Ανησυχία για τον πληθωρισμό από τις τιμές του πετρελαίου

Πονοκέφαλο προκαλεί στο οικονομικό επιτελείο η κούρσα ανόδου των διεθνών τιμών
του πετρελαίου, η οποία, αν συνεχισθεί, θα δημιουργήσει νέα σοβαρά εμπόδια
στην προσπάθεια για πτώση του πληθωρισμού

Σπίρτο» που απειλεί να βάλει «φωτιά» στον πληθωρισμό και να προκαλέσει νέες
δυσκολίες στην επίτευξη του κριτηρίου που είναι απαραίτητο για την ένταξη της
ελληνικής οικονομίας στην ΟΝΕ, είναι η ανοδική «κούρσα» της διεθνούς τιμής του
πετρελαίου που έχει ξεκινήσει το τελευταίο δεκαήμερο.

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης παρακολουθεί με προσοχή το «ράλι» της
τιμής του πετρελαίου στη διεθνή αγορά και ελπίζει ότι τελικά δεν θα ξεπεράσει
τα 13-14 δολάρια το βαρέλι, που θεωρείται το «όριο ασφαλείας» για τον
πληθωρισμό. Σε διαφορετική περίπτωση, λένε οι τεχνοκράτες, η επίτευξη του
στόχου για πληθωρισμό 2% στο τέλος του 1999 θα γίνει ιδιαίτερα δύσκολη και θα
απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα.

Πάντως, όλα δείχνουν ότι η περίοδος αβεβαιότητας θα διαρκέσει μέχρι να
αποδειχθεί ότι οι χώρες του ΟΠΕΚ θα εφαρμόσουν την «άτυπη» συμφωνία τους, να
μειώσουν την ημερήσια παραγωγή πετρελαίου κατά 2 εκατ. βαρέλια. Αιτία που
προκάλεσε την εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου στα 12,5 δολάρια το βαρέλι από
το επίπεδο των 10 δολαρίων στο οποίο είχε πέσει στις αρχές του έτους.

Πάντως, το πρώτο καθοριστικό βήμα θα γίνει την ερχόμενη εβδομάδα στη Βιέννη,
όπου οι χώρες του ΟΠΕΚ θα κληθούν να οριστικοποιήσουν τη συμφωνία αυτή. Το
δεύτερο θα είναι η εφαρμογή στην πράξη της συμφωνίας αυτής, για το μέλλον της
οποίας μέχρι στιγμής υπάρχει ένα μεγάλο ερωτηματικό από τους διεθνείς αναλυτές.

Δεδομένου όμως ότι ο «εξωτερικός κίνδυνος» για την πορεία του πληθωρισμού
παραμονεύει, το οικονομικό επιτελείο, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει καταστρώσει
σχέδιο εκτάκτου ανάγκης για να αποτραπούν ενδεχόμενες δυσάρεστες συνέπειες που
θα εξέτρεπαν τον πληθωρισμό από την καθοδική πορεία που ακολουθεί και θα
υπονόμευαν την ένταξη της ελληνικής οικονομίας στην ΟΝΕ. Το σχέδιο αυτό θα
εφαρμοσθεί στην περίπτωση που συνεχισθεί η κούρσα ανόδου των διεθνών τιμών του
πετρελαίου. Έτσι το οικονομικό επιτελείο είναι αποφασισμένο να προχωρήσει σε
περαιτέρω μείωση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης στα καύσιμα.

Το σχέδιο στηρίζεται στις εκτιμήσεις που έχουν κάνει τα αρμόδια στελέχη του
υπουργείου Οικονομικών, με βάση τις οποίες ο φετινός προϋπολογισμός θα
παρουσιάσει πλεόνασμα ακόμη και 250 δισ. δρχ. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει το
περιθώριο ένα μέρος του πλεονάσματος να αξιοποιηθεί για τον σκοπό αυτό.
Άλλωστε, όπως αναφέρουν αρμόδιοι παράγοντες του υπουργείου, ο Ειδικός Φόρος
Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης και τη βενζίνη στην Ελλάδα είναι σε
υψηλότερα επίπεδα από τα κατώτατα όρια που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Έτσι, υπάρχουν τα περιθώρια για περαιτέρω μείωσή τους.

Τα έκτακτα μέτρα, που αποτελούν το «κρυφό χαρτί» του οικονομικού επιτελείου
στη μάχη για τον πληθωρισμό, προγραμματίζεται να ληφθούν στο τελευταίο τρίμηνο
του 1999, το οποίο θα είναι το πιο κρίσιμο διάστημα για την επίτευξη του
στόχου. Δεν αποκλείεται, βέβαια, να επισπευσθεί η λήψη τους όσον αφορά τον
Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στη βενζίνη, αν κάτι τέτοιο απαιτηθεί.

