Ξεφυλλίζοντας την ιστορία

Ο αείμνηστος «Μότσαρτ» του παγκόσμιου μπάσκετ Ντράζεν Πέτροβιτς με τον προτελευταίο τίτλο της ζωής του. Το τρόπαιο του Μουντομπάσκετ στο Μπουένος Άιρες. Αριστερά ο Τιχονένκο (ΕΣΣΔ) και δεξιά ο Αλόνζο Μούρνινγκ (ΗΠΑ)

ΠΕΡΑΣΑΝ κιόλας 48 χρόνια από το πρώτο τζάμπολ του Μουντομπάσκετ στο γραφικό
«Λούνα Παρκ» του Μπουένος Άιρες. Σαράντα οκτώ χρόνια γεμάτα από ευχάριστες
αλλά και δυσάρεστες αναμνήσεις. Ξετυλίγοντας το κουβάρι του χρόνου, βρίσκουμε
πολλά αξιοσημείωτα γεγονότα, τα οποία και παραθέτουμε σε αυτό το αφιέρωμα.

1950

1ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ:

Τα συρματοπλέγματα στο γήπεδο για να προστατεύονται οι παίκτες από τα
αντικείμενα των θερμόαιμων οπαδών της Αργεντινής, αλλά και η απόσυρση της
Ουρουγουάης (επειδή δεν πήραν βίζα οι δημοσιογράφοι της) και της Ιταλίας, ήταν
μερικά από τα αξιοσημείωτα του πρώτου Μουντομπάσκετ, που «γεννήθηκε» δύο
χρόνια νωρίτερα στους Ολυμπιακούς του Λονδίνου, όπου δόθηκε και η ιδέα για τη
συγκεκριμένη διοργάνωση..

1954

2ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΒΡΑΖΙΛΙΑ:

Σε ένα από τα μεγαλύτερα γήπεδα μπάσκετ του κόσμου, το «Μαρακαναζίνιο»
(40.000 θεατές), έγινε το 2ο Μουντομπάσκετ, με τους γηπεδούχους να χάνουν
(όπως και οι συμπατριώτες τους ποδοσφαιριστές το 1950 από την Ουρουγουάη) το
κύπελλο στον τελικό από τους Αμερικανούς. Άν και η Γιουγκοσλαβία είχε νικήσει
την Ουρουγουάη 48-46, οι άνθρωποι της γραμματείας έβγαλαν ισόπαλο το ματς και
στην παράταση οι «Πλάβι» έχασαν (!). Ο βραζιλιάνικος Τύπος κατηγόρησε τους
παίκτες του μετά την ήττα από τις ΗΠΑ, επειδή οι μισοί σπούδαζαν σε
αμερικανικά κολέγια. Οι Αμερικανοί πάντως μπήκαν με επιφυλάξεις στο γήπεδο να
παίξουν στον άτυπο τελικό αφού φοβόνταν για τη σωματική τους ακεραιότητα.
Τελικά κέρδισαν και άνετα.

1959

3ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΧΙΛΗ:

«Αλλοίωση». Αυτή είναι η λέξη που ταιριάζει στο 3ο και… καθυστερημένο
(έγινε έναν χρόνο αργότερα αφού οι Χιλιανοί δεν πρόλαβαν να είναι έτοιμοι το
1958) Μουντομπάσκετ. Η Σοβιετική Ένωση συνέτριψε όλους τους αντιπάλους της
(δύο φορές μάλιστα νίκησε τη Βραζιλία), αλλά δεν μπόρεσε να νικήσει την
αδύναμη Φορμόζα (Ταϊβάν) απλά γιατί δεν κατέβηκε στο γήπεδο (!), ακολουθώντας
πολιτικές εντολές. Οι Σοβιετικοί τάχθηκαν στο πλευρό των φίλων τους Κινέζων
(οι οποίοι ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση με τη Φορμόζα) και δεν έπαιξαν. Το ίδιο
και οι Βούλγαροι. Ο πρόεδρος της ΦΙΜΠΑ Ουίλιαμ Τζόουνς απλά ζήτησε συγνώμη από
το μικρόφωνο στους 30.000 θεατές και ανακοίνωσε τον μηδενισμό των δύο ομάδων
σε όλους τους αγώνες τους της τελικής φάσης. Η Σοβιετική Ένωση από 1η ήρθε 6η
(πίσω στην πατρίδα τους βγήκαν γραμματόσημα που τους παρουσίαζαν παγκόσμιους
πρωταθλητές) και η Βουλγαρία από 3η, 7η. Πανηγύρισε η Βραζιλία που είχε μόνο
δύο ήττες σε όλο το τουρνουά, από τη Σοβιετική Ενωση, οι οποίες δεν μέτρησαν.

