Νεόπλουτοι της Κούβας!

Κανένας δεν κοιτάζει περιφρονητικά ένα θυρωρό ξενοδοχείου στην Κούβα. Οι
πιθανότητες είναι να συγκεντρώνει κάθε μέρα από φιλοδωρήματα όσα κερδίζει ένας
κορυφαίος νευροχειρουργός ή ένας καθηγητής πανεπιστημίου τον μήνα.

ΤΟ ίδιο ισχύει και για τους όλο και περισσότερους παρκαδόρους, σερβιτόρους,
ξενοδοχειακούς υπαλλήλους, πωλητές μπιχλιμπιδιών, ξεναγούς και άλλους αρκετά
τυχερούς ώστε να απασχολούνται στην ανθούσα τουριστική βιομηχανία της Κούβας.
Είναι οι νεόπλουτοι του κομμουνιστικού νησιού, μια προνομιούχος ελίτ με
πρόσβαση σε δολάρια, που κάνουν τους μισθούς (σε πέσο) των συμπατριωτών τους
να ωχριούν.

Παρά τις κοινωνικές παρενέργειες ­ ιδιαίτερα τις πιο δυσάρεστες, όπως η
εντυπωσιακή αύξηση της πορνείας που κινδυνεύει να ξαναδώσει στην Κούβα την
προεπαναστατική φήμη της, σαν «το μπορντέλο της Καραϊβικής» ­ η Αβάνα δεν
αμφιβάλλει ότι η μελλοντική οικονομική επιβίωσή της εξαρτάται από τον
τουρισμό. «Ο τουρισμός έχει γίνει κινητήρας για τη χώρα», δήλωσε πρόσφατα ο
αρμόδιος για τον τουριστικό τομέα αξιωματούχος Εουλόχιο Ροντρίγκες. Ως το 2000
αναμένεται να φθάνουν στο νησί δύο εκατομμύρια τουρίστες τον χρόνο, σε σχέση
με τους 300.000 που επισκέπτονταν την Κούβα στα τέλη της δεκαετίας του 1980.
Τα έσοδα από τον τουρισμό προβλέπεται να φτάσουν ως το 2000 τα 3
δισεκατομμύρια δολάρια, 15πλάσια απ’ ό,τι το 1989, ενώ η δυναμικότητα των
ξενοδοχείων αναμένεται να αυξηθεί από 28.000 δωμάτια σήμερα σε 49.000 στην
αλλαγή του αιώνα. Το 1997 επισκέφθηκαν την Κούβα 1,2 εκατομμύριο τουρίστες και
μολονότι το καθαρό κέρδος από τον τουρισμό ­ τα συνολικά έσοδα έφθασαν το 1,5
δισεκατομμύριο δολάρια κατά το 1997 ­ εξακολουθεί να αποτελεί το ένα τρίτο των
συνολικών εσόδων της χώρας, ήδη συναγωνίζεται τα κέρδη από τη ζάχαρη και το νικέλιο.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

Η ταχύτατα διευρυνόμενη τουριστική βιομηχανία μπορεί να διασώζει την οικονομία
της Κούβας που εξακολουθεί να πλήττεται από το αμερικανικό εμπάργκο, αλλά έχει
προκαλέσει βαθιές κοινωνικές αλλαγές και διαιρέσεις. Το δολάριο προκαλεί
στρεβλώσεις και ανωμαλίες άγνωστες ως τώρα στο νησί. Μια γυναίκα στο κέντρο
της Αβάνας πλέκει κοτσίδα τα μαλλιά μιας τουρίστριας για 8 δολάρια,
περισσότερα από το μισό ενός μέσου μηνιαίου μισθού στον δημόσιο τομέα, στον
οποίο απασχολείται το μεγαλύτερο μέρος του εργατικού δυναμικού της Κούβας.
Ένας άνδρας στην πόλη Τρινιντάντ νοικιάζει δωμάτια σε τουρίστες έναντι 20
δολαρίων τη βραδιά και εξασφαλίζει ότι η οικογένειά του, αντίθετα από άλλες
στη γειτονιά του, μπορεί να αγοράζει σαπούνι, σαμπουάν και ηλεκτρονικά
προϊόντα από τα καταστήματα που δέχονται μόνο δολάρια. Μια καθαρίστρια σε
ξενοδοχείο του γνωστότερου θερέτρου της Κούβας, του Βαραντέρο, λέει πως βγάζει
από τα φιλοδωρήματα περισσότερα χρήματα απ’ όσα κερδίζουν μαζί τα τέσσερα
ενήλικα παιδιά της και ο σύζυγός της, όλοι τους πτυχιούχοι πανεπιστημίου.

«Η κοινωνική πυραμίδα έχει αναποδογυρίσει. Δεν είναι αυτοί με την ανώτερη
εκπαίδευση που βγάζουν τα περισσότερα χρήματα», λέει ο οικονομολόγος Ομάρ
Εβερλένι του κρατικού Κέντρου Σπουδών για την Κουβανική Οικονομία.

«Η λύση θα ήταν να αυξηθούν οι μισθοί σε άλλους τομείς, αλλά αν είναι τομείς
που δεν φέρνουν ξένο συνάλλαγμα, είναι δύσκολο για το κράτος να το κάνει».

Φιντέλ Κάστρο. Ο ηγέτης της κουβανικής επανάστασης δήλωσε χθες πως θα κυβερνά την Κούβα «όσο καιρό θέλει ο Θεός»

Ο ΦΙΝΤΕΛ Κάστρο έχει επικρίνει αυτή τη νέα τάξη του χρήματος. «Αυτό το
υπερβολικό χρήμα που έχει πολύς κόσμος μας προκαλεί μεγάλη ζημιά», είπε σε
πρόσφατη ομιλία του. «Όσο περισσότερη επαφή έχουμε με τον καπιταλισμό και όσο
περισσότερο αντιλαμβανόμαστε τι συμβαίνει, τόσο περισσότερη απέχθεια
αισθάνομαι», πρόσθεσε. Ο 72χρονος Κάστρο, ο οποίος ετοιμάζεται να γιορτάσει τα
40 χρόνια της Επανάστασης τον Ιανουάριο, απορρίπτει με περιφρόνηση εκκλήσεις
για μεταρρύθμιση του πολιτικού και του οικονομικού συστήματος της Κούβας.
Ωστόσο μετά τη φετινή πολυσυζητημένη επίσκεψη του Πάπα στο νησί φαίνεται πως
κάποιες απόψεις του «Λίντερ Μάξιμο» έχουν αλλάξει. Χθες είπε σε δημοσιογράφους
στο Σαλβαντόρ ντι Μπαΐα της Βραζιλίας, όπου έκανε σταθμό πηγαίνοντας στη Νότια
Αφρική για τη διάσκεψη του Κινήματος των Αδεσμεύτων, πως θα κυβερνά την Κούβα
«για όσο καιρό θέλει ο Θεός» και πρόσθεσε ότι «η υπέρτατη βούληση είναι ο Θεός
και κατόπιν ο λαός». Λίγο νωρίτερα ο Κουβανός ηγέτης είχε απαντήσει, φανερά
δυσαρεστημένος, στην ερώτηση αν κουράστηκε να κυβερνά επί τόσα χρόνια το
κράτος, ότι «ο λαός είναι ο μόνος που μπορεί να αποφανθεί αν είναι κουρασμένος
από μένα».

«Το να κυβερνάς δεν είναι διασκέδαση», πρόσθεσε, αλλά μια δουλειά την οποία
θα εξακολουθήσει να ασκεί «για όσο καιρό θέλει ο Θεός».