα υπέρ της
επιτάχυνσης των οικονομικών μεταρρυθμίσεων.