1963

4ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΒΡΑΖΙΛΙΑ:

Οι «Καριόκας» διοργάνωσαν ξανά το Μουντομπάσκετ και αυτή τη φορά δεν άφησαν
την ευκαιρία να πάει χαμένη. Μέσα σε εκρηκτική ατμόσφαιρα με βαρελότα,
καπνογόνα κ.λπ. πήραν δια περιπάτου τον τίτλο. Τέσσερα Μουντομπάσκετ μακριά
από την Ευρώπη και ισάριθμοι τίτλοι για τους Αμερικανούς. Αμαουρί Πάσος,
Βλαμίρ Μάρκες, Μασιέλ Ουμπιρατάν (Βραζιλία), Σάντρο Ριμινούτσι (Ιταλία),
Μανουέλ Ράγκα (Μεξικό), Γκενάντι Βολνόφ (Σ. Ένωση), Ραντιβόι Κόρατς, Γιόζιπ
Τζέρτζια (Γιουγκοσλαβία) μερικοί από τους παίκτες που έπαιξαν εκεί και άφησαν εποχή.

1967

5ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ:

Οι Ευρωπαίοι συνέχιζαν να μη διεκδικούν τόσο μεγάλες διοργανώσεις και οι
Νοτιοαμερικανοί δεν έλεγαν όχι. Οι Ουρουγουανοί πήραν τα σκήπτρα, αλλά μια
ευρωπαϊκή ομάδα (Σοβιετική Ένωση) ανέβηκε για πρώτη φορά στο πιο ψηλό σκαλί
του βάθρου παίρνοντας το χρυσό κύπελλο «Τζέιμς Νέισμιθ» το οποίο φύλαγαν μέσα
στο γήπεδο τέσσερις στρατιώτες με πολυβόλα. Το γήπεδο του Μοντεβιδέο
ονομάστηκε «κατάψυξη» και δεν είναι τυχαίο πως μόνο οι Σοβιετικοί το απόλαυσαν
τόσο κρύο, πρωτοφανές για κλειστό γήπεδο.

1970

6ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ:

Το Μουντομπάσκετ μπήκε στη… σειρά του (ζυγά χρόνια) και η Γιουγκοσλαβία
πήρε τον πρώτο της τίτλο. Η ειρωνεία της τύχης ήταν ότι ένα χρόνο νωρίτερα
είχε σκοτωθεί σε αυτοκινητικό δυστύχημα ο μεγάλος Κόρατς, που δεν πήρε ποτέ
χρυσό σε Μουντομπάσκετ. Όλοι οι συμπαίκτες του με δάκρυα στα μάτια του
αφιέρωσαν το κύπελλο.

1974

7ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΠΟΥΕΡΤΟ ΡΙΚΟ:

Το Μουντιάλ των επιθέσεων ήταν χωρίς αμφιβολία το 7ο, όπου δέκα φορές το
συνολικό σκορ ενός αγώνα ξεπερνούσε τους 200 πόντους. Στο «Ρικάρντο Κλεμέντε»
(προς τιμήν του μεγάλου άσου του μπέιζμπολ που είχε σκοτωθεί την προηγούμενη
χρονιά) η Σοβιετική Ενωση ανέβηκε και πάλι στο κορυφαίο σκαλί του βάθρου
δημιουργώντας και το ακατάρριπτο μέχρι σήμερα ρεκόρ σε διαφορά πόντων (140-48
την Κεντρική Αφρικανική Δημοκρατία). Στον ουσιαστικό τελικό με τους
Αμερικανούς οι Σοβιετικοί ήθελαν νίκη τουλάχιστον με τρεις πόντους και νίκησαν
με 11 με ασταμάτητο τον Σεργκέι Μπέλοφ.

