[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΜΕ την ευκαιρία της επίσημης επίσκεψης την εβδομάδα αυτή στην Αθήνα του
υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας Γ. Πριμακόφ έχει ενδιαφέρον να επισημανθούν
ορισμένα στοιχεία για τον ρόλο της χώρας αυτής στο ευρωπαϊκό και ευρύτερο
διεθνές πλαίσιο. Ασφαλώς ιστορική εξέλιξη στη σχέση Ευρώπης – Ρωσίας αποτελεί
η υπογραφή της λεγόμενης Ιδρυτικής Πράξης (Founding Act) μεταξύ του ΝΑΤΟ και
της Ρωσίας τον περασμένο Μάιο. Με την υπογραφή της Πράξης αυτής, η Ρωσία
καθίσταται ουσιαστικά, από πρώην αντίπαλος, «εταίρος» της Ατλαντικής Συμμαχίας.

Το σπουδαιότερο είναι όμως ότι με την Πράξη αυτή δημιουργείται ένα
πανευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας και συνεργασίας το οποίο για πρώτη φορά στην
ευρωπαϊκή ιστορία περιλαμβάνει και τη Ρωσία. Έτσι οι ανταγωνιστικές,
ηγεμονικές σχέσεις και το σύστημα «ισορροπίας δυνάμεων» που ουσιαστικά
κυριαρχούσε στην Ευρώπη από το 1648 (Ειρήνη Βεστφαλίας) έφθασε στο τέλος του,
τουλάχιστον στον ευρωπαϊκό χώρο. Παράλληλα, άρχισε πρόσφατα να ισχύει η
συμφωνία συνεργασίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ρωσίας (συμφωνία που
υπεγράφη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κέρκυρας τον Ιούνιο 1994 στη διάρκεια της
ελληνικής προεδρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση).

Έτσι η Ρωσία συνδέεται θεσμικά και πολιτικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση (το πρώτο
Συμβούλιο Συνεργασίας Ε.Ε. – Ρωσίας έγινε τον περασμένο μήνα στις Βρυξέλλες).
Η Ένωση έχει ήδη κοινά σύνορα με τη Ρωσία μετά την διεύρυνσή της με την
Φινλανδία, ενώ η νέα διεύρυνση της Ε.Ε. με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης θα
φέρει τη Ρωσία ακόμη πλησιέστερα προς την Ένωση. Βεβαίως ο πρωθυπουργός της
Ρωσίας δήλωσε πρόσφατα ότι η χώρα του θα επιθυμούσε να καταστεί πλήρες μέλος
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάτι τέτοιο όμως αποκλείεται για το ορατό τουλάχιστον
μέλλον και ίσως διά παντός. Αυτό όμως που έχει σημασία είναι η αναγνώριση ότι
η Ρωσία είναι «ευρωπαϊκή δύναμη» που θα πρέπει να συμμετέχει στις ευρωπαϊκές
αλλά και στις ευρύτερες διεθνείς διαδικασίες συνεργασίας. Τούτο συνιστά
στοιχείο σταθερότητας για την Ευρώπη. Και η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να συμβάλει
στην αναγνώριση και θεσμοποίηση του θεμιτού ευρωπαϊκού ρόλου της Ρωσίας.

Ο Π. Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.