Πιερρακάκης: Η Ελλάδα περνά σε νέα εποχή επενδύσεων – Στόχος η προσέλκυση διεθνών κεφαλαίων

Στον στρατηγικό ρόλο του κράτους στην οικονομία και στην ανάγκη κινητοποίησης μακροπρόθεσμων επενδυτικών κεφαλαίων αναφέρθηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στην 18η Ετήσια Σύνοδο του International Forum of Sovereign Wealth Funds (IFSWF), με θέμα «Sovereign Capital in a Contested World», που φιλοξενείται στην Αθήνα από το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο.

Ο υπουργός απηύθυνε πρόσκληση σε διεθνείς κρατικούς επενδυτικούς οργανισμούς για επενδύσεις στην Ελλάδα, δίνοντας έμφαση στις στρατηγικές υποδομές, την ενέργεια, τις νέες τεχνολογίες και την ανάπτυξη ελληνικών επιχειρήσεων με διεθνή προσανατολισμό.

Παράλληλα, τόνισε ότι η χώρα εισέρχεται σε νέα φάση αναπτυξιακής πορείας, όπου η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, η εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς πλησιάζει η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

«Το κράτος έχει επιστρέψει στο επίκεντρο της οικονομικής στρατηγικής. Όχι ως προσωρινός παράγοντας για την αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης, αλλά ως μόνιμος συντελεστής», σημείωσε ο κ. Πιερρακάκης, υπογραμμίζοντας πως η οικονομική ισχύς συνδέεται άμεσα με την εθνική ισχύ.

Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, επισήμανε ότι κυβερνήσεις που στο παρελθόν αντιμετώπιζαν με επιφυλακτικότητα τα κρατικά επενδυτικά κεφάλαια, σήμερα τα αξιοποιούν ως εργαλεία στρατηγικής ανάπτυξης. Παρέθεσε παραδείγματα, όπως η δημιουργία Εθνικού Ταμείου Πλούτου στη Βρετανία, οι μεγάλες επενδύσεις υποδομών στη Γερμανία, η βιομηχανική πολιτική των ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με τον υπουργό, δεν είναι εάν τα κράτη θα επηρεάζουν την κατανομή των κεφαλαίων, αλλά πώς θα το πράττουν χωρίς να υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα των αγορών.

Έθεσε τρεις βασικές συνεισφορές του κράτους στην οικονομία: τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και τη διασφάλιση της ελευθερίας στρατηγικών επιλογών.

Οι επενδύσεις σε ενεργειακά δίκτυα, λιμάνια, διασυνδέσεις, ερευνητικά οικοσυστήματα και κρίσιμες υποδομές απαιτούν σχεδιασμό δεκαετιών, που υπερβαίνει τόσο τις πολιτικές θητείες όσο και τους συνήθεις επενδυτικούς κύκλους.

Επισήμανε ακόμη ότι η υπερβολική εξάρτηση από μεμονωμένους προμηθευτές μπορεί να δημιουργήσει στρατηγικούς κινδύνους, όπως φάνηκε στην ενεργειακή κρίση της Ευρώπης.

«Η αποτελεσματικότητα έχει σημασία. Αλλά η ανθεκτικότητα δεν αποτελεί αναποτελεσματικότητα. Είναι το τίμημα που καταβάλλουμε για να διατηρούμε την ελευθερία των επιλογών μας», ανέφερε.

Παράλληλα, προειδοποίησε για τους κινδύνους υπερβολικής κρατικής παρέμβασης, επισημαίνοντας ότι οι κυβερνήσεις οφείλουν να συνδυάζουν στρατηγικό σχεδιασμό με οικονομική πειθαρχία.

Ο ρόλος των κρατικών επενδυτικών ταμείων

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα κρατικά επενδυτικά ταμεία, τα οποία, όπως είπε, μπορούν να συνδυάζουν τη μακροπρόθεσμη οπτική του κράτους με την επενδυτική αποτελεσματικότητα.

«Εάν ένα έργο χαρακτηρίζεται στρατηγικό, αλλά δεν αντέχει σε σοβαρό χρηματοοικονομικό έλεγχο, ο χαρακτηρισμός “στρατηγικό” δεν πρέπει να το απαλλάσσει από τον έλεγχο. Αντιθέτως, πρέπει να οδηγεί σε ακόμη αυστηρότερο έλεγχο», σημείωσε.

