Διεθνές δίκαιο και εθνική ψυχραιμία

Εύλογη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η ανησυχία για τις επικείμενες έρευνες που αφορούν τον καθορισμό της καταλληλότερης διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου με το οποίο θα πραγματοποιηθεί η ηλεκτρική διασύνδεση της Ελλάδας με την Κύπρο.

Και εδώ, ιδιαίτερη σημασία έχει ο τονισμός της διατύπωσης του άρθρου 79 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, κατά την οποία η πόντιση καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα συνιστά αναγνωρισμένο δικαίωμα το οποίο δεν μπορούν να παρεμποδίζουν αυθαίρετα τα παράκτια κράτη.

Πέραν αυτού, πρέπει να συγκρατηθεί η έννοια της NAVTEX. Πρόκειται για κείμενο το οποίο δεν θεμελιώνει κυριαρχικά δικαιώματα αλλά απλώς και κατά κύριο λόγο εξυπηρετεί την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Γι’ αυτό και οι τουρκικές οδηγίες δεν δημιουργούν υποχρέωση των τρίτων για εξασφάλιση τουρκικής άδειας.

Πολλά ερωτηματικά έχουν ανακύψει για την επικοινωνία της γαλλικής πλευράς με την τουρκική. Στη συγκεκριμένη όμως περίπτωση, ας έχουμε υπόψη ότι υπάρχει ουσιαστική διαφορά μεταξύ τεχνικής ενημέρωσης και αιτήματος παροχής άδειας.

Όσον αφορά την ελληνική πλευρά, η Αθήνα διαβεβαιώνει ότι δεν έχει ζητηθεί τουρκική συγκατάθεση καθώς και ότι οι σχετικές άδειες έχουν παρασχεθεί αποκλειστικά από τις ελληνικές και τις κυπριακές Αρχές.

Παρά τη φαινόμενη ανησυχία, η σημερινή συγκυρία αφήνει περιθώριο για συγκρατημένη αισιοδοξία. Η διεξαγωγή της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών, στην Αττάλεια, για την Κλιματική Αλλαγή και η ευρωπαϊκή ταυτότητα του εγχειρήματος, παράλληλα με την πρόσφατη καθησυχαστική δήλωση του τούρκου υπουργού Εξωτερικών, δεν δείχνουν να ευνοούν μια κλιμάκωση, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι δεν επιβάλλεται διαρκής και χωρίς εφησυχασμό επαγρύπνηση.

Η ευνοϊκή συγκυρία δεν δικαιολογεί μεν εφησυχασμό, δικαιολογεί όμως την εκτίμηση ότι μια άμεση και σοβαρή κλιμάκωση δεν αποτελεί σήμερα το πλέον πιθανό σενάριο.

Στο εσωτερικό της Ελλάδας, η ενημέρωση και η διαφάνεια αποτελούν απόλυτα θεμιτή επιδίωξη όλων των πολιτικών δυνάμεων. Ιδίως, μάλιστα, όταν η φύση του συγκεκριμένου θέματος καθιστά καταφανή – και όχι μόνο – την ευκαιρία αλλά και την ανάγκη για εθνική συνεννόηση.

Ιδίως χωρίς απορρίψεις των διαφορετικών προσεγγίσεων και με συναίσθηση της σημασίας της προάσπισης των εθνικών συμφερόντων.

Ας μη λησμονούμε ότι η διεθνής εικόνα της Ελλάδας όσο και το γεωπολιτικό της βάρος παίρνουν άλλες διαστάσεις όσο αναδεικνύονται, μεταξύ άλλων, η σταθερότητα και η συνέχεια μιας εθνικής στρατηγικής. Προβάλλεται έτσι η εικόνα κράτους όπου κυρίαρχο στοιχείο είναι η εθνικά ενιαία στάση.

Ασφαλώς και η διεξαγωγή των ερευνών όπως και η πόντιση που θα την ακολουθήσει θα αποτελέσουν το αντικειμενικό κριτήριο των εξελίξεων.

Έως ότου όλα αυτά πραγματοποιηθούν, η όποιας μορφής ετοιμότητα μαζί με την ψύχραιμη προσέγγιση είναι προφανές ότι αποτελούν την πιο ασφαλή επιλογή.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