Οι «προσδοκίες» μοχλός επίτευξης της σύγκλισης

Διευθύνων σύμβουλος ΕΤΕΒΑ

Μετά την ένταξη της δραχμής στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Συναλλαγματικών Ισοτιμιών,
την 13η Μαρτίου 1998, τα επιτόκια της δραχμής έχουν παρουσιάσει μια σταθερή
πτωτική πορεία, παράλληλη με την εξέλιξη του πληθωρισμού. Η πρόσφατη εμπειρία
από τις διεθνείς αγορές έχει καταστήσει σαφές το γεγονός ότι οι αγορές
προσαρμόζουν τις επενδυτικές τους επιλογές με βάση τις προσδοκίες τους για τα
μεγέθη μιας οικονομίας. Έτσι, οι ολοένα αυξανόμενες προσδοκίες των θεσμικών
επενδυτών για την ένταξη της χώρας μας στην ΟΝΕ, το 2001, δημιούργησαν ένα
κλίμα σταθερότητας τόσο για τη χρηματαγορά όσο και για την κεφαλαιαγορά μας,
παρ’ όλη την πρόσφατη εμπειρία των χρηματιστηριακών κρίσεων στις οποίες
πρωταγωνίστησαν χώρες της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής, αλλά και η Ρωσία. Η
καμπύλη των δραχμικών επιτοκίων παρουσιάζει μία σταθερά αρνητική κλίση,
γεγονός που αντανακλά τις προσδοκίες της αγοράς για περαιτέρω πτώση του
πληθωρισμού και, συνεπώς, αντίστοιχη αποκλιμάκωση των δραχμικών επιτοκίων.
Είναι προφανές ότι μία καμπύλη επιτοκίων, η οποία θα αντανακλούσε προσδοκίες
για σταθερότητα του επιπέδου των επιτοκίων, θα είχε μία ελάχιστη θετική κλίση
ενσωματώνοντας έτσι στα επιτόκια τον παράγοντα του ανατοκισμού. Για
παράδειγμα, αν δεχτούμε ότι το επιτόκιο δραχμών για ένα έτος είναι σήμερα
9,20%, τότε αφαιρώντας τον παράγοντα του ανατοκισμού το επιτόκιο δραχμών για
περίοδο ενός μηνός θα έπρεπε να ήταν 8,83%, δεδομένου ότι η αγορά προσδοκά
σταθερότητα στα τρέχοντα επιτόκια. Στην πραγματικότητα όμως το επιτόκιο
δραχμών για περίοδο ενός μήνα βρίσκεται στο 9,75% αποδεικνύοντας έτσι ότι η
αγορά προσδοκά μείωση των επιτοκίων τουλάχιστον κατά 0,92% (9,75%-8,83%). Η
δυναμική που παρουσιάζει η αποκρυπτογράφηση της καμπύλης των δραχμικών
επιτοκίων εκφράζεται και στην καμπύλη των αποδόσεων των μακροχρόνιων ομολόγων
σταθερού επιτοκίου του Ελληνικού Δημοσίου. Συγκεκριμένα, ενώ η απόδοση του
δεκαετούς ομολόγου είναι στο 5,80%, η απόδοση του ετήσιου εντόκου γραμματίου
είναι στο 9,20%, και η απόδοση του πενταετούς ομολόγου στο 6,13%. Είναι σαφές
ότι και στην περίπτωση της καμπύλης αυτής η αρνητική κλίση αποκαλύπτει τις
προσδοκίες των θεσμικών επενδυτών για μείωση των μακροπρόθεσμων δραχμικών
επιτοκίων. Οι προσδοκίες αυτές συντελούν καταλυτικά στη βελτίωση των
μακροοικονομικών δεικτών της ελληνικής οικονομίας, και συνεπώς στην επιτυχία
της χώρας για την ένταξή της στην ΟΝΕ, το 2001. Αξίζει να τονιστούν, η μείωση
του κόστους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, η αύξηση της ροπής προς
αποταμίευση των ιδιωτών, ο εμπλουτισμός της κεφαλαιαγοράς με νέα προϊόντα, η
αύξηση των επενδυτικών κεφαλαίων τόσο σε μετοχές εισηγμένες στο ΧΑΑ όσο και σε
ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς επίσης και το ολοένα ζωηρότερο
ενδιαφέρον ξένων θεσμικών επενδυτών για ανάληψη επιχειρηματικών κινδύνων στην
Ελλάδα. Η ανάγκη διατήρησης και βελτίωσης των προσδοκιών ξένων και Ελλήνων
επενδυτών για την πορεία των μεγεθών της οικονομίας είναι σημαντική για την
ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.