Η φανφάρα και η επανάσταση

«Έχω δυο πάθη / Τη φανφάρα και την επανάσταση / τις απεργίες και τα σαμποτάζ / τις ζώνες αυτόνομης δράσης και τις διαδηλώσεις δίχως άδεια / έχω δυο πάθη / Τη φανφάρα και την επανάσταση / για να κρατηθώ / για να φτιάξω το όνειρο / όπου όλη η γη θα ξεσηκωθεί».

Το γεγονός ότι αυτοί οι στίχοι, που για τους προσεκτικούς αναγνώστες παραπέμπουν σε μια πολιτική παράδοση αυτόνομων και «εκτός πλαισίου» μαχητικών αγώνων, είναι σήμερα ο ανεπίσημος ύμνος του μεγαλύτερου κινήματος που έχει συγκλονίσει τη Γαλλία εδώ και δεκαετίες και ενός από τα μεγαλύτερα σε αναπτυγμένη χώρα, λέει πολλά για τις μετατοπίσεις που συμβαίνουν σήμερα στις χώρες που είναι αντιμέτωπες με μια πολλαπλή κοινωνική κρίση που μεταφράζεται σε μια αντίστοιχη κρίση νομιμοποίησης όχι απλώς κυβερνήσεων, αλλά και ολόκληρων πολιτικών συστημάτων.

Γιατί είναι προφανές ότι μέσα σε κοινωνίες αντιμέτωπες όχι απλώς με τη λιτότητα, αλλά με μια εντυπωσιακή κρίση κόστους ζωής, που συνδυάζεται με την απουσία θετικής προοπτικής, ιδίως για τη νεολαία, και μια αντίστοιχη απουσία ακόμη και υποσχέσεων για ένα καλύτερο αύριο, αυτό που διαμορφώνεται είναι ένα βαθύτερο ρήγμα ανάμεσα σε κυβερνήσεις και κυβερνωμένους, μια συνολικότερη αναζήτηση μιας εναλλακτικής που δεν μπορεί να είναι απλώς μια παραλλαγή του υπάρχοντος.

Ούτε είναι τυχαία η δυσκολία να αναδυθούν μέσα από τις συστημικές πολιτικές δυνάμεις πολιτικές προσωπικότητες που να μην παραπέμπουν στο ότι ο κανόνας πλέον για τις «ηγεσίες», είναι να περνούν κάτω από τον πήχη – αρκεί να αναλογιστούμε τη διαχρονική παταγώδη αποτυχία του Εμανουέλ Μακρόν να εξασφαλίσει στοιχειώδη δημοφιλία παρά την «ολύμπια» αυτοεικόνα του.

Το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή ο βασικός μηχανισμός που κρατάει στην εξουσία την τρέχουσα γαλλική κυβέρνηση, πέραν του γεγονότος ότι η χώρα είναι ήδη στην τελική ευθεία για τις εκλογές του Απριλίου 2027, είναι η αστυνομία και μία χωρίς προηγούμενο επιχείρηση καταστολής που έχει οδηγήσει όχι μόνο σε πολύ μεγάλο αριθμό συλλήψεων και διώξεων αλλά και πολύ σοβαρούς τραυματισμούς μαθητών, απλώς υπογραμμίζει ότι πλέον έχει χαθεί η ικανότητα πραγματικού διαλόγου με τις κοινωνίες, καθώς οποιοδήποτε μέτρο θα μπορούσε να απαντήσει στην αγωνία των πολιτών προσκρούει είτε στις απαιτήσεις δημοσιονομικής πειθαρχίας (και τις επιταγές των «αγορών») είτε στην παντελή ανικανότητα στοχασμού πρακτικών διακυβέρνησης έξω από το πλαίσιο του «υπαρκτού νεοφιλελευθερισμού».

Όσο για την αναπαραγόμενη – συχνά και στη χώρα μας – μυθολογία ότι όλα αυτά στο τέλος ευνοούν την Ακροδεξιά, σε μια προσπάθεια εκβιασμού για συνέχιση με τρόπο καταναγκαστικό των σημερινών πολιτικών, η ίδια η συλλογική πράξη όσων συμμετέχουν σε τέτοιες δράσεις και ο μετασχηματισμός συνειδήσεων που αυτή συνεπάγεται, καταδεικνύει το ακριβώς αντίθετο: η ανασύνθεση της κοινωνίας ως μαχόμενης και διεκδικητικής συλλογικότητας και η επιστροφή πολιτικών που να αναλογούν σε πραγματικές ανάγκες, είναι το καλύτερο ανάχωμα στους επίδοξους θιασώτες της βαρβαρότητας.