Προς το παρόν, πάντως στο οικονομικό επιτελείο τηρούν στάση αναμονής και
αισιοδοξούν ότι τελικά η ελληνική οικονομία δεν θα μπει σε νέες περιπέτειες.

Ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμειρογνωμόνων κ. Γιάννης Στουρνάρας, σε
δήλωσή του στην «Οικονομία», προβλέπει ότι: «Οι ανοδικές πιέσεις που υπάρχουν
στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου θα είναι παροδικές». Θεωρεί μάλιστα ότι «θα
είναι έκπληξη να τηρηθεί η συγκεκριμένη συμφωνία για μείωση της παραγωγής
πετρελαίου από όλες τις χώρες του ΟΠΕΚ, λόγω της πλεονάζουσας προσφοράς
πετρελαίου που υπάρχει στην αγορά». Επικαλείται μάλιστα ανάλογες προσπάθειες
στο παρελθόν που δεν προχώρησαν. Προσθέτει, ωστόσο, ότι «πρόβλημα θα
παρουσιασθεί αν η τιμή του πετρελαίου στη διεθνή αγορά ξεπεράσει τα 13 με 14
δολάρια το βαρέλι». Με την τοποθέτηση αυτή δείχνει τα όρια αντοχής της οικονομίας.

Σημειώνεται ωστόσο ότι μερίδα διεθνών αναλυτών κάνουν λόγο για περαιτέρω
αύξηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου στο επόμενο διάστημα λόγω της
συμφωνίας και προβλέπουν ότι μπορεί να ξεπεράσουν τα 16 δολάρια το βαρέλι
μέχρι το τέλος του έτους.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η άνοδος που παρατηρείται αυτήν την περίοδο στις
διεθνείς τιμές πετρελαίου διέκοψε ένα μεγάλο διάστημα πτώσης των τιμών, η
οποία είχε ευεργετικές επιπτώσεις και στην ελληνική οικονομία, αφού συνέβαλε
τελικά στη συγκράτηση του εισαγόμενου πληθωρισμού.

Σημαντικές συνέπειες στο πορτοφόλι του Έλληνα καταναλωτή θα προκαλέσει μια
περαιτέρω αύξηση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου. Άμεση συνέπεια θα είναι η
ανατίμηση στην εγχώρια λιανική αγορά του πετρελαίου θέρμανσης,

ενώ αντίστοιχη αύξηση θα σημειωθεί στις λιανικές τιμές πώλησης της βενζίνης.

Παράλληλα, θα υπάρξουν αλυσιδωτές επιπτώσεις στις τιμές πώλησης εκατοντάδων
κατηγοριών προϊόντων και βασικών ειδών πρώτης ανάγκης. Αυτό θα συμβεί γιατί με
την αύξηση της τιμής του πετρελαίου, θα αυξηθεί το κόστος παραγωγής των
επιχειρήσεων για τα προϊόντα αυτά.

Οι επιχειρήσεις, με τη σειρά τους, θα μετακυλήσουν το αυξημένο κόστος στις
τελικές τιμές πώλησης των προϊόντων τους, που θα γίνουν πιο ακριβά για τον
Έλληνα καταναλωτή.

Το κύμα των ανατιμήσεων εκτιμάται ότι θα επηρεάσει συνολικά και τον τομέα των
υπηρεσιών. Για παράδειγμα, το αυξημένο κόστος που θα έχουν τα Μέσα Μαζικής
Μεταφοράς και γενικά οι μεταφορικές υπηρεσίες λόγω αύξησης της βενζίνης και
του πετρελαίου, εκτιμάται ότι θα προκαλέσει αύξηση των τιμών στα εισιτήρια,
καθώς και στα τιμολόγια διακίνησης εμπορευμάτων.

Για κάθε αύξηση κατά 16% της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης η επίπτωση στον
Γενικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή είνα 0,3 ποσοστιαίες μονάδες.

Όσον αφορά τη βενζίνη η αύξηση της τιμής της κατά 4% προκαλεί αύξηση κατά 0,2
ποσοστιαίες μονάδες στον Γενικό Δείκτη.

Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και της
Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, που δείχνουν την επίπτωση που προκαλείται στον
πληθωρισμό από την αύξηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης και της βενζίνης
(σούπερ και αμόλυβδης).

Όμως, αυτές είναι άμεσες επιπτώσεις στον πληθωρισμό από την αύξηση των τιμών
των καυσίμων.

Υπάρχουν και οι έμμεσες επιπτώσεις, που συνήθως είναι μεγαλύτερες αφού οι
τιμές των καυσίμων επηρεάζουν το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων είτε
απευθείας είτε μέσω της αύξησης της τιμής των πρώτων υλών που χρησιμοποιούν
για την παραγωγή των προϊόντων.

Η αύξηση του κόστους μετακυλείεται στις τιμές λιανικής πώλησης στην αγορά των
προϊόντων, με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται ο πληθωρισμός.