Μυθώδη ποσά για μια έδρα στο Κογκρέσο

Προεκλογική συγκέντρωση. Καλές οι ψήφοι, αλλά για να κερδίσει κανείς εκλογές στις ΗΠΑ το πρώτο που χρειάζεται είναι πολλά χρήματα

Πριν από μερικά βράδια, 3.500 άνθρωποι παρακάθησαν σ’ ένα από τα ακριβότερα
δείπνα στην Ιστορία. Το δείπνο οργανώθηκε για να συγκεντρωθούν χρήματα για το
Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των οργανωτών του,
επρόκειτο να αποφέρει 10,5 εκατομμύρια δολάρια (3,3 δισεκατομμύρια δραχμές) ­
ένα από τα πιο κερδοφόρα που έχουν γίνει ποτέ.

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ στο δείπνο αυτό απαιτούσε ελάχιστη συνεισφορά 15.000 δολαρίων ανά
τραπέζι για ιδιώτες και επιτροπές πολιτικής δράσης ή 20.000 δολαρίων για
εκπροσώπους εταιρειών. Μερικές ομάδες συνεισέφεραν ως και 100.000 δολάρια για
να έχουν την ευχαρίστηση να δειπνήσουν με τον πρόεδρο της Βουλής Νιούτ
Γκίνγκριτς και τον πρόεδρο της Γερουσίας Τρεντ Λοτ.

Ενώ απομένουν πέντε μήνες ως τις εκλογές, για ανάκτηση τμήματος Βουλής και
Γερουσίας, φαίνεται πως η αναμέτρηση του Νοεμβρίου θα είναι η πιο δαπανηρή που
έχει γίνει ποτέ για το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών. Τεράστια ποσά
διοχετεύονται στην εκστρατεία και από τις δύο πλευρές, καθώς το κόστος της
αμερικανικής Δημοκρατίας διαρκώς ανεβαίνει.

Σύμφωνα με το Κέντρο Πολιτικής Ανταπόκρισης (CRP, μια διακομματική «δεξαμενή
εγκεφάλων»), οι υποψήφιοι των φετινών εκλογών συγκέντρωσαν 331 εκατομμύρια
δολάρια (103 δισεκατομμύρια δραχμές) στο 15μηνο ως τα τέλη Μαρτίου, 10%
περισσότερα απ’ ό,τι κατά την ίδια περίοδο πριν από τις τελευταίες εκλογές. Το
κόστος μιας υποψηφιότητας για το Κογκρέσο διπλασιάσθηκε από το 1976 ως το
1992, σύμφωνα με μια έκθεση της Επιτροπής για τη Μελέτη του Αμερικανικού
Εκλογικού Σώματος (CSAE), και έκτοτε έχει σημειώσει κατακόρυφη άνοδο.

ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

Η βασική αιτία αυτής της ακόρεστης όρεξης για μετρητά είναι η τηλεόραση. Οι
δαπάνες για τα ΜΜΕ σχεδόν τριπλασιάσθηκαν από τη δεκαετία του ’70 ως εκείνη
του ’90, καθώς οι υποψήφιοι πληρώνουν όλο και περισσότερα για τα τηλεοπτικά
σποτ τους. «Είναι αδύνατο να σταματήσει κανείς την τάση αυτή», λέει ο
διευθυντής του CRP Λάρι Μάκινσον.

Περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια δολάρια δαπανήθηκαν στις εκλογές του 1996 για
την Προεδρία, τη Βουλή και τη Γερουσία, συμπεραίνει λεπτομερής μελέτη του CRP.

Μια έδρα στη Βουλή των Αντιπροσώπων κοστίζει σχεδόν 700.000 δολάρια, ενώ
σχεδόν 5 εκατομμύρια πρέπει να ξοδέψει κανείς για να μπει στη Γερουσία. Ο Μπιλ
Κλίντον και ο Μπομπ Ντόουλ δαπάνησαν τουλάχιστον 100 εκατομμύρια δολάρια ο
καθένας στην κούρσα τους για τον Λευκό Οίκο.

Η εξεύρεση πηγών μετρητών και η απόσπαση χρημάτων απ’ αυτές έχει γίνει μια
άκρως σημαντική προεκλογική δραστηριότητα.

ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΔΩΡΕΕΣ

Εκατομμύρια Αμερικανοί δίνουν ποσά μικρότερα των 200 δολαρίων σε πολιτικούς ή
κόμματα. Οι δωρεές αυτού του μεγέθους δεν ελέγχονται από την Ομοσπονδιακή
Εκλογική Επιτροπή επειδή μεμονωμένα είναι ασήμαντες. Είναι οι δωρεές των απλών
ανθρώπων. Ωστόσο 630.000 άλλοι έδωσαν μεγαλύτερα ποσά και 235.000 άνθρωποι
έδωσαν περισσότερα από 1.000 δολάρια. Αυτή η τελευταία ομάδα είναι ιδιαίτερα
σημαντική: οι συνεισφορές της ισοδυναμούν με το ένα τέταρτο του συνόλου των
μετρητών που δωρίζονται σε υποψηφίους και πολιτικά κόμματα.

Υπάρχει ύστερα το επονομαζόμενο «μαλακό χρήμα». Οι περισσότερες ατομικές
δωρεές προς υποψηφίους ομοσπονδιακών εκλογών θεωρούνται «σκληρό χρήμα» ­
υποκείμενο δηλαδή στους νομοθετικούς περιορισμούς για τις χρηματοδοτήσεις
προεκλογικών εκστρατειών. Η «μαλακότερη» εκδοχή τους, συχνά προερχόμενη από
εταιρείες ή συνδικάτα, δεν υπόκειται σε περιορισμούς, αλλά υποτίθεται πως
χρησιμοποιείται μόνο για την υποστήριξη πολιτειακών και τοπικών υποψηφίων ή
κομματικών δραστηριοτήτων. Το «μαλακό χρήμα» έφτασε το 1996 τα 262 εκατομμύρια δολάρια…

ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ

Δεκάδες εκατομμύρια δολάρια δαπανώνται ακόμη για διαφημίσεις που υποτίθεται
ότι «υποστηρίζουν θέσεις», αλλά στην πραγματικότητα αναφέρονται προσχηματικά
μόνο σε κάποιο θέμα για να υμνήσουν τις αρετές κάποιου συγκεκριμένου
υποψηφίου. Ούτε οι δαπάνες γι’ αυτές τις «διαφημίσεις υποστήριξης θέσεων»
υπόκεινται σε νομοθετικούς περιορισμούς.

Το σύστημα χρηματοδότησης των προεκλογικών εκστρατειών είναι στραμμένο προς τα
δεξιά: έρευνα του Κλάιντ Ουΐλκοξ του Πανεπιστημίου του Τζορτζτάουν έδειξε ότι
οι μεμονωμένοι δωρητές είναι στη συντριπτική πλειοψηφία τους λευκοί (95%),
άνδρες (81%), άνω των 45 ετών (87%), πλούσιοι (46% με ετήσιο εισόδημα άνω των
250.000 δολαρίων) και συντηρητικοί (51%).

ΔΕΞΙΑ

Με άλλα λόγια, η πολιτική των ΗΠΑ κυριαρχείται από μια εύπορη κοινότητα
αντίστοιχη σε μέγεθος με μια πόλη μεσαίου μεγέθους και πολύ δεξιά. Η
μεγαλύτερη πηγή χρηματοδότησης μεταξύ των οργανώσεων και των οργανισμών είναι
η επιχειρηματική κοινότητα. Σχεδόν τα δύο τρίτα των χρημάτων που η κοινότητα
αυτή διαθέτει στις προεκλογικές εκστρατείες πηγαίνουν, όπως είναι αναμενόμενο,
στους Ρεπουμπλικανούς..

Οι Επιτροπές Πολιτικής Δράσης που συγκεντρώνουν συνεισφορές για ένα
συγκεκριμένο θέμα ή σκοπό μοιράζουν τα χρήματά τους στα κόμματα, αλλά τείνουν
να υποστηρίζουν τους απερχόμενους αξιωματούχους, οι οποίοι κάθε άλλο παρά
δύναμη αλλαγής μπορούν να θεωρηθούν. Σκοπός των επιτροπών αυτών είναι να
αγοράσουν επιρροή και δεν έχουν κανένα λόγο να δίνουν χρήματα σε «αουτσάιντερ».

ΓΙΑ ΠΛΟΥΣΙΟΥΣ

Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν είναι καλό για την αμερικανική Δημοκρατία. Η ημερήσια
διάταξη του Κογκρέσου διαμορφώνεται από τα άτομα και τις εταιρείες με τους
μεγαλύτερους τραπεζικούς λογαριασμούς και η πολιτική γίνεται όλο και
περισσότερο ένα σπορ για τους πλούσιους. Λόγω της ακόρεστης όρεξής τους για
μετρητά, οι υποψήφιοι αφιερώνουν όλο και περισσότερο το χρόνο τους στο κυνήγι
των χρηματοδοτών απ’ ό,τι στους ψηφοφόρους.