Τόνισε επίσης πως οι δημόσιοι επενδυτικοί φορείς δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την απόκρυψη δημοσιονομικών δεσμεύσεων, και ότι οι στρατηγικές επενδύσεις πρέπει να συμβαδίζουν με τη δημοσιονομική υπευθυνότητα.

Αναφερόμενος στις ευρωπαϊκές προκλήσεις, επεσήμανε πως το βασικό πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι η έλλειψη αποταμιεύσεων, αλλά η αδυναμία αξιοποίησής τους για τη χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας.

Παρά την ύπαρξη σημαντικών κεφαλαίων, υψηλού επιπέδου επιστημονικού δυναμικού και ισχυρών επιχειρήσεων, το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα παραμένει κατακερματισμένο, με αποτέλεσμα σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων να κατευθύνεται σε επενδυτικές ευκαιρίες εκτός Ευρώπης.

Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων ως εγχείρημα οικονομικής κυριαρχίας και όχι απλώς τεχνική μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Δημόσιο χρέος και επενδυτική βαθμίδα

Για την ελληνική οικονομία, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, οι τράπεζες έχουν αποκαταστήσει τη δυνατότητά τους να χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία και η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί βασικό στοιχείο της οικονομικής πολιτικής.

Το δημόσιο χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 137% του ΑΕΠ στο τέλος του 2026, έναντι 208%-209% μετά την πανδημία, σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη.

«Αυτά δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία που παραθέτουμε. Αποτελούν το θεμέλιο για κάτι πολύ σημαντικότερο: την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η εμπιστοσύνη αποτελεί ουσιαστικό επενδυτικό πλεονέκτημα.

Η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στην ανάγκη διαμόρφωσης νέου αναπτυξιακού μοντέλου μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Όπως τόνισε, το Ταμείο συνέβαλε καθοριστικά στην επανεκκίνηση των επενδύσεων, ωστόσο η επόμενη φάση της ελληνικής οικονομίας δεν μπορεί να βασίζεται σε έκτακτες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.

Αντιθέτως, πρέπει να στηριχθεί σε παραγωγικές ιδιωτικές επενδύσεις, βαθύτερες κεφαλαιαγορές και θεσμούς που μπορούν να κινητοποιούν μακροπρόθεσμα κεφάλαια.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις του πλαισίου λειτουργίας των διαχειριστών επενδυτικών κεφαλαίων, με στόχο την ενίσχυση της φορολογικής και κανονιστικής προβλεψιμότητας.

Μεταξύ των αλλαγών περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για τη φορολογική ασφάλεια δικαίου ως προς τη μόνιμη εγκατάσταση, διαδικασίες αναγνώρισης διαχειριστών που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και φορολογικός συντελεστής 5% επί της αμοιβής απόδοσης (carried interest).

«Δεν θέλουμε απλώς κεφάλαια που διέρχονται από την Ελλάδα. Θέλουμε επενδυτική τεχνογνωσία, επαγγελματικά οικοσυστήματα και δυνατότητα λήψης επενδυτικών αποφάσεων με έδρα τη χώρα μας», υπογράμμισε.

Νέος επενδυτικός λογαριασμός αποταμίευσης για παιδιά

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στον νέο επενδυτικό λογαριασμό αποταμίευσης για παιδιά, με τη σχετική ρύθμιση να ψηφίζεται στη Βουλή.

Ο νέος λογαριασμός προβλέπει συμπληρωματικές δημόσιες εισφορές, εντός των ορίων που καθορίζει ο νόμος, με στόχο την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης και τη συμμετοχή της νέας γενιάς στη δημιουργία κεφαλαίου.

Ο υπουργός χαρακτήρισε την πρωτοβουλία ταυτόχρονα οικογενειακή πολιτική και πολιτική ανάπτυξης των κεφαλαιαγορών, σημειώνοντας ότι «μια χώρα που θέλει περισσότερες επενδύσεις πρέπει να καλλιεργεί και περισσότερους επενδυτές».

Η Ελλάδα ως επενδυτικός και τεχνολογικός κόμβος

Αναφερόμενος στην ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο Euronext, ο υπουργός υπογράμμισε πως αποτελεί μέρος της στρατηγικής για ενίσχυση της πρόσβασης των ελληνικών επιχειρήσεων στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές.

Οι ελληνικές εταιρείες, όπως σημείωσε, δεν πρέπει να περιορίζονται από το μέγεθος της εγχώριας αγοράς, αλλά να αποκτήσουν μεγαλύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κεφάλαια, ρευστότητα και αναπτυξιακές ευκαιρίες.