1978

8ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΦΙΛΙΠΠΙΝΕΣ:

Οι Γιουγκοσλάβοι ξανά στον θρόνο τους, νικώντας στον συγκλονιστικό πρώτο
τελικό (καθιερώθηκαν οι αγώνες κατάταξης) τη Σοβιετική Ενωση με 82-81 στην
παράταση (73-73), με τον μεγάλο Νταλιπάγκιτς να «χορεύει» στο γήπεδο. Πρώτη
φορά υπήρχαν εκπρόσωποι και από τις πέντε ηπείρους, ενώ έξω από το γήπεδο ο
ανεμοστρόβιλος που έπληξε τις Φιλιππίνες δημιούργησε φόβο σε όλους.

1982

9ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΚΟΛΟΜΒΙΑ:

Άλλο ένα εξωτικό μέρος φιλοξένησε το Μουντιάλ του μπάσκετ και το καλό…
τρίτωσε για τη Σοβιετική Ένωση που με μία… αλεπού στον πάγκο (Γκομέλσκι)
πήρε ακόμη ένα χρυσό μετάλλιο. Ο Γκομέλσκι προτίμησε να χάσει από τους
Αμερικανούς στην τελική φάση (ανακατεύοντας την ομάδα του την ώρα του αγώνα)
προκειμένου να τους βγάλει δεύτερους και να τους πάρει μαζί στον τελικό
αφήνοντας έξω τους πιο επικίνδυνους Γιουγκοσλάβους. Όμως το φινάλε ήταν
δραματικό, με τις ΗΠΑ να χάνουν το τελευταίο σουτ μαζί με τον αγώνα (95-94).

Ο θάνατος από καρδιακή προσβολή ενός Κολομβιανού δημοσιογράφου την ώρα του
αγώνα Σοβιετικής Ένωσης – Κολομβίας, η πρώτη παρουσία του 18χρονου (τότε)
Άρβιντας Σαμπόνις στο διεθνές προσκήνιο και το υψόμετρο των 2.500 μέτρων που
δημιουργούσε πρόβλημα στους παίκτες ήταν τα πιο χαρακτηριστικά της διοργάνωσης.

1986

10ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΙΣΠΑΝΙΑ:

Πρώτη εμφάνιση για την εθνική μας ομάδα σε ένα τόσο μεγάλο τουρνουά και 10η
θέση. Οι ΗΠΑ ξανά στην κορυφή (87-85 τη Σοβιετική Ενωση), αξέχαστος ο
ημιτελικός των Σοβιετικών με τους Γιουγκοσλάβους (με τρία τρίποντα σε 55”
πήγαν το ματς στην παράταση και το κέρδισαν) και για πρώτη φορά συμμετοχή 24 ομάδων.

1990

11ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ:

Σαράντα χρόνια μετά, η Αργεντινή φιλοξένησε και πάλι την κορυφαία διοργάνωση,
με τους «πλάβι» (Πέτροβιτς, Πάσπαλι, Ζντοβτς, Ντίβατς, Σάβιτς, Κόμαζετς,
Κούκοτς και κόουτς ο Ίβκοβιτς!) να χορεύουν το τελευταίο τους ­ παγκόσμιο ­
τανγκό πριν από τη διάσπαση (92-75 τη Σοβιετική Ένωση στον τελικό). Η Ελλάδα
σαφώς βελτιωμένη (6η θέση) με μπροστάρη τον Γιαννάκη (ο Γκάλης απών λόγω
τραυματισμού), ενώ το Πουέρτο Ρίκο νικά τη Γιουγκοσλαβία, αλλά μένει εκτός
μεταλλίων από τη λάθος πάσα του Ορτίθ στα τελευταία δευτερόλεπτα του μικρού
τελικού με τις ΗΠΑ.

1994

12ο ΜΟΥΝΤΟΜΠΑΣΚΕΤ, ΚΑΝΑΔΑΣ:

Η Ντριμ Τιμ είναι πραγματικότητα και για το Μουντομπάσκετ (μετά την Ολυμπιάδα)
και ο Σακίλ Ο’ Νιλ και η παρέα του δεν παίζονται. Η εθνική μας (4η) είναι η
μόνη που την κρατά κάτω από τους 100 πόντους, ενώ η Ρωσία χάνει 137-91 στον
τελικό, συνεχίζοντας πάντως την παράδοση της Σοβιετικής Ένωσης να φθάνει πάντα
όσο το δυνατόν πιο ψηλά σε κάθε διοργάνωση.