Επισήμανε επίσης την ανάγκη αντιμετώπισης της διαρθρωτικής αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας, που αφορά το μικρό μέγεθος μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων.

Το επόμενο στάδιο ανάπτυξης, κατά τον υπουργό, πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερες συγχωνεύσεις και εξαγορές, αύξηση του μεγέθους των επιχειρήσεων και δημιουργία ισχυρών ελληνικών εταιρειών με δυνατότητα διεθνούς ανταγωνισμού.

«Το επόμενο στάδιο της ελληνικής ανάπτυξης πρέπει να περιλαμβάνει συγχωνεύσεις, εξαγορές, αύξηση του μεγέθους των επιχειρήσεων και δημιουργία εταιρειών ικανών να πρωταγωνιστήσουν στην Ανατολική Μεσόγειο και πέρα από αυτήν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο ρόλος του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου

Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στο Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο, επισημαίνοντας ότι αποτυπώνει τη μετάβαση από την παθητική διαχείριση δημόσιων περιουσιακών στοιχείων στην ενεργή κινητοποίηση επενδυτικών κεφαλαίων.

Οι πρωτοβουλίες του Ταμείου στην καινοτομία, τις υποδομές και την προετοιμασία επενδυτικών έργων στοχεύουν στη δημιουργία ώριμων επενδυτικών ευκαιριών, κυρίως στους τομείς της ενέργειας, των ψηφιακών υποδομών, της γαλάζιας οικονομίας και της αγροτικής τεχνολογίας.

«Ο στόχος δεν είναι απλώς να ανακοινώνουμε έργα. Είναι να τα προετοιμάζουμε τόσο καλά, ώστε σοβαροί επενδυτές να επιλέγουν να τα χρηματοδοτήσουν», επισήμανε.

Η Ελλάδα ως γεωστρατηγικός κόμβος και πρόσκληση στους επενδυτές

Ο υπουργός αναφέρθηκε στη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι η χώρα βρίσκεται στο σημείο συνάντησης της Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής.

Οι ενεργειακές διασυνδέσεις, τα δίκτυα εφοδιαστικής, τα υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων και οι νέες υποδομές τεχνητής νοημοσύνης δημιουργούν σημαντικές επενδυτικές προοπτικές.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στον PHAROS, ως μέρος των αναδυόμενων υποδομών τεχνητής νοημοσύνης της χώρας.

Υπογράμμισε ότι στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης η τεχνολογική αυτονομία συνδέεται άμεσα με την επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας, την ανάπτυξη δικτύων, τα μικροκυκλώματα, τα κέντρα δεδομένων, το ανθρώπινο δυναμικό και τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων.

«Το ψηφιακό μέλλον έχει υλική βάση. Όποιος παραμελήσει αυτή τη βάση θα διαπιστώσει ότι η τεχνολογική εξάρτηση είναι απλώς μια άλλη μορφή στρατηγικής εξάρτησης», τόνισε.

Ολοκληρώνοντας, ο κ. Πιερρακάκης απηύθυνε ανοιχτή πρόσκληση στους εκπροσώπους των κρατικών επενδυτικών ταμείων να συμμετάσχουν στην επόμενη φάση ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

«Επενδύστε μαζί μας στις υποδομές που συνδέουν περιοχές, στις τεχνολογίες που αυξάνουν την παραγωγικότητα και στις ελληνικές επιχειρήσεις που είναι έτοιμες να αναδειχθούν σε πρωταγωνιστές της ευρύτερης περιοχής», ανέφερε.

Παράλληλα, δεσμεύθηκε ότι η ελληνική πλευρά θα εργαστεί για τη διαμόρφωση αξιόπιστων επενδυτικών έργων, την ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης και τη διατήρηση ενός προβλέψιμου επενδυτικού περιβάλλοντος.

«Το μέλλον δεν θα οικοδομηθεί από κράτη που δρουν μόνα τους, ούτε από αγορές που προσποιούνται ότι η γεωπολιτική δεν υπάρχει», σημείωσε, επισημαίνοντας πως η ανάπτυξη απαιτεί θεσμούς που συνδυάζουν όραμα με πειθαρχία, ελευθερία με ανθεκτικότητα και μακροπρόθεσμα κεφάλαια με παραγωγική φιλοδοξία.